Кіріспе

Исландиялық шахмат гроссмейстері және ресми тұлға (1935 жылы туған)

Фридрик Олафссон (26 қаңтар 1935 жылы туған) – исландиялық шахмат гроссмейстері. 1978 жылдан 1982 жылға дейін ФИДЕ президенті болды. Ол алты рет Исландия чемпионы және екі рет Скандинавия чемпионы атанды.

Шахматтық мансабы

Фридрик Исландияның Рейкьявик қаласында дүниеге келген. 1952 жылы Исландия шахмат чемпионатының, ал бір жылдан кейін – скандинавиялық шахмат чемпионатының тұңғыш жеңімпазы атанды. Ол өте жылдам өзінің буынындағы ең күшті исланд шахматшысы ретінде танылды. Фридриктің халықаралық аренадағы алғашқы маңызды нәтижесі 1955–56 жылдары Гастингсте Виктор Корчноймен бірге бірінші орынды бөлісуі болды. Фридриктің Әлем шахмат чемпионатындағы ең жақсы көрсеткіші 1958 жылғы аймақтық турнирде тіркелді, онда ол 5–6-орындарды бөлісіп, гроссмейстер атағын автоматты түрде алды (Исландия үшін бірінші) және 1959 жылғы үміткерлер турниріне қатысу құқығын иеленді – бұл 1960 жылғы Әлем чемпионына үміткерді анықтаудың соңғы кезеңі еді. Ол кезде шахматпен кәсіби түрде айналыспаған адам үшін мұндай жетістік таңғажайып еді. Алайда, үміткерлер турнирінде ол 28 партияда 10 ұпай жинап, сегіз ойыншының арасында жетінші орынға ие болды. Ол 1962 жылғы келесі аймақтық турнирде де өнер көрсетті, бірақ үміткерлерге ілікпеді. Оның басқа да сәтті турнирлерінің қатарында алғашқы Пиатигорский кубогында (Лос-Анджелес, 1963) 7½/14 ұпаймен үшінші орынды бөлісуі және 1976 жылы Вик-ан-Зеде Любомир Любоевичпен бірге бірінші орынды бөлісуі (Михаил Талды еңсеріп) бар. Chessmetrics мәліметтері бойынша, Олафссон өзінің ең жақсы көрсеткішін 1958 жылғы қазан айындағы рейтингте 2692 ұпаймен көрсетті, бұл оны әлемдік рейтингте 13-орынға қойды. Олафссон 21-ші ғасырға дейін де кездейсоқ түрде ойынға қатысып тұрды, 2003 жылы 5–3 есебімен тағы бір тәжірибелі шахматшы Бент Ларсенмен жылдам партияда жеңіске жетті. Фридрик көбінесе 1. e4-ке қарсы сицилиялық қорғанысын, ал 1. d4-ке қарсы корольдік үнді қорғанысын және Нимцович қорғанысын таңдайтын. Ақ түспен ойнағанда ол көбінесе ағылшын дебютін қолданды, бірақ 1. d4, 1. e4 және 1. Nf3-ті де жиі пайдаланды.

FIDE президенті

1978 жылы Олафссон Макс Эуэден кейін халықаралық шахмат федерациясы FIDE президенті болды. Ол 1981 жылғы Карпов-Корчной әлем чемпионатының төрағасы болды. 1976 жылы Корчной Кеңес Одағынан қашқаннан кейін, кеңестік билік оның ұлы Игорьды ұстап тұрды. Олафссон матчты 19 қыркүйекте бастау жоспарын кейінге шегерді, себебі кеңестік биліктен Корчнойдың ұлын босатуға тырысты. Осы әрекеті үшін Олафссон кеңестік биліктің наразылығына ұшырады, олар кейін ФИДЕ вице-президенті Флоренсио Кампоманесті FIDE президенті лауазымына қолдады. 1982 жылы Кампоманес Олафссоннан кейін FIDE президенті болды.

Жеке өмір

Шахматтан тыс өмірде Фридрик үйленген және екі ересек қызы бар. 1974 жылы шахматқа кәсіби түрде келгенге дейін Исландия Әділет министрлігінде заңгер болып жұмыс істеді. 1982 жылы ФИДЕ президенті болғаннан кейін Олафссон Исландия Парламентінің хатшысы қызметіне тағайындалды.