Румыниялық актер және драматург Константин Тăнасе өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Румын актері және жазушысы, молдавандық журналист және бұрынғы саясаткер Константин Тăнасе (5 шілде 1880 – 29 тамыз 1945) – Румыниядағы театрдың ревю стилінің негізін қалаушы, сахна актері және жазушы.

Өмір

Ол Румынияның Васлуй қаласында шаруа үйінде жұмысшы отбасында дүниеге келді. Ол жеткілікті, бірақ ерекше емес студент болды (бірақ жақсы неміс тілін үйренген), сахнамен алғашқы танысуы "Паржоала" бағындағы қойылымдарға қатысу арқылы болды, онда ол танымал театрларды, соның ішінде Захария Буриенеску мен И. Д. Ионеску сияқты актерлерді көрді. Бұл оны достары арасында әуесқой театр тобын құруға ынталандырды; олар "Meșterul Manole", "Căpitanul Valter Mărăcineanu" және "Constantin Brâncoveanu" пьесаларының эпизодтарын дайындады; олардың сахнаға ең жақын жері – қора болды. Оның актерлік алғашқы кәсіби тәжірибесі Мордехай Сегалескудің идиш тіліндегі театр труппасында болды: Васлуйдағы қойылымға актер жетіспегендіктен, жас Танасты шақырып алды. 1896 жылы гимназияны бітірді. Актер болу ниетіне қарамастан, ата-анасының тілегі бойынша Иасидегі әскери мектепке түсті, бірақ оның тәртіпсіз мінезі салдарынан тез арада шығарылды. Брайлаға барып, Николае Бальческу орта мектебінде қысқа ғана оқыды, бірақ бірнеше аптадан кейін қаржы тапшылығынан білім алуын тоқтатты. Брайлада ол мектеп мұғалімі және жазушы Иоан Адаммен танысты, ол 18 жасар Танаске Курсештиде (Рахова) оқытушылық қызметін ұсынды, себебі Адам Бельгияда курстарға баруға дайындалып жатқан еді. Ол жұмысын жаман атқармады, бірақ директормен және басқа мұғалімдермен қарым-қатынасы дұрыс болмады. Адамның қолдауымен ол Пойенештидегі Харшовениде тағы бір оқытушылық жұмысқа орналасты, онда ақын Александру Влахута да сабақ берді. Танасе өзінің оқыту стилін дамытып, музыка мен гимнастиканы басты орынға қойды, бұл мектепке жаңа оқушыларды тартты. Ол сондай-ақ тарих пен географияны оқыту үшін пайдаланған саяхаттар арқылы оқушылардың ата-аналарын да қатыстырды. Ұзақ уақыттан кейін ол жергілікті халыққа жақын азаматқа айналды, бірақ жергілікті нотариус пен кейбір заңгерлер оны және оның әдістерін мақұлдамады және оны жұмыстан босатуға қол жеткізді. Жұмыссыз қалған ол 1899 жылдың 14 қазанында Бухарестке келді, онда ол ерікті түрде 1-ші инженерлік полкке (Regimentul 1 Geniu) қосылды. Әскери қызметтен кейін ол театр саласында жұмыс істеді, 1917 жылы Вирджиния Никулескуге үйленді. 1919 жылы Бухарестте "Cărăbuș" (көселеке) деген театр труппасын құрды. 20 жыл ішінде ол Румынияда әлі де жалғасып келе жатқан әзіл-сықақ кабаре/ревю театрының дәстүрін қалыптастырды, ең әйгілісі – Бухаресттің орталық бөлігіндегі 33-35 Calea Victoriei мекенжайында орналасқан "Constantin Tănase" ревю театры, бұрынғы "Cărăbuș" үйі. "Cărăbuș" театрында Танасе көптеген өнерпаздардың мансабын бастады, олардың ішінде Мария Танасе мен Хория Шербанеску есімдері бар. "Cărăbuș" жиі Румыния бойынша гастрольдік сапарлар жасады және бір рет Түркияда гастрольде болды. Танасе өзі де Парижде өнер көрсетті. Кем дегенде бір дереккөзге сәйкес, ол 3 балалар мектебі мен шіркеу құрды.

He was born into a working class family living in a peasant house in Vaslui, Romania. An adequate but unexceptional student (although he did apparently learn good German), his first exposure to the stage was by attending plays at "Pârjoala" garden, where he saw popular theater, including actors such as Zaharia Burienescu and I. D. Ionescu. This inspired him to start an amateur theater group among his friends; they worked up scenes from the plays Meșterul Manole, Căpitanul Valter Mărăcineanu and Constantin Brâncoveanu; their closest thing to a stage was a barn. His first professional experience as an actor was in the Yiddish language theater troupe of Mordechai Segălescu: they were short an actor for a performance in Vaslui and drafted the youthful Tănase. In 1896 he completed gymnasium. Despite his wish to become an actor, at his parents behest he enrolled in the Military School at Iași, but his rebellious behavior there quickly got him booted out. He headed to Brăila, where he briefly attended the Nicolae Bălcescu High School, but after a few weeks he dropped out due to lack of funds. In Brăila he met the schoolteacher and writer Ion Adam, who suggested that the 18 year old Tănase take over his teaching post in Curseşti, Rahova, since Adam was headed to take some courses in Belgium. He didn't do badly at the job, but hit it off badly with the headmaster and some of the other teachers. With Adam's support, he got another teaching job at Hârșoveni, Poienești, where poet Alexandru Vlahuță also taught. Tănase promptly developed his own style of teaching, bringing music and gymnastics to a central role, which drew new students to the school. He also involved his students' parents through field trips which he used to teach history and geography. He soon became a generally beloved local figure, but apparently the local notary and certain lawyers disapproved of him and his methods and managed to have him fired. Out of work, he headed for Bucharest on October 14, 1899, where he volunteered to join a military regiment, the 1st Engineer Regiment (Regimentul 1 Geniu). After his military service, he worked in theater, and in 1917, he married Virginia Niculescu. In Bucharest in 1919, he founded the theater troupe "Cărăbuș" (meaning cockchafer). Over the course of 20 years, he would establish a tradition of humorous cabaret/revue theater that still continues in Romania today, most notably at the "Constantin Tănase" Revue Theatre, the former home of "Cărăbuș" at 33 35 Calea Victoriei in the heart of Bucharest. At "Cărăbuș", Tănase launched the careers of numerous performers, notably Maria Tănase and Horia Șerbănescu. "Cărăbuș" frequently toured Romania and on at least one occasion toured Turkey. Tănase himself also performed in Paris. According to at least one source, he also founded 3 schools for children and a church.

Танасқа қатысты шығармалары

1975 жылы түсірілген "Actorul şi sălbaticii" ("Актер және жабайылар") фильмінде Тома Карагиу "Каратазе" рөлін ойнады – бұл Карагиу мен Тәнәсенің қосындысы және Тәнәсеге жасалған ашық сілтеме. Ол кейін 1977 жылғы Бухарест жер сілкінісінде қайтыс болды. Румынияның КСРО-дан тәуелсіздігі артқанмен, оның өліміне Қызыл Армияның кінәлі екенін көрсету саяси жағдай тұрғысынан мүмкін емес еді. Сценарийде тек "Темір гвардия"мен болған қақтығыс суреттеледі, олар антифашистік сатирамен үнемі ашуланып, кедергі келтіріледі. Оның өліміне жүрек талмасы себеп болды.

Цитаталар

Идеалдар жұлдыздар сияқты: оларды тікелей қолға түсіре алмайсың, бірақ оларға нұсқау алып, жол табасың.

Мұра

Танасе Бухарестке көшіп келгеннен бері, Васлуйға және ата-анасына жасаған жалғыз сапары театр труппасының гастрольдік сапары болды. Дегенмен, Васлуй оның есімімен бір "Мәдениет үйі" атады (Васлуйдағы осындай екі мекеменің бірі), оның жеке мұрағаттары мен көптеген заттары қазір Васлуй облыстық мұражайында сақталады, ал 1970 жылдан бері Васлуй оны Васлуйдің тағы бір туған ұлы Валентин Сильвестру басшылығымен өткізілетін театр фестивалімен еске алады. Бұл фестиваль кем дегенде 1980 жылдан бері Румынияның түкылдерін қызықтырады. Қазір фестиваль халықаралық карикатура фестивалі де болып табылады.