Кіріспе

Ессекс – Англияның шығысындағы графство, ол ежелгі Эссекс патшалығы ретінде қалыптасып, Англия Корольдігін құраған жеті патшалықтың (гептархияның) бірі болған.

Шығу тегі

Эссекс атауы Шығыс Секстер Корольдігінен немесе Эссекс Корольдігінен шыққан, дәстүр бойынша оны 527 жылы Эсквин құрған. Бұл корольдік Темза өзенінің солтүстігінде және Ли өзенінің шығысында орналасқан жерді алып жатқан. 825 жылы ол Уэссекс Корольдігінің құрамына енді, ал кейін Уедмор шарты бойынша Данелавқа, Шығыс Англия Корольдігі арқылы берілді. 991 жылы Малдон шайқасы ағылшын-саксондықтардың викингтерден толық жеңілісімен аяқталды және бұл оқиға "Малдон шайқасы" поэмасында бейнеленген.

Римге дейінгі кезең

Қазіргі Эссекс аймағы Римдер қоныстанғанға дейін кельт Тринованттар тайпасының билігінде болған. Олар мен Катувеллауни тайпасы арасындағы жанжал 54 жылғы Римнің шапқынына себеп болды, ал Клавдий 43 жылы қайтып келгенде олар Риммен одақтасты. Осының нәтижесінде Камулодун (Колчестер) Рим Британиясының астанасы болды. Кейін Тринованттар Ицени тайпасымен бірігіп, Рим үкіметіне қарсы күресті. Темір ғасырындағы Эссекс жағалауы мен өзен сағаларында теңіз суын буландырып тұз алу үшін көптеген қызыл төбелер болған, олардың көптегені бүгінге дейін жағалау пейзажында көрініп тұр.

Норман Эссекс

Нормандықтар шапқыштығынан кейін, 1139 жылы саксондық корольдік бірінші Эссекс графы Джеффри де Мандевиль басшылығымен графтыққа айналды. Эссекс графтығы әкімшілік, саяси және құқықтық функцияларды атқарды.

Виктория дәуірі

Ауданның дамуының көп бөлігі темір жолдың құрылысына байланысты болды. 1843 жылға қарай, Шығыс округтері темір жолы Лондонның Бишопсгейт станциясын Брентвуд және Колчестермен қосты. 1856 жылы олар Лоутонға (кейін Онгарға дейін ұзартылған) тармақ ашты, ал 1884 жылға қарай Лондон, Тилбери және Саутхенд темір жолы Лондон қаласындағы Фенчёрч-стрит темір жол станциясын Грейс, Тилбери, Саутхенд-он-Си және Шоуберинеспен байланыстырды. Кейбір темір жолдар негізінен тауарларды тасымалдау үшін салынған, ал кейбіреулері (мысалы, Лоутон тармағы) қала маңындағы тұрғындарды тасымалдау үшін арналған еді; олар Саутхенд, Клэктон және Фринтон-он-Си демалыс орындарын кездейсоқ түрде құрды. Англияда 1889 жылы округтік кеңестер құрылды. Эссекс округі кеңесі Челмсфордта орналасқан, бірақ ол 1938 жылға дейін Лондонда отырыс өткізді. Оның басқаруы бүкіл округты қамтыған жоқ. Лондонның Вест Хэм қаласы, кейіннен Ист Хэм және Саутхенд-он-Си курорты округтік кеңестің бақылауынан тәуелсіз округтік қалаларға айналды.

Соғыстан кейінгі кезең

Эссекстің көп бөлігі Ұлы Лондонмен шекарасына жақын жердегі құрылысқа қатысты шектеулермен қорғалған және Метрополитеннің Жасыл белдеуінің бір бөлігін құрайды. 1949 жылы Харлоу және Базильдон жаңа қалалары құрылды. Бұл жобалар Лондонның тұрақты түрғын үй тапшылығын шешуге бағытталған, бірақ олар жатақхана қалалары болу үшін емес, қалалардың астанадан тәуелсіз экономика құруына үміттенілді. Базильдондағы теміржол станциясы, қаламен тікелей байланысы бар, 1974 жылы тұрғындардың талабы бойынша ашылды. Лондонға жақын орналасқандығы және оның экономикалық тартымдылығы Эссекстің көптеген жерлерін Лондон Ситиіндегі жұмыс істейтіндер үшін өмір сүруге ыңғайлы орындарға айналдырды. Лондон шығысқа қарай кеңейгенде Баркинг және Ромфорд сияқты жерлерге үлкен автономия берілді және олар муниципалдық аудандар ретінде құрылды. Соңында, 1965 жылы, 1963 жылғы Лондон үкіметі туралы заңға сәйкес, Вест-Хэм және Ист-Хэм округтері таратылды және олардың аумағы Ұлы Лондонға беріліп, Ньюхэм Лондон ауданы құрылды. Сондай-ақ, осы кезде Ильфорд муниципалды ауданы және Ванстед және Вудфорд муниципалды аудандары таратылды, олардың аумағы, сондай-ақ Чигвелл қалалық округінің бір бөлігі (бірақ Чигвеллдің өзі емес) Редбридж Лондон ауданына қосылды. Ромфорд және Хорнчерч қалалық округтері таратылды және олардың аумағы Ұлы Лондонға беріліп, Хавиринг Лондон ауданы құрылды. Лейтон муниципалды ауданы, Чингфорд муниципалды ауданы және Уолтемстоу муниципалды аудандары таратылды және олардың аумағы Ұлы Лондонға беріліп, Уолтем Форест Лондон ауданы құрылды. Баркинг және Дагенхэм муниципалды аудандары таратылды және олардың аумағы Ұлы Лондонға беріліп, 1980 жылдың 1 қаңтарында Баркинг және Дагенхэм Лондон ауданы деп аталды.

Жақында болған тарих

1994 жылы Эссекс Шығыс Англия үкіметтік кеңсесі аймағының құрамына кірді және 1999 жылдан бастап статистикалық түрде сол аймақтың бөлігі ретінде есептелді, оған дейін Оңтүстік-Шығыс Англия аймағының құрамында болған. 1998 жылы Thurrock және Southend on Sea қалалары бірыңғай әкімшілік статусын алып, округтік кеңестің бақылауынан шықты. Олар әлі де салтанатты округтің құрамында сақталады.

Тарихи ғимараттар

Англосаксон мәдениетінің Эссекстегі маңыздылығы жақында Приттлвеллде табылған бай қабірмен айқын дәлелденді. Бірақ Эссекстегі маңызды англосаксондық қалдықтар көбінесе шіркеулер болып табылады. Әйгілі Бедтің жазбаларында сипатталған ерте англосаксондық «Кенттік» шіркеулердің бірі – Брэдвеллдегі (Отона) римдік теңіз бекінісінің қабырғасына сүйенген Санкт-Петерс шіркеуі. Кейінгі англосаксондық жұмыстарды Колчестердегі Қасиетті Үштік шіркеуінің маңызды мұнарасында, Хадстоктегі сақталған шіркеуде және басқа да жерлерде көруге болады. Гринстедтегі киелі үйдің қабырғалары тілімделген ағаштардан тұрғызылған; Англиядағы ең көне шіркеу ағашы саналатын бұл құрылыс қазір ерте нормандық деп есептеледі. Тас аз аймақ болғандықтан, Эссексте ортағасырлық кірпіш жасаудың алғашқы мысалдары кездеседі; Марни мұнарасы, Ингатестон залы және көптеген приход шіркеулері Эссекстегі кірпішшілер мен кірпіш қалаушылардың шеберлігін көрсетеді. Эссек мысалдарына толығымен негізделген кірпіштердің екі томдық типологиясы жарияланды. Сонымен қатар, Эссексте керемет ерте ортағасырлық ағаш құрылыстары бар, олардың ішінде Крессинг ғибадатханасындағы екі тамплиер қорасы бүкіл Англияда ерекше көзге түседі. Эссек ағаштарының толық ағаш сақинасының тізімі жасалған, бұл Шеффилд университетінің докторы Тайерстің еңбегінің нәтижесі. Эссек аймағында ағаштан, кірпіштен, қиыршық тастан және тастан жасалған ортағасырлық «готикалық» архитектураны табуға болады. Бұл Челмсфорд, Сафрон Уолден және Такстедтегі ірі шіркеулерден бастап, Тилтидегі шағын әсемдікке дейін жетеді. Дегенмен, Колчестердегі екі және Баркингтегі қираған аббаттар басқа округтердегілермен салыстырғанда көңіл көтермейді; Уолтем – ерекше жағдай. Уолтем аббаттығының қалдықтары собор болу мүмкіндігі қарастырылса, 1908 жыл шамасында Эссекс епархиясының орталығында орналасқандығына байланысты Челмсфордтағы үлкен приход шіркеуінің биіктігіне басымдық берілді. Уолтем аббаттығы округтің ортағасырлық сәулетінің ең әсерлі туындысы болып табылады. Колчестер немесе Челмсфорд сияқты маңызды қалалардан бөлек, Эссектегі көптеген кішігірім елді мекендер ежелгі заманнан бері сақталып келе жатыр. Әлдебір қызықтысы – Витамның солтүстігіндегі Ривенхоллдегі англосаксон шіркеуі. Жақын жердегі қираған римдік вилла оның құрылыс материалдарының көзі болған болуы мүмкін, ал Певснер бұл шіркеудің жасын шамамен мың жылға кем бағалаған. Уанстед және Вудфорд ауылдары француз отбасының Челмсфордтан Лондонға дейінгі жолдың жанында кірпіш жасау зауытын ашқанын көрді, ол қазір Чигвелл жолы деп аталады. Бұл өнеркәсіп 1952 жылы жабылды.