Гималай тау қойы - қара қоңыр түсті қойдың сипаттамасы
Bharal
Гималай тауларында мекендейтін көк қой (bharal) – Pseudois туысының жалғыз өкілі. Таралу аймағы, экспедициялар және «Қар барысы» кітабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гималай тауларына тән жабайы қойлардың түрі.
Species of wild sheep native to the Himalayas
Барал (Pseudois nayaur), сонымен қатар көк қой деп те аталады, биік Гималай тауларының тумасы. Ол Pseudois туысының жалғыз өкілі болып табылады. Үндістан, Бутан, Қытай (Гансу, Нинся, Сычуань, Тибет және Ішкі Монголия), Мьянма, Непал және Пәкістанда кездеседі. Барал 1973 жылы Джордж Шаллер мен Питер Маттиессеннің Непалға жасаған экспедициясының да назарында болды. Маттиессен олардың жеке тәжірибелерін "Қарлы барс" атты кітабында жақсы сипаттаған. Барал қарлы барыстың маңызды жемтігі болып табылады.
The bharal (Pseudois nayaur), also called the blue sheep, is a caprine native to the high Himalayas. It is the only member of the genus Pseudois. It occurs in India, Bhutan, China (in Gansu, Ningxia, Sichuan, Tibet, and Inner Mongolia), Myanmar, Nepal, and Pakistan. The bharal was also the focus of George Schaller and Peter Matthiessen's expedition to Nepal in 1973. Their personal experiences are well documented by Matthiessen in his book, The Snow Leopard. The bharal is a major prey of the snow leopard.
Сипаттама
Бұл орташа өлшемді есекқұлақтардың басы мен денесі созылыңқы, ал құйрығы орташа ұзындықта болады. Олардың иық биіктігі шамамен бір метрдей. Дене салмағы еркектерде 35-75 кг, ал әйелдерде 25-55 кг аралығында болуы мүмкін. Еркектер әйелдерден сәл ірілеу. Тығыз жүні құрмызы сұр түсті, кейде көкшіл жалтырмен. Қарны мен артқы аяқтары ақ, ал кеудесі мен алдыңғы аяқтары қара түсті. Сұр түсті арқа мен ақ қарны арасында көмір түсті жолақ бар. Құлақтары кішкентай, мұрны қараңғы. Мүйіздер екі жыныста да кездеседі және жоғарғы жағында қабырғалы болады. Еркектерде мүйіздер тік өсіп, содан кейін бүйірге бұрылып, артқа қарай иіледі, бұл кері бұрылған мисық сияқты көрінеді. Олардың ұзындығы 1,5 метрге дейін жетеді. Әйелдерде мүйіздер әлдеқайда қысқарақ және түзу болып, шамамен 30-50 см ұзындықта өседі.
These medium sized caprids are long along the head and body, with a tail of They stand high at the shoulder. Body mass can range from Males are slightly larger than females. Dense coat is slate grey in colour, sometimes with a bluish sheen. The underparts and backs of the legs are white, while the chest and fronts of the legs are black. Separating the grey back and white belly is a charcoal colored stripe. The ears are small, and the bridge of the nose is dark. The horns are found in both sexes and are ridged on the upper surface. In males, they grow upwards, then turn sideways and curve backward, looking somewhat like an upside down mustache. They may grow to a length of In females, the horns are much shorter and straighter, growing up to long.
Қара көк қой
Қарапайым көк қой немесе қарапайым бхарал (бұрын Pseudois schaeferi деп аталатын), сондай-ақ тибет тілінде rong na деп аталатын, Қытайдағы Сычуань Тибетіне ендемик Pseudois түрінің түрі саналды. Ол Сычуань провинциясының Батанг округінде және Тибет автономиялық аймағының шағын бөлігінде Янцзы шатқалының төменгі, құрғақ, шөптесі беткейлерінде мекендеген. Ол бхаралдан негізінен мөлшерімен ерекшеленеді, ересектерінің салмағы шамамен (бхаралдың жартысы), аз жыныстық диморфизм байқалды, екі түрдің де аналықтары өте ұқсас болды. Оның терісі күміс жалтырмен сұр түсті, бхаралға қарағанда жалпы түсі қараңғырақ, ал еркек мүйіздері кішкентай, жұқа және тік, ішке қарай иілмейді. 2000 жылы шамамен 200 дарабас тірі деп есептелді, бұл IUCN-ды (оны P. nayaur-дың P. n. schaeferi подвидi ретінде жіктеді) оны Құрып кету қаупі бар түрлер тізіміне енгізуге итермеледі. Алайда, 2012 жылы қытай бхаралының генетикалық талдауы оның жеке түр немесе подвид екенін көрсетпеді, керісінше, P. n. szechuanensis-тің морфологиялық ерекшелігі бар нұсқасы екені анықталды. Американдық сүтқоректілер қоғамы да осы нәтижелерді қолдайды, P. schaeferi-ді P. nayaur-мен бір түр деп санайды. Мал (әсіресе есектер) пен бхаралдың диетасындағы үлкен ұқсастық, сондай-ақ тығыздыққа байланысты жемнің жетіспеуі, ресурстар үшін бәсекелестікке және бхаралдың санының азаюына әкеледі. Олардың ареалдары беттескен жерлерде қар барысы, Гималай қасқыры және барс оларды сүйікті жемтігі санайды, ал кейбір қозылар түлкілер мен бүркіттердің қорегіне айналады. Олардың қозылары маусымның соңы мен шілде айларында туады.
The dwarf blue sheep or dwarf bharal (formerly described as Pseudois schaeferi), also known as rong na in Tibetan, was an alleged species of Pseudois endemic to Sichuan Tibet in China. It apparently inhabited low, arid, grassy slopes of the upper Yangtze gorge in Batang County of the Sichuan Province, and a small part of the Tibet Autonomous Region. It was recorded as differing from the bharal primarily in size, with adult males weighing around (half as much as the bharal), less sexual dimorphism occurring in the species, and females of the two species being very similar. Its coat was described as a steely grey with a silvery sheen, with darker general colouration than the bharal, and the horns of the male were smaller, thinner and more upright, with no inward curl. There were only 200 individuals estimated to be alive in 2000, which prompted the IUCN (classifying it as a subspecies of P. nayaur, as P. n. schaeferi) classified it as Endangered. However, a 2012 genetic analysis of Chinese bharal found no indication that it was either a distinct species or subspecies, instead finding to be a morphologically distinct variant of P. n. szechuanensis. The American Society of Mammalogists also follows these results, considering P. schaeferi to be conspecific with P. nayaur. A high degree of diet overlap between livestock (especially donkeys) and bharal, together with density dependent forage limitation, results in resource competition and a decline in bharal density. Where they overlap, they are the favored prey of snow leopards, Himalayan wolves, and leopards, with a few lambs falling prey to foxes or eagles. Their lambs are born in late June and July.
Қауіптер
Барал Халықаралық табиғатты қорғау одағы тарапынан "Төменгі қауіптілік" санатында тіркелген. Оның санына ет үшін браконьерлік және малмен бәсекелестік қауіп төндіреді. Дегенмен, браконьерлік оның өмір сүру ортасының қиын жағдайларына байланысты жиі кездеспейді. Сол сияқты, малдар бхаралдың таралған таулы аймақтарына көбінесе жақындамайды; тіпті олар бірге болған жағдайда да, бхаралға едәуір зиян келтіретіні байқалған жоқ.
The bharal is categorised as Least Concern by the International Union for Conservation of Nature. The population faces threats poaching for meat and competition with livestock. Poaching, however, is uncommon due to the unsuitable conditions of its habitat. Similarly, livestock do not generally frequent the mountainous regions where bharal occur; even if they do coexist, no notable detrimental effect on the bharal has been observed.
Адамдармен қарым-қатынасы
Көптеген буддалық монастырлар өздерінің маңындағы бхараларды қорғайды, бірақ соңғы кезде Спити алқабы сияқты аймақтарда бхаралардың егінге келтіретін зиянына байланысты мәселелер туындап жатыр.
Many Buddhist monasteries protect the bharal found around them, but lately, issues of crop damage caused by bharal have started to arise in areas such as the Spiti Valley.