Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тас қонақ («Каменный гость») — Александр Пушкиннің испандық Дон Жуан аңызы негізінде жазылған поэтикалық драмасы.
The Stone Guest («Каменный гость») is a poetic drama by Alexander Pushkin based on the Spanish legend of Don Juan.
Тарих
Пушкин 1830 жылы "Кіші трагедиялар" деп аталатын төрт қысқа пьесадан тұратын жинақтың бір бөлігі ретінде "Тас қонақ" пьесасын жазды. Пьеса белгілі Дон Жуан аңызына негізделген (Дон Гуан деп орыс тіліндегі ескіше жазумен аударылған), бірақ көптеген дәстүрлі бейімдемелер оны фарс және комедия ретінде ұсынса да, Пушкиннің "кіші трагедиясы" – нағыз романтикалық трагедия. Дуэльден басқа, пьесада көп қимыл-қозғалыс жоқ, және ол драма түрінде жазылғанмен, ғалымдар оның сахнаға қойылмағанын айтады. Пушкин бұл пьесаны 1787 жылы Моцарттың "Дон Джованни" операсының орыс тіліндегі премьерасын көргеннен кейін жазды. Ол да Понтенің либреттосынан кейбір элементтерді алды, бірақ оқиғаны өзіне бейімдеді, көбірек романтикалық жақтарына назар аударды, ал күлкілі жақтарына емес.
Pushkin wrote The Stone Guest in 1830 as part of a collection of four short plays known as Little Tragedies. The play is based on the familiar Don Juan legend (translated with the archaic Russian spelling of Don Guan (Дон Гуан)), but while most traditional adaptations present it as farcical and comedic, Pushkin's "little tragedy" is indeed a romantic tragedy. Save for the duel, there is little action, and though written in the form of a play, scholars agree that it was never meant for the stage. Pushkin wrote the play after seeing the premiere of a Russian language version of Mozart's 1787 opera Don Giovanni. He borrowed certain elements from da Ponte's libretto, but made the story his own, focusing more on the tragic romantic elements than on the farcical ones.
Қысқаша мазмұны
Командир де Салваны өлтіргені үшін елден қуылғаннан кейін заңсыз оралған Дон Хуан, марқұм күйеуінің қабірін зиярат еткен Дона Ананы сүйіктеп алады. Дона Ана оны үйіне шақыруға келіседі. Дон Хуан әміршінің бейітін күзетшілікке шақырып, мақтан тұтады. Хуан мен Ана бірге болғанда, олар Командирдің тас қадамдарын естиді. Бейіттен шыққан мүсін Дон Хуанға қолын созады, ол батыл түрде оны қабылдайды, екеуі де сахна астына түсіп кетеді.
Don Juan, illegally returned from exile for having murdered Commander de Salva, seduces the latter's widow, Doña Ana, when she visits the grave of her late husband. Doña Ana agrees to let him visit her home. Don Juan arrogantly invites the grave statue of the Commander to stand watch. When Juan and Ana are together, they hear the stone steps of the Commander. The statue offers a hand to Don Juan, he boldly takes it, and they both descend below the stage.
Ықпал
Александр Даргомыжский 1872 жылы пьесаны "Тас қонақ" операсына бейімдеді. 2012 жылы ағылшын композиторы Филип Годфри пьесаны опереттаға бейімдеді, ол да "Тас қонақ" деп аталды. "Командирдің қадамдары" немесе "Командир қадамдары" тіркестері орыс мәдениетінде қанатты сөздерге айналып, жаман тағдырдың жақындап келуін білдіреді. Александр Блок 1912 жылы "Командирдің қадамдары" (Шаги Командора) атты өлең жазды. Венедикт Ерофеев өзінің аяқталған соңғы туындысын "Вальпургия түні" деп атап, оған "Командирдің қадамдары" деген қосымша тақырып берді.
Alexander Dargomyzhsky adapted the play into an opera, The Stone Guest, in 1872. In 2012 the English composer Philip Godfrey adapted the play into an operetta, also called The Stone Guest. The phrases "Commander's steps" or "steps of the Commander" have become winged words in Russian culture in reference to an approach of a sinister fate. Alexander Blok wrote a poem in 1912 titled Commander's Steps (Шаги Командора). Venedikt Erofeev subtitled his final completed work Walpurgis Night "the Steps of the Commander."