Кіріспе

Толкиннің Ортажердегі ойдан туған эльфі – Трандуил – Ж.Р.Р. Толкиннің Ортажердегі мифологиялық әлеміндегі көркем кейіпкер. Ол алғаш рет «Хоббит» кітабында көмекші кейіпкер ретінде пайда болады, онда ол Қара орманда мекендейтін эльфтердің билеушісі, Эльвенкинг ретінде танылады. Кейіпкердің толық аты Толкиннің «Сақиналар Иесі» кітабында айтылады және «Сильмариллион» мен «Аяқталмаған әңгімелер» кітаптарында қысқаша кездеседі. Бұл кейіпкер «Хоббит» кітабының басқа да бейімделулерінде де қолданылған. 2010 жылдардағы «Хоббит» фильмінің бейімделуі кейіпкердің рөлін кеңейтеді, Толкиннің кейінірек жазған туындылары мен фильм жасаушылардың түпнұсқалық материалдарын пайдаланады. Трандуилді американдық актер Ли Пейс сомдайды, ол жанкүйерлер мен сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, мақтауға ие болды.

Даму

Трандуил - Галадриел сияқты нольдориндік эльфтердің тілі Квеньяға қарама-қарсы Синдаринді сөйлейтін Синдар немесе сұр эльфтердің бірі. "Трандуил" атауы Синдарин тілінде "күшті көктем" дегенді білдіреді. Бірінші дәуірдің аяқталуынан кейін және Қаһарлы соғыста Белерианттың көп бөлігі жойылғаннан кейін көптеген Синдарлар Орта жердің шығысына көшіп келді. Олар тұманды тауларды кесіп өтіп, Андуин өзенінің жағалауындағы орманды жерлерде тұратын Сильван эльфтерінің тобын тапты. Олар Синдарды құшақтап алды, ал кейбіреулерін олардың басшылары мен билеушілері етіп тағайындады. "Жүзіктер Иесі" кітабының Б қосымшасында Толкин Трандуилдің Екінші дәуірдің басында шығысқа қарай көшіп, Сильван эльфтері арасында патшалық құрған Синдардың бірі болғанын айтады. Кейінгі жазбаларда Трандуилдің әкесі Ороферді Ұлы Гринвудтың оңтүстік бөлігін, кейіннен Мырквуд деп аталған аймақтың негізін қалаушы деп көрсетеді. Глэдден даласындағы апат туралы естіген Трандуил дунедаиндерге көмекке аттанды. Ол оларды құтқаруға келгенде кеш болды, бірақ орк отрядын жоюды аяқтап, өлгендерді қорлауға жол бермеді. Үшінші дәуірде Трандуил өз халқын орманның солтүстік-шығыс бұрышына бастап барды, онда жер асты қамалын және бірнеше үлкен залдарды салды. Ол бұл жобада Бірінші дәуірде Дориаттағы Тинггольдің Менегроттағы залдарынан шабыттанды. Тингголь сияқты ол да бекінісін салуға көмектесу үшін эльфтердің шеберлігін пайдаланды. Солтүстікте және қауіпті Мырквудтың шығыс шетінде орналасқан Трандуилдің патшалығы біршама оқшауланған болды, бірақ ол жақын маңдағы Эребор, Дейл және Эскеротта (Көл қаласында) тұратын карликтермен және адамдармен сауда жасады. Аждаһа Смаугтың шабуылы Эребор мен Дейлді қиратты, ал Эскеротты бұрынғысынан әлсіз қалдырды, бірақ көл мен орман арасындағы шарап саудасы жалғасты. Бұл жағдай Билбо Беггинс пен Эреборды қайтаруға тырысқан карликтер тобы келгеннен кейін өзгерді. Трандуилдің сақшылары карликтерді тұтқынға алды, олардың ниетіне күдікпен қарап, оларды түрмеге қамады, бірақ кейін олар шамадан тыс шығып кетті. Сақиналар соғысы кезінде Трандуил одақтастарына көмектесу үшін бар күшін салды, оның ішінде Галлумды түрмеге алып, Гандальфқа Бір Сақинаның тарихы туралы сұрақ қойды. Кейін Галлум орктардың көмегімен қашып кетті, олар Трандуилдің патшалығына шабуыл жасады, ал оның ұлы Леголас Эльронд пен Гандальфтың кеңесін алу үшін Ривенделге жіберілді. Трандуил мен оның халқы соғыстың солтүстік шайқастарында Сауронның күштеріне қарсы тұрды. Солтүстіктегі жауларын жеңгеннен кейін Трандуилдің әскерлері оңтүстікке жылжыды және Доль Гулдурды жою үшін Лориеннің армияларымен бірікті, Мырквудты Сауронның зұлымдығынан тазартып, Селеборн мен Галадриелге қосылды. Одан кейін Трандуил Селеборнмен бірге Мырквудты Эрин Ласгален, Яғни Жасыл жапырақтар орманы деп атады. Соғыстан кейін Трандуилдің патшалығы кеңейді, ол және оның халқы бейбіт өмір сүрді. "Хоббит" фильмінің сценарийін жазған Жаңа Зеландиялық сценарист және кино продюсері Филиппа Бойенс Толкин кейіпкер туралы толыққанды ақпаратты, оның аты мен тарихын кітаптың жалғасында ғана ашты. Авторлар кейіпкердің тарихын дамыту үшін Пейспен бірге жұмыс істеді, Трандуилдің оқшауланған көшбасшы екенін анықтады. Фильмдерде Трандуил Мегалоцеросқа ұқсайтын алып бұғыға мініп жүреді; "бұғы" - бұл бұғыға ұқсатып жасалынған Мус атты жылқы. Бұл кейіпкердің кейде шатасып кеткені көрсетілген. The Georgia Straight газетіне берген сұхбатында Пейс Трандуилдің Ронан Айыптаушы сияқты басқа зұлым кейіпкерлерден айырмашылығын түсіндірді, ол моральдық тұрғыдан екіұшты, өйткені ол тек карликтермен келіспейді. Пейс өмірден үлкен кейіпкерлерді ойнаудан ләззат алудың маңызды екенін сезінді және кейіпкерінің кім екенін білген аз ақпаратпен анықтауға тырысу керек болды. Трандуил "Жетістіктердің Иесі: Орта жер үшін шайқас II" (2006) стратегиялық ойынындағы ойналатын кейіпкерлердің бірі, Эльронд, Арвен, Глорфиндел және карликтермен бірге жақсы сюжеттің соңғы шайқасында Доль Гулдурды жойып, Сауронның аузынан жиналған гоблиндерге қарсы шайқасты. 2020 жылы Weta Workshop "Хоббит" фильміндегі Трандуилдің мүсінін шығарды, ол тағында отырған және оның алдында сақшы тұрған бейнеленген. Мүсін Пейстің кейіпкерінің келбетін бейнелейді және 1:6 масштабта жасалған, ені 41,33 дюйм және биіктігі 39,37 дюйм.

Толкин

"Tor" сайтында жарияланған мақаласында, "Орта Жер халқының зерттелуі" атты екі апта сайынғы серияның бір бөлігі ретінде Меган Н. Фонтенот "Сақиналар бірлестігі" кітабында Эльронд Кеңесіне қатысушылардың ешқайсысының Леголастың Трандуилдің мұрагері екеніне көп мән бермегенін қызық деп тапты. Фонтенот Трандуил туралы аңыздың жетілмегендігін байқады, өйткені оның аты негізгі мәтінде емес, қосымшаларда жиі кездеседі. Том Лобак "Mythlore" журналында Мыркыл орманының қара ағаштары астындағы (Дагор Даурот) шайқаста Трандуилге шабуыл жасаған орк әскерлерінің күшін бағалауға тырысады. Толкин әскери күштерді сипаттағанда қолданатын стандартты терминдерге және олардың күші Трандуилдікінен басым болуы керек екендігіне сүйене отырып, ол Сиқырлы Патшаның алғашқы барлау үшін шамамен 10 000 орктан тұратын "легионды", ал негізгі шабуыл үшін 2 немесе 3 "легионнан" тұратын "армияны" қолданғанын болжайды.

"Хоббит" фильмдер трилогиясы

Ли Пейстің Джексонның фильм трилогиясындағы Эльф патшасын сомдауы жылы қабылдады. The A.V. Club-тан Деннис Перкинс Пейстің "ерекше сырлылығының" оны "тамаша эльф патшасы" еткенін айтты. Business Review Пейстің "агрессивті" Трандуилін Бес әскер шайқасының ең жақсы орындарының бірі деп бағалап, фильмнің көрермендерге Эльф патшасының ниеттерін, сондай-ақ оның оқшауланған көзқарасының себептерін жақсырақ түсінуге көмектесетінін мәлімдеді. The Georgia Straight газетінен Нейтан Кадделл Пейстің "өз рөлі туралы көбірек білу үшін кез келген ұсақ детальді пайдаланып, өте жақсы көретін түпнұсқа материалға барынша адал болуға тырысқанын" атап өтті, сондай-ақ "қарсыласатын эльф" Пейстің бұрынғы рөлдерінен өзгеше екенін, олар оның жылы мінезін көрсеткенін айтты. Керісінше, Business Insider-ден Кирстен Акуна фильмдер сериясындағы Трандуилдің ниеттерін бейнелеудің дәйекті еместігін анықтады; ол оның өзінің халқының өмірін басымдыққа қоюын, Смаугтың құлауында басқа қауымдарға көмектесуге дайын болмауын ақтау үшін қайта-қайта баса көрсеткенін байқады, бірақ жалғасында ақ асыл тастар үшін соғыс үшін сол тәуекелге баруға дайын. Дегенмен, ол Бес әскер шайқасының соңында Трандуилдің көбірек ұнайтынын анықтады. Таня Веллисало "Хоббит" фильмдеріне көрермендердің реакциясын зерттеуде Трандуилдің респонденттердің 5% -дан аспайтынын, оны фильмнің кейіпкерлері арасындағы сүйіктілер тізімінде 7-орынға қойғанын анықтады. Олар кейіпкерді әдемі деп тапты, сондай-ақ "ұсынысты" Ричард Армитажбен бірге (Торин рөлінде). Сонымен қатар, көрермендер кейіпкерге "сенімділік" білдірді; Веллисало мысалы ретінде "Трандуил менің көңілімді толығымен баурап алды" және "осы кейіпкердің макияжы мен кейіптік дизайны керемет сәтті шықты" деген пікірлерді келтірді.