Кіріспе

Канададағы Британдық Колумбиядағы көлдер

Британдық Колумбиядағы Жебе көлдері, Жоғарғы Жебе көлі және Төменгі Жебе көлі болып екіге бөлінеді, Колумбия өзенінің кеңеймесі болып табылады. Көлдер шығысында Селкирк тауларымен, батысында Монаши тауларымен шектеседі. Жағажайлар сирек кездеседі, олар тасты тік жарлармен араласады. Тау беткейлері тығыз орманмен жабылған және шамамен 2600 метр биіктікке дейін көтеріледі. Бастапқыда 14 шақырым қашықтықта орналасқан екі көл, 1960 жылдары Кинлейсайд бөгетінің салынуына байланысты пайда болған су қоймасының нәтижесінде 230 шақырымдық бір көлге айналды. Су деңгейі төмендеген кезде екі көл бөлек күйінде қалады, оларды жылдам ағысқа ие Narrows бөлігі байланыстырады. Төменгі Жебе көліне бөгет салу нәтижесінде су деңгейі табиғи деңгейден 12 метрге көтерілді. Судың көтерілуі салдарынан аңғар өзінің егістік жерінің үштен екі бөлігін жоғалтты. Шамамен екі мың адам басқа жерге көшірілді. Көл оңтүстіктегі Кастлегар қаласынан солтүстікке қарай, Ревелсток қаласына дейін созылады. Тағы бір гидроэлектрлік жоба – Ватшан бөгеті, Ватшан көлінің суын Ватшан өзенінен тікелей Жебе көлдеріне, Идлс-Фаукьери паромдық өтпелі орнының солтүстігіне бұрды. Жебе көлдері Синикс, Оканаган және Ктунакса халықтарының дәстүрлі аумақтарына жатады, бірақ алғашқы байланыс кезінде және отарлау дәуірінде оның жағалауында тек Синикс тайпасы ғана өмір сүрді.

Атау шығу тегі

Arrow Lakes атауы кеңінен қолданылса да, ресми емес; ресми тізімде Upper Arrow Lake және Lower Arrow Lake деп көрсетілген, ал BC Hydro оларды бірге Arrow Lakes Reservoir деп атайды. Атаудың шығу тегі – Lower Arrow Lake-тің шығыс жағалауындағы Arrow Rock деп аталатын мәдени ескерткіш, ол Castlegar қаласынан 35 шақырым жоғары, Renata қауымының қарсы жағында орналасқан. Бұл су бетінен көтерілген үлкен жартас немесе тік беткей, оның ішінде жебелермен толтырылған ойық бар. Жебелердің мағынасы туралы әртүрлі әңгімелер бар, олардың соғысқа барар алдында немесе кейін Lakes халқы (Sinixt) жақсылыққа нық сеніп атып тастаған делінеді. 1826 жылдың 19 қазанында Upper және Lower Arrow Lakes арасында оңтүстікке қарай сапар шегіп бара жатқан Симпсон «Arrow Rock, бетіндегі дөңгелек ойығы жебелерге толы болғандықтан осылай аталған, үндістер соғысқа шығу алдында садақпен жебе атқанда оған атып жатқан» деп жазған. (Эмилиус Симпсонның күнделігі; HBC мұрағатының B223/a/3 1826 Folio 39D 41 нөміріндегі құжаты). Көз: қоса берілген ескерту.

Колумб туғанға дейінгі заманда батыс және шығыс Кутенэйдегі «үндістер» үнемі қақтығыста болып тұрды. Батыс Кутенэй үндістері әдетте қыста Колумбия өзенінің оңтүстігінде жатып, жазда өзенге қарай көтеріліп, аң аулауға қолайлы көлдерге баратын. Слокан тайпалары соғысқа дайындықтарын жасайтындықтан, жаулары өзенмен көтерілген кезде байқау үшін Arrow Lakes көліне барлаушыларын жіберетін. Бір жазда барлаушылар [Arrow] көлінен өте үлкен жауынгерлер күшінің өзенмен жоғары көтеріліп келе жатқаны туралы хабармен оралды. Сондықтан Слокан тайпалары соғысқа дайындалып, тауларды кесіп Nakusp қаласына аттанды. Nakusp (ұзын шығанақтың артындағы шығанақ) деген жерге қайықтарына отырғанда, үлкен дауыл өткенін байқады. Көл бойымен біршама жол жүргеннен кейін олар жау әскеріне тап болды. Бірақ, өкінішке орай! Оларға қарсы тұруға ешкім қалмаған, себебі үлкен дауыл оларға күтпеген жерден шабуыл жасап, тек қайықтардың қираған қалдықтары мен өлген денелер қалған еді. Slocan үндістері осыны үлкен 'Manatoo' сыйлаған жақсылық деп қабылдады және құрмет көрсету үшін барлық жебелерін биік жартасқа атып, жартастың бетіне жазулар жазды. Сол күні көлдің түбіне түскен көптеген жебелердің құрметіне осы көлді Arrow Lake деп атады. (Ричард Блайт айтқан, оған бас полицей Луис Джозеф Бертонның айтуынша). Көз: BC жер атаулары карталары немесе BC бас географына немесе BC географиялық атаулар кеңсесіне жіберілген хаттар.