Кіріспе
Алистер Клэверинг Харди (Alister Clavering Hardy; 10 ақпан 1896 – 22 мамыр 1985) – ағылшын теңіз биологы, зоопланктоннан киттерге дейінгі теңіз экожүйелерінің маманы. Ол өзінің кітаптарын суреттерімен, карталарымен, схемаларымен және картиналарымен көркем безендіруге қабілетті болды. Харди 1925-1927 жылдар аралығында Антарктиканы зерттеу мақсатымен жасалған RRS Discovery экспедициясында зоолог ретінде қызмет етті. Осы сапарда ол үздіксіз планктон тіркегішін (Continuous Plankton Recorder) ойлап тапты; ол кез келген кемеге қалыпты саяхат барысында планктон үлгілерін жинауға мүмкіндік берді. Академиялық жұмысынан зейнетке шыққаннан кейін Харди 1969 жылы Діни тәжірибелерді зерттеу орталығын құрды және 1985 жылы осы еңбегі үшін Темплтон сыйлығына ие болды.
Sir Alister Clavering Hardy (10 February 1896 – 22 May 1985) was an English marine biologist, an expert on marine ecosystems spanning organisms from zooplankton to whales. He had the artistic skill to illustrate his books with his own drawings, maps, diagrams, and paintings. Hardy served as zoologist on the RRS Discoverys voyage to explore the Antarctic between 1925 and 1927. On the voyage he invented the Continuous Plankton Recorder; it enabled any ship to collect plankton samples during an ordinary voyage. After retiring from his academic work, Hardy founded the Religious Experience Research Centre in 1969; he won the Templeton Prize for this in 1985.
Камуфляж жасаушы және суретші
Харди Ноттингем қаласында архитектор Ричард Харди мен оның әйелі Элизабет Ханна Клэвингтің ұлы болып дүниеге келді. Ол Оундл мектебінде білім алды. 1914 жылы Оксфорд университетіне оқуға түсуді ниеттенгенімен, соғыс басталғанда әскерге ерікті түрде жазылып, камуфляж офицері болды. Харди ғылым мен өнерге бірдей тартылғанын, бірақ шындығында соңғысы оған көбірек ұнайтынын жазды. Екі саланың арасында қысылып қалмағаны үшін өзін бақытты санады, оларды үйлестіре алды. Дегенмен, Харди әскери және ғылыми жұмысына қажетті көркемдік дағдыға ие болды. Ол «Жаңа натуралист» кітаптарын өзі салған сызбалар, карталар, схемалар, фотосуреттер және суреттермен безендірді. Мысалы, «Балықтар және балық шаруашылығы» кітабының 2-бетіндегі сурет «Британ суларындағы сирек және ерекше балықтарды» дәл әрі айқын бейнелейді. Харди камуфляжшылардың қатарында суретшілер мен «көркемдік бейімділігі бар ғалымдар» болғанын айтты, мүмкін ол да олардың арасында болды.
blockquote|equally drawn to science and art, and if the truth be known, I must confess that it is the latter that has the greater appeal. I am lucky in not having been torn between the two; I have managed to combine them. Hardy however did have sufficient artistic skill to serve his military and scientific work. He illustrated his New Naturalist books with his own line drawings, maps, diagrams, photographs, and paintings. For example, plate 2 of Fish and Fisheries illustrates the depicted "Rare and Unusual Fish in British Waters" both accurately and vividly. Hardy described the camoufleurs as including artists and "scientists with artistic inclinations", himself perhaps among them.
Зоология
Харди 1925-1927 жылдары Антарктиканы зерттеу мақсатымен RRS Discovery кемесімен жасалған саяхатта зоолог болды, бұл Discovery Investigations аясында жүзеге асты. Ол зоопланктонды және оның хищниктермен байланысын зерттеу арқылы киттер сияқты теңіз сүтқоректілері саласында саршен болды. Discovery кемесінде ол үздіксіз планктонды тіркегіш, немесе CPR деп аталатын құрылғыны жобалап, кейіннен құрастырды. CPR планктон үлгілерін жинап, оларды формалинмен сақтап, жылжымалы жібек жолағында сақтайды. Оның планктонның таралуы және санына қатысты пионерлік зерттеулерін Ұздіксіз планктонды тіркеу зерттеуі (CPR зерттеуі) жалғастыруда. Харди 1928-1942 жылдары Халл университетіндегі зоология кафедрасының алғашқы профессоры болды. 1942 жылы ол Абердин университетінде Табиғаттану профессоры болып тағайындалды және 1946 жылға дейін сол қызметте болды. Содан кейін Оксфорд университетінде зоология профессоры және Линакр профессоры, сондай-ақ Мертон колледжінің мүшесі болды, бұл лауазымды 1963 жылға дейін атқарды. 1940 жылы Харди Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды.
Су маймылдар гипотезасы
1930 жылы Вуд Джонстың "Сүтқоректілер арасындағы адамның орны" атты кітабын оқып, онда адамдардың, басқа құрлықтағы сүтқоректілерден өзгеше, терісіне май тіркелгенінің себебі туралы сұраққа тап болған Харди, бұл ерекшеліктің теңіз сүтқоректілерінің май қабатына ұқсас екенін түсінді және адамның бұрынғы ойларға қарағанда су ортасында тіршілік еткен ата-бабалары болуы мүмкін деген күдікке келді. Осындай радикалды идеяға қарсылық туындауынан сескенген ол, бұл гипотезасын 1960 жылға дейін жасырып, кейін осы тақырыпта сөз сөйлеп, жазбаша түсіндірді. Бұл идея академиялық ортада "су маймылы гипотезасы" деп белгілі болды және оны әсіресе Элейн Морган қолдады. Ол "Эволюцияның іздері" және басқа да еңбектерінде Хардиге алғысын білдірді.
Дінді зерттеу
Оундл мектебіндегі балалық шағынан бастап Харди рухани құбылыстарға өмір бойы қызығушылық танытты, бірақ оның қызығушылықтары ғылыми қауымдастықта беймәлім болып саналатынын білгендіктен, сирек дәрістерден басқа, ол өз пікірлерін Оксфордтағы кафедрасынан зейнеткерлікке шыққанға дейін жасырып сақтады. 1963–64 және 1964–65 оқу сессияларында ол Абердин университетінде «Эволюция және адам руы» тақырыбында Гиффорд лекцияларын оқыды, олар кейіннен «Тірі ағын» және «Құдайдың жалыны» деген атпен жарияланды. Бұл лекциялар оның діни қызығушылықтарына толыққанды қайта оралғанын көрсетті. 1969 жылы ол Оксфордтағы Манчестер колледжінде Діни тәжірибелерді зерттеу орталығын құрды. Орталық өз жұмысын діни тәжірибелердің деректер базасын құрастырудан бастады және Уэльс университетінің Лампетер бөлімшесінде рухани және діни тәжірибелердің мәні мен функциясын зерттеуді жалғастыруда. 1973 жылы ол А.С. Бхактиведанта Свами Прабхупадамен және Харе Кришна қозғалысының басқа да жақтастарымен кездесіп, Веда әдебиеті, құдайдың жалыны және Рабиндранат Тагор туралы әңгімелесті. Хардидің діннің тамырына қатысты биологиялық көзқарасы редукционистік емес, ол діни сананың шындықтың нақты бір өлшеміне жауап ретінде дамығанын көрсетеді. Діни тәжірибелерді зерттеу орталығын құрғандығы үшін Харди 1985 жылы қайтыс болғанға дейін аз уақыт бұрын Темплтон сыйлығымен марапатталды.
Отбасы
1927 жылы ол Сильвия Гарстангқа үйленді.
Тану
Хардидің "жаңашыл еңбегі" 2011 жылы Оңтүстік Джорджия және Оңтүстік Сандвич аралдары тарапынан оның суреті бар төрт еске алу маркасының жиынтығымен мойындалды. Халл университеті Халл кампусындағы ғимараттың атын Хардидің құрметіне атады.