Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аиа () - Испанияның Гипускоа провинциясындағы Пагота тауының етегінде орналасқан ауыл. Ол Доностиа-Сан-Себастьяннан батысқа қарай 30 км, ал жағалаудағы Зарауц қаласынан шамамен 10 км іш жаққа қарай орналасқан. Аиа төбелер мен орман арасында жатыр, айналасы таулармен қоршалған. Ауылда үлкен шіркеу бар, Сан-Эстебан шіркеуі, оның ішінде ерекше орталық бөлігі бар. Аиа халқы 1950 жылдардан бері біртіндеп азайып, 2005 жылы 1750 адамды құрады.
Aia ('/aɪ//.//ə/; ) is a village situated on the slopes of Mount Pagoeta in the Basque province of Gipuzkoa, Spain. It is located 30 km to the west of Donostia San Sebastián and about 10 km inland from the coastal town of Zarautz. Aia is set amongst hills and forests, and surrounded by mountains. The town has a large church, the Church of San Esteban, which includes a notable centrepiece. The population of Aia has gradually declined since the 1950s, to a population of 1,750 in 2005.
Тарих
Үңгір суреттері мен өрнектері, сондай-ақ Аия ауданында табылған тас құралдарына сүйене отырып, бұл аймақта адамдар 10 000 жылдан астам бұрын қоныстанғаны болжанып отыр. Аия қаласының өзі 1025 жылғы Гипускояның ең көне құжаттарының бірінде есімдері тіркелген. Қала 1375 жылғы Гупускоа провинциясының бауырластығының жарлығында Саяз одағының құрамындағы бір бөлік ретінде айтылған. Бастапқыда Аия ауданындағы негізгі экономикалық қызмет – егіншілік болды, кішкентай ауылдардың отбасылары жабық, өздігінен қамтамасыз ететін экономикалық жүйелерде өмір сүрді. Жер көбінесе муниципалитетке тиесілі болды және шаруаларға жұмыс істеу үшін жалға берілді. Сонымен қатар, арнайы қолөнер де дамыды, және Аия темір өндірісінің маңызды орталығына айналды. Бұл, негізінен, аймақтағы темір кенінң көп болуымен байланысты болды. Аймақта көптеген қорыту заводтары салынды, бұл жергілікті халықтың өсуіне маңызды әсер етті. Аия ауданындағы көптеген әулеттер осы қорыту заводтарынан бастау алды. Гипускоадағы бұл ескі қорыту пештерінің құлауына көмірмен жұмыс істейтін доменді пештердің енгізілуі себеп болды.
Based on cave paintings and engravings and also stone implements that have been found in the Aia district, it is believed that human habitation of the area dates back to over 10,000 years ago. The town of Aia itself was mentioned in one of the oldest documents of Gipuzkoa dated 1025. The town was also mentioned as being part of the Union of Sayaz in the Decree of the Brotherhood of the Province of Gupuzkoa in 1375. Farming was originally the main economic activity in the Aia district, with families of the small villages living within closed, self sufficient economic systems. Land was generally owned by the municipality and rented to the farmers to work. Specialised crafts also began to develop, and in particular Aia became a main centre for the production of iron. This was largely due to the abundance of natural deposits of iron in the area. Numerous foundries were established in the area, which had a significant impact on the growth of the local population. It was from these foundries that many family lineages in the Aia district developed. The demise of these old forges in Guipúzcoa was brought about by the introduction of blast furnaces that ran on coal.
Туризм
Айя Баск егістік жерлерінде орналасқан және бірнеше ғасыр бойы көрінеу өзгермеген. Оның бірнеше туристік тартымдылықтары бар, соның ішінде Ая қаласының батысында орналасқан Пагоэта табиғи қорығы, ол аймақтың табиғи ортасын және ауданның мәдени мұрасын сақтайды. Паркте ескі диірмендердің, қорыту заводтарының және шаруа қожалықтарының қираған қалдықтары, сондай-ақ 5000 жылға дейін сонатын бірнеше ежелгі обалар бар. Паркте орналасқан Агорреги қорыту зауыты Гипускоа провинциясындағы ең жақсы сақталған қорыту заводтарының бірі болып табылады. Бүгін көріп тұрған қорыту зауыты 1754 жылы Лаургайн сарайының иесі бұрынғы зауыттың орнында салған. Мантерола шаруашылығының жанындағы терең шатқалдың түбінде орналасқан, ол өзеннің гидроэнергиясын үрлегішін жұмыс істету және су доңғалағын айналдыру үшін пайдаланған. Айяға жақын және Пагоэта табиғи қорығының ішінде Итурраран ботаникалық бағы орналасқан. Бақ 1986 жылы құрылған және бүкіл әлемнен 1000-нан астам түрлі өсімдіктер, ағаштар және бұталар қамтиды. Онда Баск елінің сирек кездесетін флорасы да бар.
Aia is situated within Basque farmlands, and largely unchanged over several hundred years. It has several tourist attractions, including the Pagoeta Nature Reserve which sits to the west of the town of Aia and preserves the natural environment of the area, as well as the district's cultural heritage. The park contains a number of ruins of old mills, foundries, and farmhouses, and some ancient burial mounds dating back 5,000 years. The Agorregi Forge, located within the park, is one of the best preserved examples of a foundry in Gipuzkoa province. The forge which can be seen today was built in 1754 by the Lord of Laurgain Palace over the ruins of an earlier version. Lying at the bottom of a deep valley near Manterola farmhouse, it used the river's hydraulic energy to power its bellows and turn its waterwheels. Also situated near Aia and within the Pagoeta Nature Reserve is the Iturraran Botanic Garden. The garden was established in 1986 and includes more than 1,000 species of plants, trees, and shrubs from all over the world. It also includes some endangered flora of the Basque Country.