Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Солтүстік Американың ең кішкентай құйрыққоңыз (Cryptotis parva) – ең кішкентай сүтқоректілердің бірі, оның ұзындығы шамамен 3 дюймға жетеді. Оның ұзын, сүйір мұрыны және құйрығы артқы аяғының ұзындығынан екі есе артық болмайды. Тығыз жүні сұрғылт қоңыр немесе қызғылт қоңыр түсті, ал құрсағы ақ. Жазда жүні ашық, ал қыста – қараңғы болады. Кеміргіштердің бірнеше түріне сыртқы түрімен ұқсағанымен, барлық құйрыққоңырлар (shrew) – Eulipotyphla тобының мүшелері және оларды кеміргіштер (Rodentia) тобының мүшелерімен шатастыруға болмайды. Солтүстік Американың ең кішкентай құйрыққоңызының көздері кішкентай, ал құлақтары қысқа жүнінің ішінде жасырынып, нашар көреді және естиді.

Тарату

Ол Канаданың оңтүстігіндегі далалардан бастап, АҚШ-тың шығыс және орталық бөлігі мен Мексикаға дейін таралған. Канадада бұл жануардың шағын популяциясы Онтарио штатындағы Лонг-Пойнт аймағында ғана табылған. Солтүстік Американың ең кішкентай құмырсқасы көбінесе ылғалды далаларда, батпақтарда және шалғынды жазықтарда мекендейді. Көптеген құмырсқалар осы ылғалды орталарды ұнатады, бірақ ең кішкентай құмырсқа құрғақ жоталардың да мекендей алады. Солтүстік Американың ең кішкентай құмырсқасы жер астындағы ойыстарда немесе тас астындағы селкіл жолдарда қоныс құрады. Оның ойыстарының диаметрі шамамен 2,5 см, ал ұзындығы 25 см-ден 1,5 м-ге дейін жетеді және сирек жағдайда 20 см-ден терең болады. Көптеген құмырсқалар бір-біріне шабуылшыл болып келеді, бірақ бұл түр әлеуметтік және көбінесе ойыстарды қазуда ынтымақтасады және басқа құмырсқалармен бірге ұйықтайды. Бір уақытта 2-ден 31-ге дейін осы құмырсқалар бірге тіршілік етеді, бірақ оларды қыс айларында жылу үшін бірге табу жиірек кездеседі. Cryptotis parva-ның ескіше белгілері оның көне тегін көрсетеді. Шаңқада, тіпті осындай өлшемдегі сүтқоректілерде де, мысықтарда кездесетін зигоматикалық доғалар жоқ. Мандибула да екі буынды беті бар көне құрылымға ие. Мидың жарты шарлары салыстырмалы түрде кішкентай, бұл манипуляциялық қабілеттер үшін қажет. Дегенмен, иіс сезу мүшелері жақсы дамыған, құмырсқаның тіршілігінде иіс сезудің маңыздылығын көрсетеді. Репродуктивті және зәр шығару жүйелері бір сыртқы тесікте біріктірілген, бұл жоғары сүтқоректілерде кездеспейтін ескіше белгі. Сондай-ақ, сүтқоректілерде сирек кездесетін белгі - ұрықтар іш қуысының ішінде орналасқан.

Қауіптер

Солтүстік Американың ең кішкентай құмырсқасы Коннектикут және Пенсильвания штаттарында жойылу қаупі төніп тұрған түр ретінде тізілген. Оған ең үлкен қауіп – жағалаудағы ортаның, әсіресе құмды төбелер мен батпақтардың құрылыс арқылы өзгеруі.