Кіріспе

Британдық Оңтүстік Африка компаниясының әскери күші.

Пионерлік колонна – 1890 жылы Сесил Родс және оның Британдық Оңтүстік Африка компаниясы құрған күш, ол Машоналенд аумағын, кейіннен Зимбабве (бұрынғы Оңтүстік Родезия) бөлігіне қосып алу мақсатында пайдаланылды.

Өмірбаян

Родос Матабелеленд пен Машоналендті немістер, португалдар немесе буарлар басып алмас бұрын қорғауға тырысты. Оның бірінші қадамы 1888 жылы Ндебеле патшасы Лобенгуланы Машоналенд аймағындағы кен байлықтарын өндіру және басқару (бірақ оның ішіндегі жерді мекендеу емес) құқығын беретін келісімге қол қоюға көндіру болды. Бұл Рудд концессиясын (Родостың серіктесі Чарльз Рудд оның қол қоюына зор ықпал еткендіктен) Родостың Британдық Оңтүстік Африка компаниясы (Виктория патшайымының атынан болғанымен, ешқандай ресми хабардарлық немесе өкілеттіксіз) мен Лобенгула арасында пайдаланып, ол британ үкіметінен осы іс-әрекеттерді жасауға, шамалы болғанымен, үкіметтің келісімімен әрекет етуге рұқсат беретін жарлық алды. Келесі қадам – аумақты басып алу еді.

Бағана құрастырылуы

Родостың әскери кеңесшілері соғыста жеңіске жету үшін 2500 адам және шамамен бір миллион фунт стерлинг қажет деп есептеді, олардың пікірінше, Лобенгула Родостың тек кен шығару ғана емес, сонымен қатар оның жерін басып алуды көздегенін түсінгенде бұл соғыс сөзсіз басталады. Бірақ 23 жасар Фрэнк Джонсон 250 адаммен 9 ай ішінде аумақты 87 500 фунт стерлингке жеткізуге міндеттенді. Фредерик Селус, Машоналландияны жақсы білетін аңшы, жетекші ретінде экспедицияға қатысуға келісті. Джонсон Кимберлиде еріктілерге жер және 15 тау-кен участасын (жалпы сомасы белгіленбеген) ұсынатын жарнамалар жариялады. Родстың кеңесімен Джонсон мыңдаған үміткерлердің ішінде, көбінесе бай отбасылардың ұлдарын өзінің отрядына таңдады, егер олар Лобенгуладан қауіп көрсе, олардың отбасылары құтқару үшін британ үкіметінің қолдауын алуы мүмкін болғандықтан. Джонсонның отряды 180 азаматтық отарлаушыдан, 62 вагоннан және 200 еріктіден (кейін Британдық Оңтүстік Африка полициясының ядросын құраған) тұрды. Соңынан 110 адамнан, 16 вагоннан, 250 бас ірі қара малдан және 130 қосалқы жылқыдан тұратын тағы бір топ отрядқа қосылды. Әскерлер Мартини-Генри мылтықтарымен, револьверлермен, 7 фунттық далалық зеңбіректермен және Максим пулеметтерімен, сондай-ақ электрлік іздеу шамдарымен (кейін олар отрядты көлеңкелеген Матабеле жауынгерлерін қорқыту үшін тиімді пайдаланды) жабдықталды.

Кәсібі

Бұл бағыт 1890 жылы 28 маусымда Бечуаналандағы Маклуциден басталды. 11 шілдеде ол Тули өзенін кесіп, Матабелелендке кірді. Ол солтүстік-шығысқа, содан кейін солтүстікке қарай шамамен жүз шақырымдай жол жүрді, Селус бірнеше жыл бұрын барлаған және Хэмпден тауы деп атаған ашық аймақта аяқтауды жоспарлаған. Алайда, колонна 12 қыркүйекте (кейін Родезияның мемлекеттік мерекесі ретінде тойланды) тік жартасты төбемен шектелген, табиғи тегіс және батпақты жазықта тоқтады (қазіргі Хараре Копье). Британдық одақ туы келесі күні, 13 қыркүйекте Форт-Солсбериде көтерілді. Үш қала салынды; біріншісі тамыздың басында Лоувельд деп аталатын төмендіктегі аймақтан бастау алатын, жұмсақ жолмен (Провиденциалдық өткел деп аталды) Форт Виктория (1982 жылы Масвинго деп қайта аталды); екіншісі Форт-Хартерде, бастапқыда аталған Форт-Солсбериге дейінгі колоннаның маршрутының ортасындағы платода салынды. Пионерлер корпусы 1890 жылы 1 қазанда ресми түрде таратылды және әрбір мүшеге шаруашылық жүргізу үшін жер берілді.

Салдарлар

Машоналэндті Пионерлік колоннаның басып алуы Родезияда Компания үкіметінің басталуына себеп болды. BSAC 1891 жылы Замбезиден әрі билігін кеңейтіп, 1893-1894 жылдардағы Бірінші Матабеле соғысы арқылы Матабелелендті де бағындырды.

Үгіт-жаттығу медалі

1927 жылы Оңтүстік Родезия үкіметі 1890 жылғы Пионерлік колоннаны еске алу үшін жаңа Британдық Оңтүстік Африка компаниясының медалін шығарды. Бұл медаль Бірінші Матабеле соғысы мен Екінші Матабеле соғысы үшін бұрын шығарылған Британдық Оңтүстік Африка компаниясының медальдарымен бірдей болды, тек кері жағындағы түсірілімдегі науқан туралы мәліметтер болмады.