Лорд Ратвен: Тарихы мен бейнесі

Кіріспе

Lord Ruthven (/r//ɪ//v//ən/) – ойдан шығарылған кейіпкер. Ол алғаш рет 1819 жылы Джон Уильям Полидоридің «Вампир» туындысында пайда болды және ағылшын әдебиетіндегі ең алғашқы вампирлердің бірі саналады. Рутвен есімі Леди Кэролайн Лэмбтің «Гленарвон» романынан алынған, онда ол Лорд Байронның еңбегін сынайтын пародиялық бейнесі ретінде қолданылған, ал кейіпкер Байронның «Роман фрагменті» атты туындысынан алынған Август Дарвеллге негізделген. «Вампир» жеке жазылып, Полидоридің рұқсатынсыз жарияланған. Полидори екінші басылымға енгізген өзгертулер, кейіпкердің атын Рутвеннен Стронгморға өзгертуді жоспарлағанын көрсетеді. Рутвен есімі 1816 жылы Леди Кэролайн Лэмбтің «Гленарвон» готикалық романының басты кейіпкері үшін де қолданылған. Бұл кейіпкер нағыз Лорд Байронның прототипі болған және вампир емес. Леди Кэролайн – Лорд Байронның бұрынғы жақыны болған, ал роман оның абыройын түсірген. Полидори түсіндірмелер жазған «Вампир» романының бір данасында, жарық көрмеген екінші басылымға дайындалып жатқан нұсқасында, автор вампирдің атын «Лорд Рутвеннен» «Лорд Стронгморға» өзгертеді.

"Вампир"

Лорд Рутвен 1819 жылы «Вампир» атты повесінде басты кейіпкер ретінде пайда болды. Бұл шығарма 1816 жылы Лорд Байронның жеке дәрігері Джон Уильям Полидори жазған. Ол 1819 жылғы 1 сәуірде шыққан «The New Monthly Magazine» журналында жарияланды. Баспагерлер авторлығын дұрыс емес түрде Байронға жатқызды. Байрон да, Полидори де мұндай авторлыққа талас айтты. 1819 жылғы 1 мамырда шыққан келесі санында Полидори редакторға «Негізгі идея, әрине, Лорд Байронға тиесілі, бірақ оны дамытқан – мен» деп түсіндіріп хат жазды. Обри Лондонға келген кезде әлеуметтік шарада құпиялы Лорд Рутвенмен танысады. Рутвенмен аз ғана танысқаннан кейін Обри онымен бірге Еуропаға саяхаттауға келіседі. Обри оның басқаларды құртудан және олардың абыройын түсіруден ләззат алатынын біледі. Рутвен Римге жақын жердегі ортақ танысының қызын ұсынуға тырысқаннан кейін Обри ашумен кетеді. Обри жалғыз Грекияға барады, онда мейрамхана иесінің қызы Иантеге ғашық болады. Ол оған аймақта кең таралған вампир туралы аңыз әңгімелерін айтады, ал Обри Рутвеннің сыртқы келбетіне сәйкес екенін түсінеді. Бұл махаббаттың уақыты қысқа болады: Ианте өлтіріледі, оның тамыры шабуыл жасаушымен тілінеді, ол Обриді жарақаттап, ерекше пышақ қалдырады. Бүкіл қала бұл зұлым вампирдің қолынан келгенін сендіреді. Обри ауырып қалғанда, оны Рутвен тауып, денсаулығына келтіреді. Оған күдікпен қараса да, Обри Рутвенге қарыздар екенін сезінеді және оның саяхатына қайта қосылады. Жолда қарақшылар оларға шабуыл жасайды, нәтижесінде Рутвен қаза табады. Өлім төсегінде Рутвен Обриден бір жыл және бір күн бойы оның өлімі туралы ешкімге айтпауға ант беруін талап етеді. Обри келіскеннен кейін Лорд Рутвен күліп көз жұмады. Рутвеннің мүліктерінен Обри Ианте денесінің жанынан табылған пышаққа сәйкес келетін қыны бар екенін табады. Обри Лондонға оралады және Рутвеннің көп ұзамай аман-есен пайда болғанына таңғалады. Рутвен Обриге антты еске салады, ал Обри оның мінез-құлқы туралы басқаларды ескертуге ниеттенсе де, антты бұзуға батыл болмайды. Рутвеннен әпкесін қорғауға шамасы келмей, Обри нервтік ауруға шалдығады. Сауыққаннан кейін Обри Рутвеннің граф титулын мұраға алғанын, оның қарындасымен никелесетінін және олардың ант аяқталған күні үйленетінін біледі. Тойды кейінге қалдыра алмай, Обри инсульт алады. Сол түні, ант мерзімі біткен соң, Обри барлық оқиғаны айтып, көз жұмады. Бірақ бәрі тым кеш болады: Рутвен жоғалып кетеді, жаңа әйелін қансызда қалдырып кетеді. Оның кейіпкері готикалық жанрға және вампирлерге тән. Оның вампирлік бейнесі тартымды және сезімтал, бірақ сонымен қатар қорқыныш пен табиғаттан тыс үреймен байланысты.

Lord Ruthven appeared as the title character in the 1819 short story "The Vampyre". This had been written in 1816 by Dr. John William Polidori, the traveling doctor of Lord Byron. It was published in the April 1, 1819 edition of The New Monthly Magazine. The publishers falsely attributed the authorship to Byron. Both Byron and Polidori disputed this attribution. In the following issue, dated May 1, 1819, Polidori wrote a letter to the editor explaining "that though the groundwork is certainly Lord Byron's, its development is mine." In the story, Aubrey meets the mysterious Lord Ruthven at a social event when he comes to London. After briefly getting to know Ruthven, Aubrey agrees to go travelling around Europe with him. Aubrey slowly realizes that Ruthven delights in causing the ruin and degradation of others, and after Ruthven attempts to seduce the daughter of a mutual acquaintance near Rome Aubrey leaves in disgust. Alone, Aubrey travels to Greece where he falls in love with an innkeeper's daughter, Ianthe. She tells him about the legends of the vampire, which are very popular in the area, and Aubrey recognises that Ruthven fits the physical description. This romance is short lived: Ianthe is killed, her throat torn open by an attacker who injures Aubrey and leaves behind an unusual dagger. The whole town believes it to be the work of an evil vampire. Aubrey falls ill, but is found and nursed back to health by Ruthven. Although suspicious of the man, Aubrey feels obliged to Ruthven and rejoins him in his travels. The pair are attacked by bandits on the road and Ruthven is mortally wounded. On his deathbed, Ruthven makes Aubrey swear an oath that he will not speak of Ruthven or his death for a year and a day, and once Aubrey agrees, Lord Ruthven dies laughing. Amongst Ruthven's belongings Aubrey discovers a sheath which matches the dagger found by Ianthe's body. Aubrey returns to London and is amazed when Ruthven appears shortly thereafter, alive and well. Ruthven reminds Aubrey of his oath and although Aubrey wants to warn others of Ruthven's character he feels uanble to break his oath. Helpless to protect his sister from Ruthven, Aubrey has a nervous breakdown. Upon recovering, Aubrey learns that Ruthven has inherited an earldom and is engaged to his sister, and they are due to be married on the day that his oath will end. Unable to delay the wedding, Aubrey has a stroke. That night, his oath expired, Aubrey relates the entire story before dying. But it is too late: Ruthven has disappeared, leaving his new wife dead and drained of blood. His character is one typical of the gothic genre and vampires in general. His vampire character is alluring and sexual, but is also linked with horror and supernatural terror.

Кейінгі кездесулері

Бұл әңгіме бірден табысқа ие болды және бірнеше авторлар Лорд Рутвен кейіпкерін басқа шығармаларға тез бейімдеді. Сиприан Берар 1820 жылы «Лорд Рутвен немесе вампирлер» романын жазды, ол бұрмаланып Шарль Нодьеге жатқызылды. Нодье өзі 1820 жылы «Le Vampire» атты пьеса жазды, оны Джеймс Робинсон Планше «Вампир немесе аралдардың қалыңдығы» ретінде Лондон сахнасы үшін ағылшын тіліне қайтадан бейімдеді. 1820 жылы оқиғаның кем дегенде төрт сахналық нұсқасы пайда болды. 1828 жылы Генрих Август Маршнер мен В. А. Вольбрюк оқиғаны «Вампир» атты неміс операсы ретінде бейімдеді. 1828 жылы Петер Йозеф фон Линдпайнтнер мен Цезарь Макс Хейгель тағы бір неміс операсын жазды, бірақ Линдпайнтнер операсындағы вампирдің аты Рутвен емес, Аубри болды. Дион Бусико 1852 жылы «Вампир: Фантазм» пьесасында кейіпкерді қайта жандандырып, ұзақ уақыт бойы басты рөлді сомдады. Александр Дюма әке де 1852 жылғы пьесасында осы кейіпкерді пайдаланды. Рутвен (1859), Август Глоссоп Харрис жазған пьеса, оқиғаны кеңейтеді, соның ішінде Рутвеннің өлімін де көрсетеді. «Конт Монте-Кристо» (1844) романында басты кейіпкер Эдмонд Дантесті графша жиі Лорд Рутвен деп атайды. Графша Рутвенді Байронның жасағанын бұрмалап айтады. Лорд Рутвен швед романы «Вампирен» (1848) -де де пайда болады, бұл жазушы және ақын Виктор Ридбергтің алғашқы жарияланған туындысы; оқиға дамыған сайын, оның атымен ғана шабыттанғандығы анық болады. Бұл Рутвен – табиғаттан тыс күш иесі емес, өзін вампир деп санайтын ақылдан безген адам. «Сэр Рутвен Мургатройд» Гилберт пен Салливанның «Руддигор» (1887) романының басты кейіпкері. Онда пастор Робин Окапл өзінің зұлым ағасынан тарағанын біледі және ата-бабасының зұлымдық жолын жалғастыруға мәжбүр болады. Лорд Рутвен 1945 жылы түсірілген «Вампирдің көлеңкесі» фильміне негіз болды, ол 1973 жылы комикс түрінде шықты. Рутвен Marvel және DC Comics комикстерінде бірнеше рет пайда болды. Бастапқыда ол Marvel's Vampire Tales (1973) журналының бірінші санында Darkhold деп аталатын мистикалық кітаптың иесі ретінде пайда болды. Рутвен сонымен қатар бірнеше «Супермен» комикстерінде де пайда болды, атап айтқанда «Супермен: Болат адам» #14 (1992) және #42 (1995) және «Супермен» #70 (1992). Нил Гайманның «The Sandman» комиксінің (1989) кейінгі нөмірлерінде Рутвен есімді эпизодтық кейіпкер кездеседі; бұл Рутвен – қоянның басы және айқын «вампир» тістері бар адам. Лорд Рутвен Нэнси Гарденнің жасөсперімдерге арналған «Вампирлердің тұтқыны» (1985) кітабында басты кейіпкер ретінде пайда болады. Бұл оқиғада Рутвен «Раду» деген есімді қолданады және граф Дракула мен Кармилланың туысы және көмекшісі болып табылады. Лорд Рутвен сондай-ақ «Vampire: The Masquerade» (1991) ойын жүйесінде Ламбах Рутвен деген атпен кездеседі. Ким Ньюман Лорд Рутвен кейіпкерін өзінің тарихи альтернативті «Anno Dracula» (1992) сериясында пайдаланады, граф Дракула Англия тағына отырғаннан кейін Рутвен консервативті премьер-министр болып тағайындалады. Рутвен шамамен 1886 жылдан 1940 жылға дейін премьер-министр болып қызмет етеді, содан кейін оны Уинстон Черчилль алмастырады. Рутвен кейін соғыстан кейін оны қайтарып алады, бірақ Суэц дағдарысынан кейін оны тағы да Черчилльге жоғалтады. Рутвен кейін Маргарет Тэтчердің үкіметінде Ішкі істер министрі болып қызмет етеді және оның кеткеннен кейін премьер-министр болып қайта тағайындалуға дайын тұрады. Лорд Рутвен Том Холландтың «Өлілердің Иесі» (1995) романында да бар. Лорд Рутвен шын мәнінде Лорд Байрон. Лорд Рутвен «Ақымақтардың Қожалығында» (Realm of the Mad God, 2011) атты «bullet hell» жанрындағы MMO ойынындағы «Immortal Manor» лабиринтіндегі босс ретінде пайда болады. Ойын барысында Рутвен Орикстің ең адал қолбасшыларының бірі болып табылады және ол «лаг» деп аталатын құбылыстың артында тұр деген қауесет бар. 2012 жылы Джонни Ли Миллер ойнаған «Бизантия» фильмінде Рутвен есімді вампир пайда болады. Рутвен Перри Лейктің «Дракула туралы аңыз» (2014) сериясында Фрэнсис Рутвен атымен пайда болады. «The Case Study of Vanitas» (2015) аниме және манга сериясында Август Рутвен деп аталатын вампир кейіпкері кездеседі. Рутвен және сэр Фрэнсис Варни Вивиан Шоудың «Strange Practice» (2017) және оның жалғауларындағы екі басты кейіпкер. Бұл серияда Рутвеннің толық аты – Эдмунд Рутвен. Адам Лорд Рутвен Би-Би-Си телехикаясы «Дракула» (2020) сериясында пайда болады. Лорд Рутвен анимациялық телесериал «Castlevania: Nocturne» (2023) -де Жюст Белмонттың жауы ретінде де еске алынады.

The story was an immediate success and several other authors quickly adapted the character of Lord Ruthven into other works. Cyprien Bérard wrote an 1820 novel, Lord Ruthwen ou les Vampires, which was falsely attributed to Charles Nodier. Nodier himself wrote an 1820 play, Le Vampire, which was adapted back into English for the London stage by James Robinson Planché as The Vampire, or The Bride of the Isles. At least four other stage versions of the story also appeared in 1820. In 1828, Heinrich August Marschner and W. A. Wohlbrück adapted the story into a German opera, Der Vampyr. A second German opera with the same title was written in 1828 by Peter Josef von Lindpaintner and Cäsar Max Heigel, but the vampire in Lindpaintner's opera was named Aubri, not Ruthven. Dion Boucicault revived the character in his 1852 play The Vampire: A Phantasm, and played the title role during its long run. Alexandre Dumas, père also used the character in an 1852 play. Ruthven (1859), a play by Augustus Glossop Harris, expands the story, including the death of Ruthven. In The Count of Monte Cristo (1844), the main character Edmond Dantès is often referred to as Lord Ruthven by a countess. The countess incorrectly attributes the creation of Ruthven to Byron. A Lord Ruthven also appeared in the Swedish novel Vampyren (1848), the first published work by author and poet Viktor Rydberg; as the story unfolds, it becomes clear that he is inspired by him in name only. This Ruthven is not a supernatural being, but a lunatic believing himself to be a vampire. A comical "Sir Ruthven Murgatroyd" is the main character of Gilbert and Sullivan's Ruddigore (1887). In it, the pastoral Robin Oakapple finds that he is descended from an evil uncle and is forced to take up his ancestor's evil ways. Lord Ruthven served as the inspiration for a 1945 film, The Vampire's Ghost, which was adapted into comic book format in 1973. Ruthven has appeared in several comic books by Marvel and DC Comics. Originally, he appeared in the first issue of Marvel's Vampire Tales (1973), as the possessor of the mystical book called Darkhold. Ruthven also appeared in some Superman comics, notably in Superman: The Man of Steel #14 (1992) and #42 (1995) and Superman #70 (1992). An incidental character called Ruthven appears in later issues of Neil Gaiman's The Sandman comic (1989–); this Ruthven is a man with a rabbit's head, as well as prominent "vampire" fangs. Lord Ruthven appears as a main character in Nancy Garden's young adult book Prisoner of Vampires (1985). In this story, Ruthven uses the name "Radu" and is a relation and helper of both Count Dracula and Carmilla. Lord Ruthven also appears in the background of the Vampire: The Masquerade (1991) game system, under the name Lambach Ruthven. Kim Newman uses the character of Lord Ruthven in his alternate history Anno Dracula series (1992–), having Ruthven serve as the Conservative Prime Minister after Count Dracula seizes the English throne. Ruthven holds the Premiership from c. 1886 until 1940, when he loses it to Winston Churchill. Ruthven later reclaims it following the war, losing it to Churchill again after the Suez Crisis. Ruthven later serves as Home Secretary under Margaret Thatcher and is poised to take over as Prime Minister again following her departure. A Lord Ruthven also exists in Tom Holland's novel, Lord of the Dead (1995). Lord Ruthven is actually Lord Byron. Lord Ruthven appears as a boss residing within the Manor of Immortals dungeon in the bullet hell MMO shoot 'em up Realm of the Mad God (2011–). In the game, Ruthven is one of Oryx's most Loyal commanders and is said to be behind the phenomenon known as "lag". A vampire named Ruthven appears in the 2012 film Byzantium, played by Jonny Lee Miller. Ruthven appears in Perry Lake's The Legend of Dracula series (2014), where he is named Francis Ruthven. A vampire character called August Ruthven appears in the anime and manga series The Case Study of Vanitas (2015–). Ruthven and Sir Francis Varney are two of the main characters in Vivian Shaw's Strange Practice (2017) and its sequels. In this series, Ruthven's full name is Edmund Ruthven. A human Lord Ruthven appears in the BBC television series Dracula (2020). Lord Ruthven was also mentioned in passing in the animated television series Castlevania: Nocturne (2023) as an enemy of Juste Belmont.