Кіріспе

Перу ұшқышы Хорхе Чавес

Хорхе Антонио Чавес Дартнелл (13 қаңтар 1887 – 27 қыркүйек 1910), сондай-ақ Гео Чавес деп те белгілі, перулік ұшқыш. Ол жас кезінде авиациялық тәжірибелерімен танымал болды. 1910 жылы, қатты жел оның Bleriot XI ұшағының қанаттарын жұлып, қону кезінде жиырма метрден құлап қайтыс болды. Ол Пеннин Альпын әуемен үшінші рет кесіп өткен алғашқы адам еді.

Ерте өмір

Хорхе Чавес Дартнель Францияның Париж қаласында перулік ата-анасы Мануэль Чавес Морейра мен Мария Роза Дартнель и Гиссе отбасында дүниеге келді. Ол Вайолет мектебінде оқыды және 1908 жылы инженер мамандығы бойынша бітірді.

Мансап

Шавес Генри мен Морис Фарман құрған авиация мектебінде оқыды, онда ол ұшқыш куәлігін алып, 1910 жылғы 28 ақпанда Реймсте алғашқы рейсін жасады. Содан кейін ол Франция және басқа да Еуропа елдерінде өткен бірнеше авиация жарыстарына қатысты. Сол жылдың 8 тамызында ол «Блериот» монопланын Англияның Блэкпул қаласына жеткізіп, 5405 фут (1647 метр) биіктікке көтерілгеннен кейін танымал болды. 6 қыркүйекте Францияның Исси қаласының үстінен 8700 фут (2652 метр) биіктікте ұшып, бұл көрсеткішін жаңартты.

Өлім

Осы сәтті сериядан кейін Чавес Пеннин Альптарының (бірақ Альп емес) алғашқы әуеден өтуіне кірісті. Бұл әрекет Италияның Аэро клубы ұшқышқа, саяхаттан тірі оралған жағдайда 20 000 доллар сыйлық беру туралы ұсыныс жасағаннан кейін жасалды. Жаман ауа райына байланысты бірнеше рет кешіктірілгеннен соң, ол 1910 жылдың 23 қыркүйегінде Швейцарияның Рид-Бриг қаласынан ұшып, Симплон асуы арқылы жолға шықты. Кету алдында ол: «Не болса да, мені Альп тауларының арғы бетінде табуға болады» деді. 51 минуттан кейін ол Италияның Домодоссола қаласына жетті, бірақ қонған кезде ұшағы апатқа ұшырады. Ұшақ бұрын зақымданған және тиісінше жөнделмеген, нәтижесінде таудың күшті желдерінен ұшақ құлап кеткен деген болжам бар. Ауыр жарақат алған, бірақ есін жоймаған Чавес Домодоссола қаласындағы Сан-Биагжио ауруханасына жеткізілді, онда ол жарыстың жеңімпазы деп ресми түрде жарияланды және оның жетістігіне құттықтау телеграммалары бүкіл әлемнен келіп түсті. Ол сондай-ақ Италияның Аэро клубының президентімен кездесті және досы, журналист Луиджи Барзиниге соңғы сұхбат беріп, ұшуының барлық мәліметтерін айтты. Төрт күннен кейін ол көп қан жоғалтудан көз жұмды. Досы және әріптес ұшқыш Хуан Биелоучиктің куәлігінше, оның соңғы сөздері: «Жоғары. Әрдайым жоғары» болды.

Мұра

Хорхе Чавестің қазасы авиация әлемінде үлкен дүрбелең тудырды. Оның соңғы рейсінің бастапқы және соңғы нүктелері болған Бриг және Домодоссола қалалары, қаза тапқан ұшқышқа ескерткіштер орнатты. Перуде Чавес, әуе күштері сияқты авиациямен байланысты мекемелер үшін символдық тұлғаға айналды. Оның денесі бастапқыда Францияда жерленген, бірақ 1957 жылы Перуға қайтарылып, қазір Лас-Пальмас әуе күштері офицерлік мектебінде жатыр. 1960 жылы ашылған Лима халықаралық әуежайы оның құрметіне аталды. Әуе терминалында Чавестің танымал Blériot XI монопланының нақты көшірмесі әлі де көрсетілуде. Чавес ұшқыштық мансабының көп бөлігін Францияда, француз ұшақтарымен өткізгендігі және сол кезде Францияда өте танымал болғандықтан, Париж қаласы 20-шы округінде (20-шы arrondissement) оның атымен көше ашты. Ол Джон Бергердің 1972 жылғы «G.» романында, Альп тауларынан жасаған трагикалық рейсіне негізделген эпизодтарда кейіпкер ретінде бейнеленген. Бұл роман 1972 жылы Букер сыйлығына ие болды.