Кіріспе

Casa de Osambela, сондай-ақ Casa de Oquendo деп аталады, Перудің отарлық дәуірінде салынған ғимарат. Ол 1746 жылғы жер сілкінісінен қираған доминикан әкелерінің ескі жаңа кіру орнының (новициат) орнында және Лима қаласының тарихи орталығындағы Калле де ла Веракрус (қазіргі Джирон Конде де Суперунда) көшесіне қарап тұрған бақтың бір бөлігінде орналасқан. Бұл Лима қаласының орталығындағы ең ірі сарайлардың бірі және кең фасадымен, сапалы балкондарымен ерекшеленеді. Ғимарат кеш отарлық дәуірде салынған, бірнеше стильдің үйлесімінен тұрады, құрылысы 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басына дейін созылған. Ол 1803 және 1805 жылдар аралығында аяқталды.

Тарих

Санто-Доминго базиликасына тиесілі болған жерде Осамбела үйі орналасқан. Кейбір төлемдерді өтеу және шіркеудегі аяқталмаған жұмыстарды бітіру үшін ол испандық кеме жасаушы, банкир және саудагер Мартин де Осамбелаға, Осамбела маркизі және жасақтардың подполковнигіне сатылды. Осамбела сатып алған жерлер – қираған және жай-күйінен шыққан жайлар еді. Бернардо Моравский Лима қалалық архивінен Осамбеланың арбасы мен барушысы болғанын тапты. 1815 жылы Осамбела ауыр сырқатқа шалдыққан болуы керек, себебі ол мұрагерлері жоқ екенін жариялаған бірінші өсиетнама жасады. Бірақ 1822 жылы жасалған екінші өсиетнамада ол Мариана де Урета и Бермудесқа үйленгені, осы некеден Мария Мерседес, Мариана, Хосе Валентин, Долорес және Каетано атты балалары дүниеге келгені айтылды. Осамбела өте ерте үйленді және әйелінен көп жасқа үлкен еді, ал ол өте әдемі әйел болған. Перуді азат етуші Дон Хосе де Сан-Мартин Лимаға келген кезде Осамбела үйін Лима қоғамы үшін ұйымдастырылған үлкен биге берді, ал Перу тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін ол онда қалды. Осамбела Хосе Рамон Родил и Кампильо кезінде басқалармен бірге паналаған Кальяодағы Реал Фелипе бекінісінде қайтыс болды. Содан бері Осамбела отбасы үйдің әртүрлі бөліктерін сауда орындары ретінде жалға беруге мәжбүр болды, ал түскен табыспен әйелі мен балалары күш көрді. 1840 жылы мүлік бағасы жасалды, нәтижесінде: Төменгі үй – 28 620 песо, Жоғарғы үй – 41 364 песо. Осамбеланың әйелі кейбір қарыздарды өтеу үшін мүліктен бас тартуға мәжбүр болды, сондықтан 1854 жылы мүлік Хосе де ла Асунсьон Окендоның қолына өтті, ол белгілі бір беделге ие болғандықтан, адамдар үйді Каса де Окендо деп атауын бастады, ол бүгінгі күнге дейін сақталған атау. Окендолар басктар еді және олардың арасында виконттар мен маркиздер болды. Дон Хосе де ла Асунсьон Окендоның қызы Мария Ребека де Окендо үйдің соңғы иесі болды және ол 1941 жылы қайтыс болғаннан кейін үй Каха де Ахоррос де Лиманың меншігіне өтті. 1963 жылы ол ұлттық ескерткіш деп жарияланды. Хуан Веласко Альварадо үкіметі кезінде бұл Перудің Ұлттық Туризм Компаниясының штаб-пәтері болды, ол сол кезде Перудегі туризм жөніндегі ресми агенттік еді. 1979 жылдың 11 қыркүйегінде El Peruano ресми газетінде жарияланған № 22677 заң декретімен бұл орын Инка Гарсиласо де ла Вега мәдени орталығына айналды, онда Перудің Испан мәдениеті институты және Испандық Перу әйелдер үйірмесі сияқты мәдени мекемелер орналасқан. 1982-1985 жылдары үй түпнұсқа түсіне, яғни кобальт көгіне боялды. Бұл Лима Фотографиялық биеннале және Лима қаласының өміріне байланысты басқа да мәдени шаралар өткізілетін орын. Қазіргі уақытта Перу Тіл академиясының бас кеңсесі және Ибероамерикалық мемлекеттердің білім, ғылым және мәдениет ұйымының Перудегі өңірлік кеңсесі болып табылады.

Фасад

Осамбела үйінің қасбеті неоклассикалық және рококо стильдерінде жасалған. Онда Луи XVI стиліндегі бес балкон орналасқан, олар гүл шоқтарымен әсемделген және үш парапетті балконмен толықтырылған. Үстінде Мудехар силуэтіне ие кішкентай күмбезбен жабылған қарау орны бар. Архитектор Гектор Веларде Бергман осы туралы:

Интерьер

Оның сәулет стилі бұл уақытқа дейін қалыптасқан стильдердің қосындысы болып табылады, әсіресе декорациясында француздық Рококо стилінің ықпалы байқалады. Осамбела үйі сол кездегі Лимадағы басқа құрылыстардан ерекшеленетін екі ерекшелігімен ғалымдардың назарын аударады. Біріншіден, Лимадағы көптеген отарлық үйлерден айырмашылығы, бұл үйдің бөлмелері көшеге параллель орналасқан, сондықтан оның қасбеті бес балконды орналастыруға жетеді. Сонымен қатар, аулалардың орналасуы да басқаша, ол отарлық дәуірдегі құрылыстардан өзгешеленеді, себебі олардың үй-жайлары фасадқа қарай емес, "тереңдікке" қарай орналастырылған. Үйдің тағы бір ерекшелігі – биіктігі екі емес, төрт қабатты, төртінші қабаты сегізбұрышты қарау платформасы болып табылады, ол құрылыс кезінде сейсмикалық қауіпсіздік шараларына байланысты тыйым салынған. Басты ауласы қарапайым әсемдігімен және екінші қабатқа апаратын сәнді баспалдағымен ерекшеленеді. Екінші аулаға тар дәліз арқылы кіруге болады, ол кішкентай және көне, шамасы 18 ғасырдан қалған.