Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1941 жылы жазылған К. С. Форестердің романы
1941 novel by C. S. Forester
"Коннектикуттан келген капитан" – К. С. Форестердің 1941 жылы жарық көрген романы, ол Корольдік теңіз күштерінің ойдан шығарылған офицері Горацио Хорнбловер туралы романдардың авторы. Роман Наполеон соғыстарының соңғы және 1812 жылғы соғыстың кезеңінде өтеді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда жазылған. Форестер американдық және британдық теңізшілердің екеуі де батыл және құрметке лайық болып бейнеленген роман жазуды көздеген.
The Captain from Connecticut is a novel, published in 1941, by C. S. Forester, the author of the novels about fictional Royal Navy officer Horatio Hornblower. The Captain from Connecticut is set at the tail end of the Napoleonic Wars, and the War of 1812. It was written at the beginning of World War II. Forester wanted to write a novel where both American and British sailors could be heroic and admirable.
Сюжет
Капитан Джозиа Пибоди, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері, USS Delaware кемесінің командирі – оқиғаны баяндаушы тұлға. Пибоди теңіз күштерінде оның алғашқы жылдарынан бері қызмет етеді; ол тек өз еркімен ғана алкоголизмнен арылды, себебі оның отбасында алкоголизмге бейімділік болған. Бауырын сол тағдырдан сақтау үшін, ол оны капитанның кеңсе қызметкері ретінде, мичман шенімен кемеге жібереді. 1813-1814 жылдардың қысында «Делавэр» блокадаланған Нью-Йорк қаласынан қашып, Кариб теңізіндегі британдық сауданы жою мақсатымен оңтүстікке қарай бет алады. Осы кезде француз кемесі пайда болады, бірақ америкалықтар мен британдықтардың ешқайсысы Наполеонның жеңілгенін, француз монархиясының қайта орнатылғанын және Францияның енді Ұлыбританиямен бейбітшілікте екенін білмейді. Француз кемесінде Кариб аралының жаңа француз губернаторы және оның әдемі туыстары бар. «Делавэр» Канададағы британ армиясына жалақы төлеу үшін жіберілген британдық почта кемесін қолға түсіреді, содан кейін Сент-Китс сияқты бірнеше аралға шабуыл жасайды. Осы іс-қимыл барысында, Мартиника жағалауында «Делавэр» фрегат HMS Calypso-мен, командирі сэр Хью Давенантпен және екі кіші кемемен кездеседі. Төрт кеме арасындағы қақтығыс француздар екі тарапқа да француз бейтараптығын бұзуға рұқсат етпейтінін хабарлағанда тоқтатылады. Екі жақтың да халықаралық құқық талаптарына бағынуға мәжбүр болуына себеп – бір жақтың кемесі екінші жақтың кемесінен кейін ғана жүзе алатыны және арасында жиырма төрт сағат өткені керек. Ызалы мінезді Давенант бірінші болып жүзуге талап етеді, себебі ол америкалықтарға теңізде еркін әрекет етуге мүмкіндік бере алмайды; әйтпесе ол әскери сотқа тап болар еді. Пибоди: «Біздің де әскери соттарымыз бар» деп жауап береді. Губернатор түнде кемелерді тоқтатуды ұсынады. Келесі күні таңертең «Калипсо» мен «Делавэр» бірдей уақытта халықаралық суларға қарай жүзе бастайды. Олар соншалықты жақын болғандықтан, француздар екі кемеге де ескерту оғы атып, бағыттарын өзгертуді талап етеді. Осы жолы губернатор бір апталық бейбітшілікке келісуді ұсынады. Апта ішінде Пибоди губернатордың қызы Ан де Вильбуаға ғашық болып, оған үйленеді. Алайда, оның жас інісі, теңіз өмірінің қатаң тәртібін жек көріп, кемеден дезертирлік жасап, бай француз жесіріне үйленеді. Екі тарап та жергілікті сауданы жойған пиратты жою үшін бірлесіп жұмыс істеу туралы уақытша келісімге келеді. Пибоди жараланады, бірақ жарақаты ауыр емес; Давенант оның жарақатын хирург қарауы керек деп талап етеді. Екі кеме де бұрынғы келісімнің шарттарына сәйкес Мартиникаға оралады. Осы кезеңде екі британдық теңізші «Калипсодан» «Делавэрге» дезертирлік жасайды. Давенант оларды қайтаруды сұрайды, бірақ Пибоди бас тартуға мәжбүр. Давенант америкалық дезертирлердің бай плантаторларға үйленетінін, әсіресе егер олар капитанның туыстары болса айтады. Пибоди жекпе-жекке шақырады. Жекпе-жек өтеді. Екеуі де бір-біріне жарақат келтірмейді, оған риза болады. Содан кейін Пибоди Давенантты кемелер арасындағы жекпе-жекке шақырады, себебі «Делавэрдің» Нью-Орлеанға шабуыл жасауға дайындалып жатқан британдық конвойға қарсы әрекет етуінің жалғыз жолы осы. Роман америкалықтар мен британдықтардың соғыста бейбітшілік жарияланғанын білгенімен аяқталады. Америкалық және британдық капитан екеуі де әдемі француз әйелдеріне үйленіп, дос болып, туысқандық қарым-қатынас құрады.
Captain Josiah Peabody, United States Navy, in command of the USS Delaware, is the viewpoint character. Peabody has served in the Navy since its earliest days; he also overcame alcoholism by sheer will power, having come from a family of alcoholics. To help save his brother from the same fate, he ships him aboard as captain's clerk with the rank of midshipman. The Delaware escapes from blockaded New York City in the winter of 1813 1814 and sails south to destroy British commerce in the Caribbean. In doing so, a French vessel appears, and neither the Americans nor the British know that Napoleon has surrendered, the French monarchy has been restored, and France is now at peace with Britain. The French vessel carries the new Royalist French governor of a Caribbean Island and some of his beautiful relatives. The Delaware proceeds to capture a British post office packet carrying the pay for the British Army in Canada, then raids several islands, including St. Kitts. In the course of action, off the weather shore of Martinique, Delaware encounters the frigate HMS Calypso, Sir Hugh Davenant, commanding, accompanied by two smaller ships. The action between the four is interrupted when the French inform both parties that they will not allow French neutrality to be violated. Both belligerents are trapped by a rule of international law which requires twenty four hours to pass before ships of one belligerent power can sail after a ship of the opposing side can sail. Davenant, a man of hot tempered speech, insists he sail first, because he cannot allow the Americans a free hand at sea; to do so would lead to his court martial. Peabody replies "We have courts martial in our service, too." The Governor suggests anchoring overnight. The next morning, at the exact minute of dawn, both the Calypso and the Delaware cast loose and set sail for international waters. They are so closely matched that the French fire on both ships, warning them to come about. This time, the Governor suggests an armistice of a week. During the week, Peabody falls in love with Anne de Villebois, the daughter of the Governor, and marries her. Unfortunately, his young brother, who hates the rigid discipline of naval life, deserts the ship and marries a wealthy French widow. Both sides accept a temporary agreement to work together to eliminate a pirate who is plaguing local commerce under the assumption neither frigate can chase him. Peabody is wounded, though not seriously; Davenant insists that his surgeon examine the wound. Both ships return to Martinique under the terms of the previous armistice. During this period, two British sailors desert the Calypso for the Delaware. Davenant requests that they be returned, but Peabody must refuse. Davenant comments that American deserters marry rich planters, especially if they are captain's brothers. Peabody demands a duel. The duel is fought. Neither man is wounded, to each other's relief. Peabody then challenges Davenant to a ship to ship duel, as the only way the Delaware can be free to take action against a British convoy forming to attack New Orleans. The novel ends with the Americans and British learning that peace has been declared in their war. The American and British captains both end up marrying beautiful French women, becoming friends and in laws.
Қабылдау
Беверли Бриттон Richmond Times Dispatch газетінде: «Кітапта ерлік пен жылдам, күтпеген қауіп жеткілікті, бұл оны қалыпты жағдайда жоғары сапалы роман ретінде қабылдауға мүмкіндік береді, бірақ Форрестердің қаламынан туғандықтан, ол сәл тыныш көрінеді және «Хорнбловерді» ерекше қызықты еткен жақсы, қанды қасиеттерден мүлдем айырылып қалғандай». Associated Press агенттігінде Джон Селби шолу жасап, Форестердің «ер жүректерді жақын дос басынан өткен оқиғалар сияқты көрсету қабілеті бар» екенін, ал «капитан – Ральф де Палма жарыс көлігін басқарғандай кемені шебер басқаратын ақылды адамдардың бірі» деді. Ральф Томпсон The New York Times газетінде: «Мен Форестерді мақтау үшін ән жаза алсам немесе оның соңғы тарихи романының құрметіне бірнеше туды іліп қойсам еді» деп тіледі. «Оның теңіз туралы әңгімелері әрқашан жақсы болды, бірақ «Коннектикут капитаны» романы, кейінгі Лидия Мария Чайлдтың заманынан бері жазылған ең нашар тарихи шығармалармен толы маусымда, тәтті көмір шайының иісімен араласқан коньяк бөтелкесін тапқандай әсер қалдырды». Говард Мамфорд Джонс The Saturday Review журналында Форестердің романы «капитан Марриат пен Джеймс Фенимор Купердің теңізшілердің әңгімелерінің формуласына оралуы, оның ішінде оқиғаның уақыты мен мазмұны, сондай-ақ техникасы да бар» деп жазды. Ол сондай-ақ: «Оқиғада асығыс пен импровизацияның іздері көрінеді, кейіпкерлер романтикалық әңгіме үшін жеткілікті, бірақ олар тереңдіксіз және қарапайым психологиямен ғана сипатталады» деді.
Beverly Britton wrote in the Richmond Times Dispatch that the book "has enough virility and swift, sudden danger about it to make it more than acceptable as a top drawer novel in ordinary circumstances but coming as it does from Forester's pen it seems a bit too calm, and somehow lacking in the good red blooded qualities that made 'Hornblower' so uniquely compelling". In his review for The Associated Press, John Selby wrote that Forester "has the gift of making the adventurous men seem like the exploits of an intimate friend", and that the "Captain is another of those shrewd men who handle a ship like Ralph de Palma used to handle a racing car". Ralph Thompson wrote in The New York Times that he wished he "could write a hymn in praise of Forester, or at least hang out a few flags in honor of his latest historical novel his seagoing yarns have always been good, but to come upon 'The Captain from Connecticut' in a season spotted with some of the worst historical fiction since the days of the late Lydia Maria Child is like finding a bottle of brandy in a carton of sweet coal tar dye soda pop". Howard Mumford Jones wrote in The Saturday Review that Forester's novel is a "frank return to the sea yarn formula of Captain Marryat and James Fenimore Cooper both with respect to the time and substance of the story and with respect to the technique". He went on to say the "story bears marks of haste and improvisation and the characters are sufficient for romantic narrative, but they are without depth and have only elementary psychology".