Том Оттернесс: Америкалық мүсіншінің шығармашылығы

Кіріспе

Американдық мүсінші (туған 1952)

Том Оттернесс (туған 1952) – Американың ең өнімді қоғамдық суретшілерінің бірі. Оттернестің туындылары әлемдегі саябақтарды, алаңдарды, метро станцияларын, кітапханаларды, сот үйлерін және мұражайларды безендіреді, әсіресе Нью-Йорк қаласының Рокфеллер паркі мен 14-ші көше – 8-ші авеню Нью-Йорк метро станциясындағы "Life Underground" ескертулері белгілі. Ол Мейсидің Алғыс айту күні шеруіне үлкен, кері тілтілген Хэмпти-Дэмпти пішіндес шар ұсынды. Оның стилі көбінесе карикатуралық және көңілді, бірақ сонымен қатар саяси деп сипатталады. Оның мүсіндері сексуалдық мәселелерге, әлеуметтік теңсіздікке, ақша мен нәсілге сілтеме жасайды. Бұл мүсіндерде, басқалармен қатар, ірі монеталар, ақша қаптары бар бизнес костюмдері киген тоқпақ адамдар, алып құралдар ұстаған каска киген жұмысшылар және кәрізден шығып келе жатқан аллигатор бейнеленген. Оның эстетикасы капиталистік реализмге деген қарсылық ретінде қарастырылуы мүмкін. Көбінесе қоғамдық суретші ретінде танымал, Оттернесс АҚШ-та және халықаралық деңгейде, соның ішінде Нью-Йорк, Индианаполис, Беверли-Хиллс, Гаага, Мюнхен, Париж, Валенсия және Венеция қалаларында көрмелер өткізді. Оның студиясы Бруклиндегі Гоуанус ауданында орналасқан. 1978 жылы "Shot Dog Film" атты қысқаметражды фильмге түсіру үшін ол ит атып өлтірді.

Мансап

Отернесс 1970 жылы Нью-Йорктегі Суретшілер лигасы мен 1973 жылы Уитни американдық өнер мұражайының тәуелсіз оқу бағдарламасында оқыды. Ол 1977 жылы құрылған Colab (Collaborative Projects) суретшілер тобының белсенді мүшесі болды және панк визуальды өнеріне қатысты, әсіресе 1978 жылы Вашингтонда өткен Панк өнер көрмесінде өнер туындыларын көрсетті.

Қоғамдық көркем шығармалар

Оттернесс өзінің мансабын «Колаб» және «The Real Estate Show» тобымен жұмыс істеген кезеңде қоғамдық өнер мүсіншісі ретінде бастады. 1979 жылғы мерекелік маусымда ол Нью-Йорктегі «Artists Space» галереясында 4,99 долларға шағын гипстен жасалған фигураларды сатты. Оған Бронкстағы «ботаника» дүкендеріндегі Иса, Элвис және Сантерия мүсіндерінің гипстен жасалған көшірмелері шабыт берді. «Ой, бұл – қоғамдық өнер. Бұл – әркімнің сатып алып, үйіне алып кетуге шамасы жететін нәрсе» деді ол. Келесі жылы ол «Колаб» тобының 1980 жылы ұйымдастырған, оған көмектескен танымал «Таймс-сквер шоуына» арналған шағын гипстен жасалған прото-монументтер сериясын жасады.

Нью-Йорктегі және АҚШ-тағы алғашқы қондырғылар

Оттернесстің көптеген қоғамдық туындылары Нью-Йорк қаласында орналасқан. Баттери Парк Ситиде орналасқан "Нағыз әлем" 1986 жылы тапсырыс беріліп, 1992 жылы орнатылды. Мүсін ансамблі ойын алаңының сыртындағы әлемді бейнелеуге арналған, «саясат пен өмірдің кең әлеуметтік аллегориясы, онда билік пен бақылау ойындары кішкентай форматта ойналады – қолмен ұстауға болатын заттары мен қиялдауға болатын оқиғалары бар фантазиялық саябақ». Нью-йорк тұрғындарына таныс инсталляция – 2000 жылғы "Жер астындағы өмір", 14-ші көшедегі және 8-ші авенюдегі Нью-Йорк метро станциясында орналасқан. Мүсін тобы платформалар мен баспалдақтар бойында орналасқан 100-ден астам қоладан құйылған мүсіндерден тұрады және метро жүйесіндегі ең танымал қоғамдық өнер туындыларының бірі болып табылады. Оны аяқтауға 10 жылдан астам уақыт кетті, және құрамында қол астында метро токенін ұстаған әйелдің, металл қақпаның астынан жүретін әдемі киінген жол жүрушінің, полиция ұстаған үйсіз әйелдің және баспалдақты тіреп тұрған I-ішкі сәулені кесу үшін қиылысқан ара ұстаған екі адамның мүсіндері бар. "Нью-Йорк Таймс" газеті атап өткендей: «Оттернесс мырза станциялар дизайнының ережелерін еңсеріп, мүсінін орналастырудың шығармашылық жолдарын табу үшін көп еңбек етті». Сонымен қатар, Рузвельт аралының батыс жағалауындағы Ист-Риверде "Ақша мен жылжымайтын мүліктің үйленуі" (1996) атты кішкентай инсталляция бар. Оттернесстің ең алғашқы қоғамдық өнер туындыларының бірі – "Жаңа әлем" 1991 жылы Лос-Анджелестегі Эдвард Р. Ройбал федералдық ғимаратына орнатылды. Кейіннен Оттернесс Портлендте (Орегон) федералдық сот үйінде (Табиғат заңы, 1997), Сакраментода (Калифорния) (Алтын асығу, 1999) және Миннеаполисте (Миннесота) (Тас адам, 1999) тапсырыстар алды.

Көрмелер

1987 жылы Оттернесс «Музей заманауи өнері жобаларындағы үстелдер» («The Tables at the Museum of Modern Art Projects») атты жұмысын көрмеге қойды. Ақ жағалы қызметкерлер, көк жағалы жұмысшылар, полицейлер, радикалдар, өнеркәсіп басшылары МоМА мүсіндер бағындағы төрт қола пикник үстелінде көрсетілді. Көрме Испанияның Валенсия қаласындағы IVAM Julio Gonzalez орталығына, Франкфурт-на-Майндағы Portikus/Senckenbergmuseum және Гаагадағы Haags Gemeentemuseum-ге сапарлады. 2004 жылдың 20 қыркүйегінен 2005 жылдың 18 наурызына дейін Том Оттернесс Бродвейде өткен, оның осы күнге дейінгі ең ірі көрмесі Манхэттеннің Вашингтон-Хайтс ауданында Колумбус шеңбері мен 168-ші көше арасында орналасқан 25 түрлі туындыны ұсынды. Жобаға Нью-Йорк қаласының Парктер және ойын-сауық департаменті, Бродвей сауда орталығының қауымдастығы және Marlborough галереясы демеушілік етті, сондай-ақ ол Индианаполис, Беверли-Хиллс және Мичиган штатының Гранд-Рапидс қалаларына да сапарлады. Гранд-Рапидс көрмесі қаланың орталық аймағындағы екі шақырымдық аумақта және Фредерик Мейер бақтары мен мүсіндер паркінде 40-тан астам жұмысты көрсетті.

ХХІ ғасыр қондырғылары

Оттернестің кейінгі инсталляциялары физикалық және табиғи орталарымен тығыз байланысып, олармен өзара әрекеттесті. 1999 жылғы "Күш көрсетуі" – Батыс Вашингтон университетінің табиғи құмтас элементтерімен өзара қимылдасатын профессорлар мен студенттерді бейнелейтін оның әйгілі қоладан жасалған мүсіндерінің жиынтығы. Қалалық ортада (Кларемонт, Калифорния), Оттернестің 2007 жылғы "Білімге қабылдану" инсталляциясы фонтанның қабаттарына енгізілген. Бұл оның ең мақсатты тақырыптық қоғамдық өнер туындыларының бірі ерекшеленеді; Оттернестің қола мүсіндері – «білім мен білімнің дамуы мен эволюциясы, бастапқы сауаттан жоғары білімге дейін» дегенді көрнекті түрде бейнелейтін шағын көріністер сериясы. Бұл мүсіндер сәулетші Питер Толкин инсталляция үшін арнайы жобалаған фонтанның сатыларымен жоғарылайды. Сонымен қатар, ол Джон Ахирнмен бірге "Алтын қолғаптар" боксшыларының "Мэдисон Сквер Гарденде" (Madison Square Garden) әуесқой бокс матчын түсірген. Оның тәуелсіз панк фильмдерінде нақты өмірдегі агрессия мен зорлық-зомбылық бейнеленген, ең танымалдары – 1978 жылы Колорадо штатының Голден қаласындағы жануарлар баспанасынан ит алып, дереу наразылық тудырған "Иттің түсірілуі/Түсірілген ит" фильмі. Бұл фильм Оттернестің қылығын ұзақ уақыт бойы мазалап, даулы жағдайларды тудырып келеді. 1997 жылы New York Times газетінде "Shot Dog Film" туралы қысқаша айтылып, ол "1980 жылы шағын дау тудырды" деп жазылған. 2004 жылы журналист Гэри Индиана осы фильмді қайтадан қоғамдық назарға түсірді, ол Оттернесті ит өлтіргені үшін сынады. Содан бері Оттернесс 1977 жылғы фильмге байланысты сынға ұшырап, наразылықтарға тап болды, өзінің әрекеті үшін кешірім сұрады және туындаған сынның нәтижесінде бірнеше тапсырыстардан бас тартты. Оттернестің студиясы фильмге қатысты оның "өзіне және әлемге деген ашуын" баяндады. 2011 жылдың маусым айында Нью-Йоркте Билл Томпсон басшылығымен Батери Парк қалалық билігі аймақтың жаңа қоғамдық кітапханасы үшін арналған Оттернестің арыстан мүсіндерін қабылдамады, өйткені мүсіндер Манхэттен қауымдастық кеңесі төрағасы Джули Менин басшылығымен 5:1 дауыспен мақұлданған болатын. Нью-Йорктің қоғамдық кітапханасы жобаға қатысы жоқ екенін мәлімдеді, жеке донор тапсырған мүсіндерді NYPL сұрамаған. 2011 жылы Батери Парк қалалық билігінің фильмді қабылдамауынан кейін, жануарларды қорғау ұйымдары Рочестер университетінің Мемориалдық өнер галереясындағы ірі мүсін жобасына Оттернестің таңдалуына наразылық білдірді. Сондай-ақ 2011 жылы Сан-Франциско өнер комиссиясы Оттернесспен жасасқан екі келісімшарттың бірін бұзды. 2011 жылдың қыркүйегінде жаңа Орталық метро жобасы үшін $750,000 келісімшарт жасалған; Сан-Франциско қалалық көлік агенттігі келісімшарт берген кезде "Shot Dog Film" туралы білмегенін мәлімдеді. Сан-Франциско қаласының мэрі фильмді "қатты алаңдатады" деп атап, жобаны тоқтатты. 2013 жылдың қазан айында Линкольн, Небраска қаласының әкімі Крис Бетлер қала тұрғындары "Shot Dog Film" фильміне қарсы болғаннан кейін, қаланың Батыс Хеймаркет дамуы үшін Оттернен $500,000 тұратын пойыз мүсінін сатып алудан бас тартты. Қаланың дамуының бірлігін атап өткен қала әкімі: «суретшінің бұл жағдайдағы бұрынғы мінез-құлқы қоғамдағы келіспеушілік деңгейін тудырды, бұл жағдай мүлдем қабылдауға болмайды. Біздің ойымызша, келісімшартты тоқтату қаланың мүддесіне сай». 2014 жылдың қыркүйегінде тәуелсіз суретші Эндрю Тайдер метро стансасындағы "Жер астындағы өмір" топтамасына үш заңсыз мүсінді қосты. Олар Оттернестің стилін – жемқорлық пен ашкөздік туралы сыршылдық және әзіл-қалжыңды біріктіретін стильді имитациялады, итке қарумен нұсқау берген адамды және алыстағы куәгерді бейнеледі.

Otterness's later installations increasingly responded to and interacted with their physical and natural sites and environments. His 1999 Feats of Strength is a collection of his iconic whimsical bronze figures representing faculty and students interacting with pieces of the natural sandstone at Western Washington University. In a more urban setting (Claremont, California), Otterness's 2007 Matriculated Nature is embedded in the tiers of a fountain. Notably, it is one of his most intentionally thematic public artworks; Otterness's bronze figures are a series of vignettes to illustrate "the progression and evolution of knowledge and education, from early literacy to higher education," as they advance up the tiers of a fountain specially designed for the installation by architect Peter Tolkin. and Golden Gloves boxing at Madison Square Garden (with John Ahearn), filming an amateur boxing match. His independent punk films featured real life aggression and violence, most notoriously Dog Shot Film/Shot Dog Film, where he adopted a dog from an animal shelter in Golden, Colorado, 1978, and caused an instant outcry, leading to calls to prosecute Otterness. The film has continued to haunt Otterness, engendering continued controversy. Shot Dog Film was briefly mentioned as having "provoked a small scandal [in 1980]" in a 1997 New York Times article which dismissed it as "a seemingly uncharacteristic gesture that he has since declined to discuss." It was brought back into the public conscience in 2004 by journalist Gary Indiana, who criticized Otterness for the killing. Since then, Otterness has attracted criticism and protests for the 1977 film, apologized for his behavior, and lost a number of commissions from the continuing criticism. Otterness's studio released a statement blaming his "anger at [himself] and the world" for the film. In New York City in June 2011, the Battery Park City Authority, under Bill Thompson, rejected Otterness's lion sculptures for the area's new public library, after the sculptures were approved by 5 1 by Manhattan Community Board 1 under Chairperson Julie Menin. The New York Public Library disavowed any involvement with the project, noting the donation of sculptures commissioned by a private donor had not been solicited by the NYPL. Following the Battery Park City Authority's rejections, in 2011, there was renewed controversy over the film, with animal rights groups protesting the selection of Otterness for a major sculpture project at the Memorial Art Gallery of the University of Rochester. Also in 2011, the San Francisco Arts Commission terminated one of two contracts they had with Otterness. He had been awarded a $750,000 contract in September 2011 for a piece in the new Central Subway project; the San Francisco Municipal Transportation Agency stated they were unaware of Shot Dog Film when they awarded the contract. The mayor of San Francisco put the project on hold, calling the film "deeply disturbing." In October 2013, Lincoln, Nebraska Mayor Chris Beutler decided against purchasing a $500,000 train sculpture from Otterness for the city's West Haymarket development, after residents objected to Shot Dog Film. Citing the unity brought about by the city's development, the mayor said, " the artist's past behavior in this instance has created a level of division in the community that is simply not acceptable. Our feeling is that it is in the best interest of the city to discontinue the contract process." In September 2014, freelance artist Andrew Tider added three illegal sculptures to the "Life Underground" groupings in the subway station. They imitated the Otterness style, a blend of whimsy and biting commentary on corruption and greed, depicting a man pointing a gun at a dog, and a distant bystander.

Жеке өмір

Отернесс 1960 жылдардың ортасынан бері тай-чи, жекпе-жек және бокспен айналысып келеді. Оның студиясы боксшы торбасымен суретке түсірілген. 1970 жылдардағы алғашқы бокс жекпе-жектері оның жаңа толқын панк өнері кезеңінің бір бөлігі ретінде түсірілді, сондай-ақ ол Уильям Ц. Чен мектебінде тай-чиден жүлделер жеңіп алды. Ол американдық режиссер Колин Фицгиббонмен Нью-Йорктің төменгі Шығыс жағында және Монтана штатының Ютика қаласында тұрады.