Канада Парламентінің мүдделер қақтығысы және этика комиссары

Кіріспе

Канада үкіметінің этика агенттігі

Канаданың мүдделер қақтығысы және этика комиссары – Канада Парламентінің бір құрылымы болып табылады. Комиссар – Парламенттің тәуелсіз лауазым иесі, ол мүдделер қақтығысы туралы заңды және Халық қабылдаушылар палатасы мүшелерінің мүдделер қақтығысы кодексін басқарады, ал осы қызметінде мүдделер қақтығысы және этика комиссарының кеңсесі көмек көрсетеді. Бұл лауазым 2007 жылдың 9 шілдесінде мүдделер қақтығысы туралы заң күшіне енген кезде қолданысқа кірді. Бұл заң өз кезегінде Федералдық есептілік заңының бір бөлігі ретінде қабылданды. Комиссар лауазымы қазіргі уақытта бос. Соңғы комиссар Мартин Ричард 2023 жылдың көктемінде бірнеше апта қызмет еткеннен кейін отставкаға кетті.

Кеңсеге жалпы көзқарас

Мүдделер қақтығысы және этика жөніндегі комиссар кеңсесі – Канада Парламентінің, Канада Төменгі палатасының, Канада Сенатының және Парламент кітапханасының бір бөлігі болып табылады. Парламенттің басқа лауазым иелері мен агенттерінен айырмашылығы, олардың кеңселері басқаратын заңнамаларымен құрылса, мүдделер қақтығысы және этика жөніндегі комиссардың өкілеттігі Канада Парламенті Заңында белгіленген Парламент өкілі болып табылады. Комиссар екі жылдық есеп дайындайды: біреуі – Мүдделер қақтығысы заңына сәйкес кеңсе қызметі туралы, екіншісі – Төменгі палата мүшелерінің мүдделер қақтығысы кодексіне сәйкес қызметі туралы. Бұл екі жүйе сайланған және тағайындалған лауазым иелерінің мемлекеттік міндеттері мен жеке мүдделері арасындағы қақтығыстарды болдырмауға бағытталған. Мүдделер қақтығысы және этика жөніндегі комиссар кеңсесі өз бюджеттік сметаларын Төменгі палата спикеріне ұсынады; олар Мүдделер қақтығысы заңын бақылайтын Ақпаратқа қол жеткізу, жеке өмірге қатысты мәселелер және этика жөніндегі тұрақты комитет тарапынан қарастырылады. Кеңсе ресурстары туралы ақпарат оның жылдық есептерінде және жылдық қаржылық есептіліктерінде, олар кеңсе веб-сайтында қолжетімді болып табылады. Мемлекеттік лауазым иелеріне (министрлер, мемлекеттік министрлер, парламенттік хатшылар, министрлік қызметкерлері және кеңестегі губернатор тағайындалғандар) арналған Мүдделер қақтығысы заңы және Төменгі палата мүшелеріне арналған Мүдделер қақтығысы кодексі бірқатар міндеттемелерді белгілейді және жеке және қоғамдық мүдделер арасындағы қақтығыстарды қамтитын немесе оған мүмкіндік беретін әртүрлі іс-әрекеттерге тыйым салады. Осы екі жүйені басқару үшін кеңсе түрлі қызметтерді жүзеге асырады. Оларға мемлекеттік лауазым иелері мен Парламент мүшелеріне заң мен мүшелер кодексін сақтау туралы құпия кеңес беру кіреді. Сондай-ақ, кеңсе осы тұлғалардың активтері, міндеттемелері және қызметі туралы құпия ақпаратты қарастырады және мемлекеттік тіркелім арқылы жариялауға болатын ақпаратты жариялауға, заңға немесе мүшелер кодексіне қарсы бұзушылықтарды тергеуге және Парламентке есеп беруге міндетті. Комиссар Премьер-министрге мүдделер қақтығысы және этика мәселелері бойынша құпия кеңес беруге де міндетті.

The Office of the Conflict of Interest and Ethics Commissioner is an entity of the Parliament of Canada, along with the House of Commons of Canada, the Senate of Canada and the Library of Parliament. Unlike other officers or agents of Parliament, whose offices are created by the legislation they administer, the conflict of interest and ethics commissioner is an officer of Parliament whose mandate is set out in the Parliament of Canada Act. The commissioner produces two annual reports: one on the office's activities under the Conflict of Interest Act and one on activities under the Conflict of Interest Code for Members of the House of Commons. These two regimes seek to prevent conflicts between the public duties and private interests of elected and appointed officials. The Office of the Conflict of Interest and Ethics Commissioner provides its budget estimates to the speaker of the House of Commons; they are reviewed by the Standing Committee on Access to Information, Privacy and Ethics, which has oversight of the Conflict of Interest Act. Information about the office's resources are provided in its annual reports and annual financial statements, which are available on the office's website. The Conflict of Interest Act for public office holders (ministers, ministers of state, Parliamentary secretaries, ministerial staff and governor in council appointees) and the Conflict of Interest Code for Members of the House of Commons set out a number of obligations and prohibit various activities that involve conflicts between private and public interests, or have the potential to do so. The office administers these two regimes through a variety of activities. These include providing confidential advice to public office holders and elected members of Parliament about how to comply with the act and the members' code. The office also reviews these individuals' confidential disclosures of their assets, liabilities and activities, and is tasked with making publicly declarable information available through a public registry, investigating possible contraventions of the act or members' code, and reporting to Parliament. The commissioner is also mandated to provide confidential advice to the prime minister about conflict of interest and ethics issues.

Тарих

Мүдделер қақтығысы және этика жөніндегі комиссар кеңсесі Федералдық жауапкершілік туралы заңға сәйкес құрылды. Бұл заң 2006 жылдың 12 желтоқсанында корольдік бекітілуге ие болды. Комиссар кеңсесіне қатысты бөлім – Мүдделер қақтығысы туралы заң 2007 жылдың 9 шілдесінде күшіне енді. Дегенмен, бұл кеңсеге дейін де бірнеше тікелей ізашарлары болған, және оның тарихы 1970 жылдарға дейін жетеді. Кабинет министрлері үшін мүдделер қақтығысы жөніндегі алғашқы нұсқаулар 1973 жылы премьер-министр тарапынан шығарылды. Олар жеке пайда үшін құпия ақпаратты пайдалануға тыйым салуды, сыртқы іс-әрекеттерге шектеулерді және министрлердің белгілі бір мүлікті сатуын немесе жариялауын талап етті. Нұсқаулардың кейбіреуі, мысалы, корпоративтік директорлық лауазымдарға тыйым салу, бірнеше жыл бойы қолданылып келген бейресми саясатты көрсетті. Ал басқалары, мысалы, белгілі бір мүлікті жариялау талабы, басқа юрисдикциялардан алынған. 1973 жылы мемлекеттік қызметкерлердің түрлі топтары мен Кеңестегі губернаторларға нұсқаулар енгізілді. Олар министрлерге ұқсас болды, ал жоғары тұрған мемлекеттік корпорациялар мен агенттіктердің қызметкерлері үшін нақты талаптарды жауапты министр белгіледі. Сонымен қатар, Канаданың алғашқы федералды мүдделер қақтығысы әкімшісін тағайындау жоспарлары жарияланды. 1974 жылы Бас тіркеушінің орынбасары тағайындалды және бұрынғы Тұтынушылар және корпоративтік істер департаментінің құрамында кеңсе құрылды. Қоғамдық мәлімдемелер тізілімін жүргізумен қатар, кеңсе министрлерге және басқа да мемлекеттік қызметкерлерге мүдделер қақтығысы жөнінде кеңес берді. 1970 және 1980 жылдары Бас тіркеушінің орынбасары кеңсесі жүргізген мүдделер қақтығысы жөніндегі нұсқаулар бірнеше рет өзгертілді. Ең маңыздысы, 1985 жылы Мемлекеттік лауазым иелері үшін Мүдделер қақтығысы және қызметтен кейінгі кодекс қабылданды, ол министрлерге, парламенттік хатшыларға, министрлік қызметкерлеріне, барлық мемлекеттік қызметкерлерге және Кеңестегі губернаторларға тағайындалғандарға қатысты ережелерді бір құжатқа біріктірді. Тоғыз жылдан кейін, 1994 жылы Мемлекеттік лауазым иелері үшін Мүдделер қақтығысы және қызметтен кейінгі кодекс қайта жаңартылды. Бас тіркеушінің орынбасары этика жөніндегі кеңесшімен алмастырылды, ол Тайлық кеңес хатшысының жалпы басшылығымен жұмыс істеді. Говард Уилсон этика жөніндегі кеңесші болып тағайындалды, ал Этика жөніндегі кеңесші кеңсесіне әкімшілік қолдауды Канада Индустриясы қамтамасыз етті. 1994 жылғы кодекс 2003, 2004 және 2006 жылдары өзгертілді. 2004 жылдың сәуір айында кеңсе үкіметтен тәуелсіз болды. Канада Парламенті Заңына түзету енгізілді, жаңа кеңсе және этика комиссарының жаңа лауазымы құрылды. Бұрынғылары үкімет құрамына кіргенмен, оның тәуелсіздігін қамтамасыз ету үшін этика комиссарының кеңсесі жеке парламенттік органға айналды. Бірінші комиссар тағайындалды, атап айтқанда Бернард Шапиро. Шапиро мемлекеттік лауазым иелері үшін Мүдделер қақтығысы және қызметтен кейінгі кодексін басқаруға жауапты болды, сондай-ақ 2004 жылдың қазан айында күшіне енген жаңа Мүдделер қақтығысы және Ұлыбритания палатасының мүшелерінің этикалық кодексін (мүшелер кодексі) басқаруға жауапкершілікті өз мойнына алды. Мүшелер кодексі Канада Парламенті Заңына және бұрынғы Сенат және Ұлыбритания палатасы туралы заңға енгізілген түрлі мүдделер қақтығысы ережелеріне негізделген. 2004 жылдан бері бірнеше рет өзгеріске ұшыраса да, мүшелер кодексі әлі де қолданыста. 2005 жылдың мамыр айында Шапиро Джуди Сгроны Strippergate жанжалымен және оған байланысты мүдделер қақтығысы айыптауларынан ішінара тазартты. 2006 жылдың 3 наурызында Шапиро Дэвид Эмерсон мен Стивен Харперге қатысты мүдделер қақтығысы туралы айыптауларға қатысты алдын ала тергеу бастағанын жариялады. Шапиро Эмерсонның фракциядан өтуіне қандай ықпал етілгенін тексеруі керек екенін айтты. Консерваторлар Шапироның тергеуін партиялық деп сынады және оны бұрынғы либералды премьер-министрдің кеңесі бойынша тағайындалғаннан бері екі стандартты қолдануда айыптады, сондай-ақ 2005 жылы Стронаштың кабинет лауазымына ие болған жерін тексеру туралы өтініштерін қабылдамады, сондай-ақ Гамильтон аймағындағы либералды депутат Тони Валеридің күмәнді жер сатуын. Шапироны бұрынғы NDP басшысы Эд Бродбент «өте қаулылылық проблемалары» үшін сынады. Харпердің Шапироның тергеуін орынсыз деп қабылдағанымен, Бродбент пен оппозициялық депутаттар Харперді комиссармен ынтымақтастық жасаудан бас тартқаны үшін сынады. Мүдделер қақтығысы туралы заң, ол Мемлекеттік лауазым иелері үшін Мүдделер қақтығысы және қызметтен кейінгі кодексін алмастырды, 2007 жылдың 9 шілдесінде күшіне енді. Мүдделер қақтығысы туралы заң 2006 жылғы Федералдық жауапкершілік заңының бөлігі ретінде қабылданды, ол мемлекеттік лауазым иелері үшін мүдделер қақтығысының заңнамалық негізін алғаш рет құрды. Бұл жиынтық заң 2006 жылдың 12 желтоқсанында корольдік бекітілуге ие болды. Федералдық жауапкершілік заңы саяси партиялардың қаржыландыруын күшейтті, саяси тағайындау процесіне түзетулер енгізді және мемлекеттік лауазым иелерінің этикалық мінез-құлқының белгілі бір аспектілерін, қызмет ішінде де, қызметтен кейін де реттейтін заңнамалық режим құрды. Ол сонымен қатар Мүдделер қақтығысы және этика жөніндегі комиссар кеңсесін құрды және бұрынғы этика комиссары лауазымын мүдделер қақтығысы және этика комиссарының жаңа лауазымымен алмастырды. Комиссар Мүдделер қақтығысы туралы заң мен мүшелер кодексін басқаруға жауапты. Мэри Доусон 2007 жылдың 9 шілдесінде, Мүдделер қақтығысы туралы заң күшіне енген кезде алғашқы комиссар болып тағайындалды. Оның алғашқы тағайындамасы жеті жылдық мерзімге болды. Ол 2014 жылдың шілдесінде екі жылдық мерзімге қайта тағайындалды. 2016 жылдың шілдесінде ол 2018 жылдың 8 қаңтарына дейін уақытша қайта тағайындалды. 2017 жылы Доусон 2016 жылдың желтоқсанында Джастин Трюдо мен оның отбасының Аға ханға тиесілі жеке аралға жасаған демалысын зерттеді. Доусон Трюдо аралда көлік және тұру тегін алғаны үшін этика ережелерін бұзғанын анықтады. Марио Дион 2018 жылдың 9 қаңтарында мүдделер қақтығысы және этика комиссары болып тағайындалды. 2020 жылдың 3 шілдесінде комиссар Джастин Трюдоның және үкіметтің жазғы студенттік гранттар бағдарламасын басқару үшін WE Charity таңдауына қатысты тергеу басталғанын жариялады. 2023 жылдың ақпанында Марио Дион денсаулығына байланысты отставкаға кеткенін хабарлады. Оның отставкаға кету кезінде оның жеті жылдық мерзімінен екі жыл қалған еді. 2023 жылдың 27 наурызында Мартин Ришар Марио Дионның отставкаға кеткенінен кейін бір ай өткен соң этика комиссары болып тағайындалды. Ришардың тағайындалуынан кейін оппозициялық партиялар оның үкіметке жақындығына байланысты оның лауазымына сын айтты. Лауазымда бірнеше апта қызмет еткеннен кейін ол комиссар лауазымынан кетіп, комиссар кеңсесіндегі юрист ретіндегі бұрынғы лауазымына оралды. Этика комиссары лауазымы бос болғандықтан, кеңсе тергеу жүргізе алмайды.

The Office of the Conflict of Interest and Ethics Commissioner was created under the Federal Accountability Act. This legislation received royal assent on December 12, 2006. The part that relates to the Office, the Conflict of Interest Act, came into effect on July 9, 2007. The office, however, has several direct ancestors that predate this legislation, and its origins can be traced back to the 1970s. The first conflict of interest guidelines for cabinet ministers were issued in 1973 by the prime minister. They included prohibitions on the use of insider information for private gain, restrictions on outside activities and a requirement that ministers either divest or publicly declare certain assets. Some of the guidelines, such as a prohibition on corporate directorships, reflected informal policies that had been in place for a number of years. Others, such as the requirement to publicly declare certain assets, were borrowed from other jurisdictions. Guidelines for various groups of public servants and governor in council appointees were also introduced in 1973. They were similar to those for ministers; more specific requirements for senior Crown corporation and agency officials were set by the minister responsible. Plans to appoint Canada's first federal conflict of interest administrator were also announced. In 1974, an assistant deputy registrar general was named and an office was established within the former Department of Consumer and Corporate Affairs. In addition to maintaining a registry of public declarations, the office provided conflict of interest advice to ministers and other public officials. Throughout the 1970s and 1980s, the conflict of interest guidelines administered by the Office of the Assistant Deputy Registrar General were modified several times. Most notably, in 1985, the Conflict of Interest and Post Employment Code for Public Office Holders was issued, consolidating in one document the rules for ministers, parliamentary secretaries, ministerial staff, all public servants and Governor in Council appointees. Nine years later, in 1994, a revised Conflict of Interest and Post Employment Code for Public Office Holders was issued. The assistant deputy registrar general was replaced by an ethics counsellor, who served under the general direction of the clerk of the Privy Council. Howard Wilson was appointed as ethics counsellor, and administrative support for the Office of the Ethics Counsellor was provided by Industry Canada. The 1994 code was amended in 2003, 2004 and 2006. In April 2004, the office was made independent of government. An amendment to the Parliament of Canada Act came into force, creating a new office and the new position of ethics commissioner. While its predecessors were part of the government, the Office of the Ethics Commissioner was made a separate parliamentary entity in order to help ensure its independence. The first commissioner was appointed, namely Bernard Shapiro. Shapiro had responsibility for administering the Conflict of Interest and Post Employment Code for Public Office Holders, and also assumed responsibility for the new Conflict of Interest and Ethics Code for Members of the House of Commons (members' code), which came into effect in October 2004. The members' code built on various conflict of interest rules that were included in the Parliament of Canada Act and the former Senate and House of Commons Act. The members' code is still in place, although it has been amended several times since 2004. In May 2005, Shapiro partially cleared Judy Sgro of wrongdoing regarding the Strippergate scandal and associated conflict of interest allegations. On March 3, 2006, Shapiro announced that he was launching a preliminary inquiry into conflict of interest allegations against David Emerson and Stephen Harper. Shapiro said that he would look into what influence may have been wielded in the decision by Emerson to cross the floor. Conservatives criticized Shapiro's probe as partisan and accused him of applying a double standard since he was appointed on the advice of the former Liberal prime minister, and had turned down earlier requests in 2005 to investigate Stronach's floor crossing in which she received a Cabinet post, as well as a questionable land sale by Hamilton area Liberal MP Tony Valeri. Shapiro was also criticized by former NDP leader Ed Broadbent for "extraordinarily serious credibility problems". While agreeing with Harper that Shapiro's investigation was inappropriate, Broadbent and opposition MPs criticized Harper for refusing to cooperate with the commissioner. The Conflict of Interest Act, which replaced the Conflict of Interest and Post Employment Code for Public Office Holders came into force on July 9, 2007. The Conflict of Interest Act was enacted as part of the 2006 Federal Accountability Act, creating for the first time a legislative framework for conflict of interest for public office holders. This omnibus legislation received royal assent on December 12, 2006. The Federal Accountability Act tightened political party financing, amended the political appointments process, and created a legislative regime governing certain aspects of the ethical conduct of public office holders, both during and after employment. It also established the Office of the Conflict of Interest and Ethics Commissioner, and created the new position of conflict of interest and ethics commissioner, replacing the previous position of ethics commissioner. The commissioner is responsible for administering both the Conflict of Interest Act and the members' code. Mary Dawson was the first commissioner, appointed on July 9, 2007, with the coming into force of the Conflict of Interest Act. Her initial appointment was for a term of seven years. She was reappointed in July 2014 for a two year term. In July 2016, she was reappointed on an interim basis until January 8, 2018. In 2017, Dawson completed an investigation into a December 2016 vacation that Justin Trudeau and his family took to a private island owned by the Aga Khan. Dawson found that Trudeau had broken ethics rules by accepting transportation and accommodation on the island. Mario Dion was named conflict of interest and ethics commissioner on January 9, 2018. On July 3, 2020, the commissioner announced an investigation into Justin Trudeau and the government's decision to have WE Charity administer the summer student grant program. In February 2023, Mario Dion announced his resignation due to health reasons. At the time of his resignation, he had two years left in his seven year term. On March 27, 2023, Martine Richard was appointed ethics commissioner to replace Mario Dion who resigned a month earlier. In the days after Richard's appointment, opposition parties criticized her appointment to the role, due to her perceived closeness to the government. After serving a few weeks in the position, she resigned as commissioner and returned to her previous role as a lawyer in the commissioner's office. While the ethics commissioner position is vacant, the office is unable to undertake any investigations.