Кіріспе

Венгрия Корольдігінің жудығы Гёмер Кишонт (Gömör és Kishont, , link=no) – Венгрия Корольдігінің әкімшілік жудығы (comitatus) болған. Оның орталығы Римасзомбат (қазіргі Римавская Собота) қаласы еді. Оның аумағының көп бөлігі қазір Словакияның құрамында, ал шағын бөлігі Венгрияға қарасты.

География

1910 жылы Гёмер Кишонт округі Золиом, Липто, Сепеш, Абауж Торна, Борсод, Хевеш және Ноград округтерімен шекаралас болды. Ол қазіргі Словакия-Венгрия шекарасына жуық, Полтар және Рожнява (қазіргі Рожнява) қалалары және Төменгі Татра (венгр: Alacsony Tátra, словак: Nízke Tatry) аралығында орналасқан. Сайо өзені округ арқылы ағып өтеді. 1910 жылға қарай оның ауданы 4 279 км² құрады.

Тарих

Гёмер-Кишонт округі 1802 жылы Гёмер және Кишонт округтерінің бірігуі арқылы құрылған. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін болды. Гёмер – Венгрия Корольдігінің ең көне округтерінің бірі, ол 11 ғасырда алғаш рет айтылған. Кишонт – Тишольц (қазіргі Тишовец) және Римасзомбат (қазіргі Римавска-Собота) қалалары арасындағы аймақ. Гёмер және Кишонт округтері 1541–1595 және 1596–1686 жылдары Осман империясының құрамында болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Гёмер-Кишонт округінің көп бөлігі жаңадан құрылған Чехословакияның құрамына кірді, бұл 1920 жылы Трианон шартымен мойындалды. Путнок маңындағы аймақ 1923 жылы жаңа құрылған венгрлік Борсод-Гёмер-Кишонт округінің (қазіргі Борсод-Абауй-Земплен округінің бөлігі) құрамына енді. Чехословакия бөлігі Словакия жерінің (Slovenská krajina/zem) құрамында болды. Бірінші Вена сыйлығының шарттарына сәйкес, 1938 жылдың қарашасында Чехословакияның көп бөлігі қайтадан Венгрияның құрамына кірді. Гёмер-Кишонт округі қайта құрылды. Словакияда қалған шағын солтүстік бөлігі (мысалы, Добшина және Ревуца қалалары) жаңа Хрон округінің (Pohronská župa) құрамына кірді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Трианон шекарасы қалпына келтірілді және округ Борсод-Гёмер округіне біріктірілді. 1993 жылдан бастап, Чехословакия бөлінгеннен кейін Гемер және Малохонт Словакияның құрамына кірді, ал 1996 жылдан бастап Кошице және Банска-Бистрица облыстары арасында бөлінді.

Демография

+ Халықтың ана тілі бойынша санақ Жалпы Венгр тілі Словак тілі Неміс тілі Басқа немесе белгісіз 1880 169,064 83,235 (50,95%) 72,432 (44,34%) 5,714 (3,50%) 1,981 (1,21%) 1890 174,810 93,695 (53,60%) 74,731 (42,75%) 4,770 (2,73%) 1,614 (0,92%) 1900 183,784 103,660 (56,40%) 74,517 (40,55%) 4,059 (2,21%) 1,548 (0,84%) 1910 188,098 109,994 (58,48%) 72,232 (38,40%) 2,930 (1,56%) 2,942 (1,56%)

+ Халықтың діні бойынша санақ Жалпы Рим-католик Лютеран Кальвинист Яһуди Грек-католик Басқа немесе белгісіз 1880 169,064 68,776 (40,68%) 60,138 (35,57%) 32,066 (18,97%) 4,320 (2,56%) 3,662 (2,17%) 102 (0,06%) 1890 174,810 73,197 (41,87%) 59,486 (34,03%) 33,479 (19,15%) 4,572 (2,62%) 4,019 (2,30%) 57 (0,03%) 1900 183,784 79,838 (43,44%) 59,459 (32,35%) 34,707 (18,88%) 5,339 (2,91%) 4,344 (2,36%) 97 (0,05%) 1910 188,098 85,355 (45,38%) 57,744 (30,70%) 34,798 (18,50%) 5,603 (2,98%) 4,410 (2,34%) 188 (0,10%)