Кіріспе

Оман валютасы – Оман риалы (ريال, ISO 4217 коды OMR). Ол 1000 байсаға (бейса, بيسة деп те жазылады) бөлінеді.

Бекітілген айырбас бағамы

1973 жылдан 1986 жылға дейін риал АҚШ долларына 1 Оман риалы = 2,895 АҚШ долларына бекітілген. 1986 жылы бағам 1 Оман риалы = 2,6008 АҚШ долларына өзгертілді, бұл шамамен 1 АҚШ доллары = 0,384497 риалды құрайды. 2023 жылғы мәліметтер бойынша Оманның Орталық банкі АҚШ долларын 0,384 Оман риалынан сатып алып, 0,385 Оман риалынан сатты. 2024 жылға қарай бұл Кувейт динары мен Бахрейн динарынан кейін әлемдегі үшінші ең құнды валюта бірлігі болып табылады.

Тарих

1940 жылға дейін Үндістан рупиясы мен Мария Тереза талеры (оның көлемі испандық сегіз реалдық монетаға ұқсас болғандықтан, жергілікті жерде риал деп аталды) Маскат және Оман мемлекетінде айналымдағы негізгі валюталар болды – жағалауда үнді рупиясы, ал ішкі аймақтарда талер қолданылды. Мария Тереза талеры 230 пайсаға бағаланды, ал 64 пайса 1 рупияға тең болды. 1940 жылы Дхофарда, ал 1946 жылы Оманда қолданысқа монеталар енгізілді. Екі монета да байсамен (пайсаға баламалы) 200 байса = 1 риал есебімен номиналдалды. Үнді рупиясы және 1959 жылдан бастап Парсы шығанағы рупиясы айналыста болды. 1966 жылдың 6 маусымында Үндістан Парсы шығанағы рупиясының құнын үнді рупиясына шағындетті. Шағындетуден кейін, Парсы шығанағы рупиясын әлі де қолданып жүрген бірнеше мемлекет өз валюталарын қабылдады. Оман 1970 жылға дейін Парсы шығанағы рупиясын пайдалануды жалғастырды, үкімет валютаны фунтқа қатысты бұрынғы шартты бағамен қолдады, содан кейін Саиди риалын қабылдады. 1970 жылдың 7 мамырында Саиди риалы (Аль Саид әулетінің құрметіне аталған, Сауд риалымен шатастырмау керек) Парсы шығанағы рупиясының орнына Оманның валютасы ретінде енгізілді. Ол британ фунт стерлингіне тең болды және 1 Саиди риалы 21 Парсы шығанағы рупиясына баламалы болды. Саиди риалы 1000 байсаға бөлінді. Оман риалы 1972 жылдың 11 қарашасында Саиди риалының орнын толыққанды түрде басты. Осы кезде валюта фунт стерлингінің орнына АҚШ долларына 1 Оман риалы = 2,895 АҚШ доллары шамасында бекітілді, бұл көрсеткіш 1986 жылға дейін сақталды, содан кейін ол шамамен 9% төмендеп, 1 Оман риалы = 2,6008 АҚШ долларына жетті. 1970 жылғы билік ауысуы және ел атауының өзгеруіне байланысты валюта атауы өзгертілді. 1975 жылдан бері елдің «Оман» деген аталымы бар жаңа монеталар шығарылуда.

Монеталар

1890 жылдары Маскат және Оман үшін арнайы 1/12 және 1/4 анна (1/3 және 1 пайса) монеталары соғылды. 1940 жылы Дофарда қолдану үшін 10, 20 және 50 байса монеталары шығарылды. 1948 жылы 1/2 риал монетасы, содан кейін 1959 жылы 3 байса монетасы қосылды. 1946 жылы Оманда 2, 5 және 20 байса монеталары қолданыла бастады. Олардан кейін 1959 және 1960 жылдары 3 байса, 1/2 және 1 риал монеталары шығарылды. 1970 жылы бүкіл Маскат және Оман үшін монета жүйесі енгізілді. Номиналдары 2, 5, 10, 25, 50 және 100 байса болды. 1975 жылы елдің аты Оман деп жазылған жаңа монеталар шығарылды. 1980 жылы 1/4 және 1/2 риал монеталары енгізілді. Қазіргі таңда айналымда 5, 10, 25 және 50 байса монеталары бар. 2020 жылдың 20 мамырында 100 байса және одан жоғары номиналды монеталар ақшалай құнын жоғалтты. Қабус монеталары Кескін Құны Диаметрі Салмағы Құрамы Шеті Алдыңғы жағы Артқы жағы Алғашқы соғылған жылы 5 байса 19 мм 2.65 г Темірге мыс жалатылған Тегіс Қабус бин Саид, Оман сұлтаны Соғылған жылы 1999 10 байса 22.5 мм 4.1 г Темірге мыс жалатылған Тегіс Қабус бин Саид, Оман сұлтаны Соғылған жылы 1999 25 байса 22.5 мм 2.63 г Темірге никель жалатылған Тісті Қабус бин Саид, Оман сұлтаны Соғылған жылы 1999 50 байса 24 мм 5.57 г Темірге никель жалатылған Тісті Қабус бин Саид, Оман сұлтаны Соғылған жылы 1999 100 байса 21.5 мм 4.20 г Мыс-никель Тісті Оман сұлтанаты Соғылған жылы 1984 1/4 риал 26 мм 6.5 г Алюминий қола Жазулы Оман сұлтанаты Соғылған жылы 1979 1/2 риал 30 мм 10 г Алюминий қола Тісті Оман сұлтанаты Соғылған жылы 1979