Кіріспе

1951 жылы жазылған әңгіме, авторы Рей Брэдбери

"Тұман бұлбұлы" – американдық жазушы Рей Брэдберидің 1951 жылы жазылған ғылыми фантастикалық әңгімесі, оның "Күннің алтын алмалары" жинағындағы тұңғыш туынды. Бұл әңгіме 1953 жылы түсірілген "20 000 фут тереңдіктен келген құбыжық" атты әрекетке толы қорқыныш фильмінің негізі болды.

Сюжет

Сюжет желісінде басты кейіпкер және баяндаушы Джонни мен оның бастығы МакДанн қараша айының соңында шалқар маякта түнгі жұмыс істеп жатыр. Маяктын күркіреген тұман дауысы теңіз монстрының назарын аударады. Шындығында, монстр маяққа үшінші рет келіп отыр: ол соңғы екі жыл бойы дәл осы түні, дәл осы тұман дауысына тартылып келеді. МакДанн монстрдың іс-әрекеттерін маяққа деген құштарлық сезімімен байланыстырады, оның тұман дауысы монстрдің өзінің зарлы айқайына ұқсайды. Бұл монстрды өзінің тегін тапқанына сендіреді, бірақ ол монстрдің өмір жоққа шығарылғандай әрекет етеді. МакДанн мен Джонни тұман дауысын өшіреді, ал ашуға буырқанған монстр теңізге қайтып кетпес бұрын маяқты қиратады. Маяк темір бетонмен қайта салынады, ал Джонни маяктан алыс жаңа жұмыс табады. Бірнеше жыл өткен соң Джонни қайта оралып, МакДанннан монстр қайтып келді ме деп сұрайды; ол қайтып келмейді. МакДанн болжайды, монстр әлемнің тереңдігінде күтіп отырады.

Өмірбаян

Әңгіменің бастапқы атауы "20 мың қалыңдықтағы аң" болды. Ол "The Saturday Evening Post" журналында жарияланды. Осы арада, ежелгі теңіз құбыжығы туралы ұқсас тақырыпта "Диңгез астынан келген жәндік" жұмыс атауымен фильм түсіріліп жатты. Кейін Брэдберидің беделі мен танымалдылығын пайдаланғысы келген продюсерлер Брэдберидің әңгімесіне құқық сатып алып, фильм атауын өзгертті. Брэдбери де өз әңгімесінің атауын "Тұман мүйізі" деп өзгертті. Фильмдегі құбыжық "The Saturday Evening Post" журналындағы иллюстрацияға негізделген. Брэдбери осы әңгіме идеясының Лос-Анджелес аймағындағы жағажайда қираған аттракционның қалдықтарын көргенде келгенін айтады. Оның рельстері динозаврдың қаңқасын еске түсірді. Ол осы әңгіменің арқасында Джон Хьюстонның назарына ілігіп, 1956 жылғы "Моби Дик" фильмінің сценарийін жазуға шақырылды. Әңгіме түрлі жинақтарда қайта басылды, соның ішінде 1953 жылғы "Күннің алтын алмалары", 1979 жылғы жапондық басылымдар "Тұман мүйізі және басқа да әңгімелер" және 1981 жылғы "Тұман мүйізі және басқа да әңгімелер" (екі басылым да ағылшын тілінде жарық көрді), сондай-ақ 1983 жылғы "Динозаврлар туралы әңгімелер" жинағында жарияланды.

Бейімделулер

Бұл оқиға 1953 жылы түсірілген "20 000 фатомдық аң" атты әрекет пен қорқынышқа толы фильмнің негізі болды. Осы әңгімеге негізделген пьеса 1975 жылы Брэдберидің "От колоннасы және басқа да пьесалары" жинағына енгізілді. "Покемон" анимациялық сериалының он үшінші эпизоды "Маяқтағы құпия" (1997) сюжеті осы қысқа әңгімеге негізделген. Леонард Нимой бұл оқиға 1986 жылы түсірілген "Жұлдыз жолы IV: Үйге саяхат" фильміне шабыт бергендердің бірі болды деп мәлімдеді. 1953 жылы "Tales of Horror" комиксінің #7 санында осы әңгіменің авторлық құқығы көрсетілмеген нұсқасы "The Beast From The Deep" деген атпен ұсынылған, ал мұқабасы түпнұсқа әңгіменің айқын туындысы болып табылады. 1993 жылы "Topps Comics" баспасының "Ray Bradbury Comics" #3 комиксінде оқиғаның ресми комикс адаптациясы жарық көрді. 2020 жылы көпшілік қаржыландыру арқылы түсірілген жапондық қысқаметражды фильм "Howl from Beyond the Fog" осы оқиғадан шабыт алды, режиссер Дайсуке Сато бұрын 2007 жылы техникалық тәжірибе ретінде 20 минуттық қысқаметражды фильм түсіріп, оқиғаны бейімдеген болатын. Осы қысқа әңгіменің ықпалы "Годзилла" франшизасының құрылуына септігін тигізді.