Кіріспе

Неміс философы Эрнст фон Глассерсфельд (8 наурыз 1917 жыл, Мюнхен – 12 қараша 2010 жыл, Леверет, Франклин округі, Массачусетс штаты) – философ, Грузия университетінің психология кафедрасының зейнеткер профессор, Ғылыми ойлау зерттеу институтының ғылыми қызметкері және Массачусетс Амхерст университетінің психология кафедрасының адъюнкт-профессоры. Ол Америка кибернетика қоғамының қамқоршылар кеңесінің мүшесі болды және 1991 жылы МакКаллок мемориалдық сыйлығымен марапатталды. Глассерсфельд Лиссабондағы Пиаже институтының ғылыми кеңесінің мүшесі де болды. Ол радикалды конструктивизмді дамытумен танымал.

Өмірбаян

Глассерсфельд Мюнхенде дүниеге келді, оның әкесі Леопольд Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін фотосуретке түсуге дейін Венада мәдени атташе болып жұмыс істеді. Ол Вена университетінде математиканы оқыған, бірақ нацистік қауіп-қатер туғаннан кейін көшіп кетуге мәжбүр болды, себебі оның пан-европалық отбасы (Ричард фон Куденхов-Калерги идеологиясын ұстанған) "кәз келген ұлтшылдық түрінің жауы" деп есептелді, ал оның әкесі яһуди (кейін рим католиктігіне ауысқан). Сондықтан жас Глассерсфельд өмірінің көп бөлігін Ирландияда (1940 жылдары), Италияда (1950 жылдары), Сильвио Чекатомен бірге жұмыс істеп, және АҚШ-та өткізді. Ол Швейцариядағы "Лицей Альпинум Зуоз" интернат мектебін бітірген. Ол Гиамбатиста Виконың еңбектерін, Жан Пиажеттің генетикалық эпистемологиясын, епископ Берклидің қабылдау теориясын, Джеймс Джойстің «Finnegans Wake» романын және басқа да маңызды мәтіндерді зерттеді және дамытты. Глассерсфельд радикалды конструктивизм моделін жасады, бұл этиканы осы авторлардың барлығы белгілі бір дәрежеде бөліседі. Инсбрук университетінің Бреннер архиві ғылыми-зерттеу институтының бөлігі болып табылатын Эрнст фон Глассерсфельд мұрағаты әдеби мұраны сақтайды және Эрнст фон Глассерсфельд лекцияларын ұйымдастырады. Әдеби мұрагерлер – Тео Хуг және Йозеф Миттерер. 2017 жылы Эрнст фон Глассерсфельдтің 100 жылдық мерейтойына орай Инсбрук университетінде «Радикалды конструктивизм – Өткен, қазіргі және болашақ» атты халықаралық конференция өтті.

Таңдалған жарияланымдар

Глассерсфельд, Э. фон, (2001) Ғылымға радикалды конструктивистік көзқарас. А. Риглер (ред.), «Ғылым негіздері», «Радикалды конструктивизмнің ғылымға тигізетін әсері» арнайы саны, 6-том, 1–3-нөмір: 31–43. Глассерсфельд, Э. фон (1989). «Таным, білімді құру және оқыту». Synthese, 80(1), 121–140. Глассерсфельд, Э. фон (1990). «Орта және коммуникация». L. P. Steffe & T. Wood (ред.), «Балалар математикасын оқытуды өзгерту: халықаралық перспективалар» (30–38 беттер). Хиллсдейл, Нью-Джерси: Лоуренс Эрлбаум. Глассерсфельд, Э. фон (1992). «Радикалды конструктивизм туралы сұрақтар мен жауаптар». M. K. Pearsall (ред.), «Орта мектептердегі ғылымның ауқымы, тізбегі және үйлестірілуі», 11-том, «Сәйкес зерттеулер» (169–182 беттер). Вашингтон, округ Колумбия: NSTA.