Кіріспе

Карнеги өнер мұражайы – Пенсильвания штатының Питтсбург қаласындағы Окленд ауданында орналасқан өнер мұражайы. Мұражай бастапқыда Карнеги институтының Көркем өнер бөлімі деп аталды және бұрын Питтсбург Карнеги кітапханасының бас бөлімшесінде орналасқан. Мұражайдың алғашқы галереясы 1895 жылдың 5 қарашасында жұртшылыққа ашылды. Жылдар бойы галереяның көлемі едәуір ұлғайды, 1907 жылы Форбс даңғылында жаңа ғимарат салынды. 1963 жылы атау ресми түрде Карнеги институтының Өнер мұражайы болып өзгертілді. Галереяның көлемі уақыт өте үш есеге артты және 1986 жылы ол ресми түрде "Карнеги өнер мұражайы" деп қайта аталды, бұл оның Карнеги мұражайларының төртеуінің бірі екенін нақты көрсетеді.

Тарих

Эндрю Карнеги алғаш рет 1886 жылы музей құру туралы ойлады, оның мақсаты – "Америкадағы бейнелеу өнерінің прогресі мен дамуының тарихын" сақтау болды. 1895 жылдың 5 қарашасында ашылған өнер галереясы бастапқыда Оклендтегі Питтсбург Карнеги кітапханасының бас бөлімшесінде орналасқан. Карнеги бастапқыда музей жинағында "ертеңгі күннің ескі шеберлерінің" туындылары болуын көздеген. 1907 жылы музей Карнеги қаржысымен сәулет залы, мүсін залы және Брюс галереясы қосылып үлкен кеңейтім алды. Леон А. Аркустың басшылығымен Сара Меллон Скайф галереясы (125 000 шаршы фут) қазіргі Карнеги институтына қосымша салынды. Архитектор Эдвард Ларраби Барнстың жобасымен 1974 жылы ашылған бұл галерея музейдің көрме алаңын екі еседен астам арттырып, балалар студиясы, театр, кафе, кеңселер және кітап дүкенін қосты. «Нью-Йорк Таймс» газетінің өнер сыншысы Джон Расселл галереяны «кемшілікті жоқ жұмақ» деп сипаттады. Галерея алғаш құрылғаннан бері бірнеше рет жаңартылды, соңғы жаңарту 2004 жылы жасалды. Бүгінде музейде бірнеше жылда бір рет Карнеги халықаралық көрмесі өтеді. Халықаралық көрмелерден алынған көптеген маңызды туындылар, соның ішінде Уинслоу Гомердің «Кеменің құлауы» (1896) және Джеймс Макнейл Уистлердің «Қара түсті композиция: Сеньор Пабло де Сарасате портреті» (1884) музейдің тұрақты жинағына қосылды.

Галереялар

Ailsa Mellon Bruce Galleries (1907) – Ailsa Mellon Bruce Galleries бастапқыда Помпеи мен Геркуланумнан алынған қола құймалардың көшірмелерін көрсету үшін салынған. Галерея 2009 жылы жаңартылып, қазіргі уақытта 18-ғасырдың рококо және неоклассикалық кезеңдерінен бастап қазіргі заманғы дизайн мен қолөнерге дейінгі американдық және еуропалық сәндік өнерді ұсынатын 500-ден астам заттарды көрсетеді. Сәулет залы (1907) – Сәулет залында Мысыр, Грекия және Римнің ежелгі және классикалық цивилизацияларында, сондай-ақ роман, готика және Ренессанс Еуропасында табылған ғимараттар элементтерінің дерлік 140 толық көлемдегі гипстен жасалған құймалары орналасқан. Бұл Америкадағы сәулет шедеврлерінің гипстен жасалған құймаларының ең ірі жинағы және Лондондағы Виктория және Альберт мұражайы мен Париждегі Musée national des Monuments Français мұражайларымен бірге әлемдегі үш ең ірі жинақтың бірі. Скульптура залы (1907) – Скульптура залы Парфенонның ішкі қасиетті орыны үлгісімен салынған және бастапқыда мұражайдың египеттік, Таяу Шығыс, грек және рим мүсіндерінің 69 гипстен жасалған құймаларын орналастыру үшін құрылған. Бүгінде ол тұрақты коллекциялардан алынған туындыларды көрсетеді, ал балконында 18-ден 20-ғасырға дейінгі сәндік өнер заттары қойылған. Хайнц сәулет орталығы (1993) – сәулеттік суреттер мен модельдерді жинауға, зерттеуге және көрмеге арналған. Scaife Galleries (1974) – Scaife Galleries мұражайдың тұрақты коллекциясын көрсетеді, онда суреттер, мүсіндер, қағазға салған туындылар, фильмдер мен бейнежазбалар бар. Форум галереясы – Музейдің бірінші қабатында, Форбс даңғылының кіреберісіне жақын орналасқан бұл бір бөлме қазіргі заманғы өнердің уақытша көрмелеріне арналған. Ол 1990 жылдың 3 қарашасында Ұлттық өнер кеңесінің қолдауымен ашылды. Алғашқы көрме, Forum 1, Джефф Уоллдың жеке көрмесі болды. Келесі көрмелер тізбе бойынша нөмірленді (мысалы, Forum 40 Феликс де ла Кончаға арналған). Ірі музейлік көрмелерден айырмашылығы, оларды жоспарлау мен жүзеге асыру үш жылға дейін созылуы мүмкін, Форум көрмелері салыстырмалы түрде жылдам дайындалады және кез келген кураторлық қызметкердің көзқарасына ашық. Музейдің көп жылдар бойы қызмет еткен кураторы Вики Кларктың сөзімен айтқанда: "Біздің мақсатымыз – қазіргі заманғы өнер көрмесін үнемі ұйымдастырып отыруды қамтамасыз ету болды".

Білім беру бағдарламалары

Карнеги өнер мұражайының галереяларында сенбі күндері сурет сабақтары 75 жылдан бері жүргізіліп келеді. Бұл бағдарламаның түлектерінің ішінде Энди Уорхол, фотограф Дюэн Михалс және қазіргі заманғы суретші Филип Перлштейн бар. Мұражайда түрлі жас топтарына арналған жеке сабақтар ұйымдастырылған.

Ұрланған өнер туралы дау

2023 жылы Манхэттен округінің прокуроры Эгон Шиленің "Ер адамның портреті" деген суретін нацистік кезеңде Фриц Грунбьюмнің жинағы тоналанған қылмыстық іс бойынша тәркіледі. Фриц Грунбьюм Холокост кезінде қаза болған.