Оңтүстік Африканың Жоғарғы Апелляциялық Соты – Конституциялық соттан кейінгі екінші деңгейдегі сот. Тарихы, құрылымы, және қазіргі статусы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Африка Конституциялық сотынан төменгі ұлттық сот – Жоғары апелляциялық сот (ЖАҚ), бұрынғы Апелляциялық бөлім. Бұл сот Конституциялық соттан төмен Оңтүстік Африкадағы екінші жоғары апелляциялық сот. 1910 жылдан 1994 жылға дейін елдің жоғарғы соты болған, бірақ 1994 жылы Конституциялық сот конституциялық мәселелер бойынша, ал 2013 жылға қарай барлық мәселелер бойынша оның орнын басты. Сот Блумфонтейн қаласында орналасқан. Блумфонтейн қаласы соттың орналасқан жеріне байланысты көбінесе және дәстүрлі түрде Оңтүстік Африканың «сот астанасы» деп аталады, бірақ Конституциялық сот Йоханнесбург қаласында орналасқан.
National court beneath the Constitutional Court of South Africa
The Supreme Court of Appeal (SCA), formerly known as the Appellate Division, is the second highest court of appeal in South Africa below the Constitutional Court. The country's apex court from 1910 to 1994, it no longer holds that position, having been displaced in constitutional matters by the Constitutional Court in 1994, and in all matters by 2013. It is located in Bloemfontein. Bloemfontein is often, and has been traditionally referred to, as the "judicial capital" of South Africa because of the court, although the Constitutional Court is based in Johannesburg.
Тарих
1910 жылы Оңтүстік Африка Одағы төрт британдық колониядан құрылған кезде, колониялардың жоғарғы соттары Оңтүстік Африканың жаңа Жоғарғы Сотының провинциялық бөлімдеріне айналды, ал Апелляциялық бөлім провинциялық бөлімдерден жоғары тұратын, тек апелляциялық сот ретінде құрылды. Бұл сотта елдің ең көрнекті судьялары жұмыс істеді, оның ішінде Иннес бас судьясы, Уотермейер бас судьясы, Галгут судьясы, Весселс бас судьясы және Шрайнер судьясы. 1994 жылы Оңтүстік Африканың Конституциялық соты құрылды, оның құзыреті Апелляциялық бөлімнен жоғары болды, бірақ ол тек конституциялық мәселелерді қарауға құқылы болды. Сондықтан Апелляциялық бөлім конституциялық емес мәселелер бойынша ең жоғарғы сот болып қалды. 1997 жылы Апелляциялық бөлім Жоғарғы апелляциялық сотқа айналды және конституциялық құзыретіне ие болды, бірақ екі жоғары соттың жүйесі сақталды: Конституциялық сот конституциялық мәселелер бойынша елдің ең жоғарғы соты болды, ал Жоғарғы апелляциялық сот конституциялық емес мәселелер бойынша ең жоғарғы сот болды. Алайда Конституциялық сот өзінің құзыретін кең түсіндірді және 2013 жылдың тамызында Оңтүстік Африка Конституциясына түзету енгізіліп, Конституциялық сотқа жалпы юрисдикция берілді.
On the creation of the Union of South Africa from four British colonies in 1910, the supreme courts of the colonies became provincial divisions of the new Supreme Court of South Africa, and the Appellate Division was created as a purely appellate court superior to the provincial divisions. It was the seat of some of the country's most outstanding judges including Innes CJ, Watermeyer CJ, Galgut JA, Wessels CJ and Schreiner JA. In 1994 the Constitutional Court of South Africa was created with jurisdiction superior to the Appellate Division, but it could hear only in constitutional matters. The Appellate Division, therefore, remained the highest court in non constitutional matters. In 1997 the Appellate Division became the Supreme Court of Appeal and was given constitutional jurisdiction, though the system of two apex courts remained: the Constitutional Court was the country's highest court in constitutional matters, but the SCA was the highest court in non constitutional matters. However, the Constitutional Court took a broad reading of its jurisdiction, and in August 2013 the position was regularised by an amendment to the South African Constitution which gave the Constitutional Court general jurisdiction.
Жоғарғы апелляциялық соттың төрағаларының тізімі
Жоғарғы апелляциялық сот төрағалары № Аты-жөні Қызмет мерзімі Ескермелер1. J. J. F. Hefer 2002 – 2003 (Мiндетін атқарушы президент)2. C. T. Howie 2003 – 2008 (1993 жылдан бастап апелляциялық сот төрешісі)3. Л. Мпати 2008 – 2016 (2000 жылдан бастап апелляциялық сот төрешісі)4. М. М. Л. Майя 2016 – 2022 (2005 жылдан бастап апелляциялық сот төрешісі)5. Х. М. Петсе 2022 – 2023 (Мiндетін атқарушы президент)6. М. Б. Молемела 2023 – қазіргі уақытқа дейін (2018 жылдан бастап апелляциялық сот судьясы)
Presidents of the Supreme Court of Appeal № Incumbent Tenure Notes1. J. J. F. Hefer 2002 – 2003 (Acting President)2. C. T. Howie 2003 – 2008 (Judge of Appeal from 1993)3. L. Mpati 2008 – 2016 (Judge of Appeal from 2000)4. M. M. L. Maya 2016 – 2022 (Judge of Appeal from 2005)5. X. M. Petse2022 – 2023(Acting President)6. M. B. Molemela2023 – present(Judge of Appeal from 2018)
Жоғарғы апелляциялық соттың төрағаларының орынбасарларының тізімі
Жоғарғы апелляциялық сот төрағаларының орынбасарлары № Лауазымдағы адам Мерзімі Ескертулер1. Л. Мпати 2003 – 2008 (кейіннен Сот төрағасы)2. Л. Т. С. Хармс 2008 – 2011 (1993 жылдан бері апелляциялық сот төрешісі)3. К. К. Мтхияне 2012 – 2014 (2001 жылдан бері апелляциялық сот төрешісі)4. М. С. Навса 2015 – 2015 (актілік)5. М. М. Л. Майя 2015 – 2017 (кейіннен Сот төрағасы)6. Дж. Б. З. Шонге 2017 – 2018 (актілік)7. Х. М. Петсе 2019 – қазіргі уақытқа дейін (2012 жылдан бері апелляциялық сот төрешісі)8. Н. Дамбуза 2022 – 2023 (актілік)
Deputy presidents of the Supreme Court of Appeal № Incumbent Tenure Notes1. L. Mpati 2003 – 2008 (subsequently President of the Court)2. L. T. C. Harms 2008 – 2011 (Judge of Appeal from 1993)3. K. K. Mthiyane 2012 – 2014 (Judge of Appeal from 2001)4. M. S. Navsa 2015 – 2015 (Acting)5. M. M. L. Maya 2015 – 2017 (subsequently President of the Court)6. J. B. Z. Shongwe 2017 – 2018 (Acting)7. X. M. Petse 2019 – present (Judge of Appeal from 2012)8. N. Dambuza2022 – 2023(Acting)