Кіріспе
Марсель Масс (27 мамыр 1936 – 25 тамыз 2014) – канадалық саясаткер. Ол Квебек провинциясының заң шығарушы жиналысының депутаты, федералды парламент депутаты және федералды кабинет министрі қызметтерін атқарды.
Marcel Masse (May 27, 1936 – August 25, 2014) was a Canadian politician. He served as a Quebec MLA, federal MP and federal cabinet minister.
Өмірбаян
Масс Монреаль университетінде білім алды және Парижде жоғары білімді жалғастырды. 1962 жылдан 1966 жылға дейін Квебек штатының Жолиет қаласында орта мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді.
Облыстық саясат
1966 жылғы Квебек провинциялық сайлауында ол консервативті саяси партияның мүшесі ретінде Монкалм округінде Квебек заң шығарушы жиналысына сайланды. Ол Квебек премьерлері Дэниел Джонсонның (1966–1968) және Жан Жак Бертранның (1968–1970) үкіметтерінде министр болып қызмет етті. Массе 1970 жылы қайта сайланды. 1971 жылғы партия съезінде ол партия басшылығына үміткер болды, бірақ 21 дауыспен жеңіліске ұшырады. 1973 жылы өкілеттігі біткенге дейін ол Ұлттық Одақтан шығып, тәуелсіз депутат ретінде жұмыс істеді. 1974 жылы Массе Лавалин инженерлік фирмасына әкімші болып орналасты.
Федералды саясат
Ол Канаданың Төменгі палатасына прогрессивті консервативті кандидат ретінде орын алуға тырысты, бірақ 1974 және 1980 жылдарғы федералды сайлауларда жеңілді. Ол 1984 жылы Брайан Малруни мен торилерді билікке әкелген сайлауда Фронтенак округінен парламент мүшесі болып сайланды. Премьер-министр Малруни Массаны байланыс министрі лауазымына тағайындады. 1985 жылдың 25 қыркүйегінде Масс сайлау науқаны кезіндегі артық шығындар бойынша Корольдік атты полициясының жүргізіп жатқан тергеуіне байланысты Канада Министрлер кабинетінен кетті. Ол 30 қарашада ешқандай құқық бұзушылыққа қатысқандығы дәлелденбегеннен кейін қайтадан кабинетке оралды. Байланыс министрі ретінде Масс Канаданың мәдени саясатына жауапты болды. Ол Канада мен АҚШ арасындағы еркін сауда келісіміне әкелген келіссөздер кезінде елдің мәдени егемендігін әлсірететін шараларға қарсы шықты. 1986 жылы Малруни Масс еркін сауда келіссөздеріне кедергі келтіруі мүмкін деп ойлағандықтан, оны байланыс министрі лауазымынан энергетика министрі лауазымына ауыстырды. 1988 жылғы сайлаудан және еркін сауда келісімінің күшіне енуінен кейін Масс қайтадан байланыс министрі лауазымына қайта оралды. 1991 жылы Масс Ұлттық қорғаныс министрі болды. 1993 жылдың қаңтарында ол 1993 жылғы сайлауға түсуге ниеті жоқ басқа министрлермен бірге кабинеттен кетті.
Зейнеткерлік
Федералды саясаттан кеткеннен кейін, Квебектің орташа ұлтшыл Массе Жак Паризо мен Люсьен Бушар басқарған Квебек партиясы үкіметтерінде бірнеше лауазымда қызмет етті. Ол 1995 жылғы Квебек тәуелсіздігі туралы референдумға дейін Квебек тәуелсіздігі мәселесі бойынша қоғамдық тыңдаулар өткізген он төрт аймақтық комитеттің біріне төрағалық етті. 1995 жылы Квебек француз тілі кеңесінің президенті, ал 1996-1997 жылдары Францияда Квебектің бас делегаты болды. Сонымен қатар, ол Квебек мәдени мүлік комиссиясының төрағасы қызметін атқарды. 1995 жылы Квебек Ұлттық орденінің офицері атанды. 1989 жылы Ла Плейад орденінің командирі, ал 1999 жылы Құрмет легионының офицері болды. Ол сондай-ақ Академиялық пальма орденінің командирі.
Өлім
Масс 2014 жылдың 25 тамызында қайтыс болды. Оның қайтысының мән-жайлары дереу жарияланбады.