Кіріспе
Toyota Kijang – Toyota компаниясының 1976-2007 жылдар аралығында Оңтүстік-Шығыс Азия, Тайвань, Үндістан және Оңтүстік Африкада әртүрлі атаулармен өндірілген және сатылған пикап, универсал және жеңіл коммерциялық көліктер сериясы. Көлік алғаш рет 1976 жылдың желтоқсан айында Филиппинде Toyota Tamaraw деген атпен өндіріске түсті. 1975 жылдың ортасында Джакартада аты аталмаған прототипі көрсетілгеннен кейін, 1977 жылдың маусымында Индонезияда Kijang деп таныстырылды. Бірінші екі буын зауытта пикап ретінде шығарылды, ал басқа кузов түрлеріне түрлендірулерді жергілікті үшінші тарап компаниялары жүзеге асырды. Үшінші буыннан бастап модельдің қолжетімділігі Африка және Тайвань сияқты көптеген нарықтарға кеңейтілді. Kijang сатылатын нарықтарда төрт дөңгелекті көліктерге қарағанда салыстырмалы түрде қолжетімді болды (көбінесе артқы жетектес) және жоғары отыру сыйымдылығына, жоғары жерден арақашықтығына және берік сырғасына ие болды, бұл нашар жол жағдайы мен үлкен отбасылары бар аймақтарда кең таралған еді. Ол сондай-ақ өндірудің қарапайымдылығын ескере отырып жасалды; 1986 жылы Kijang құрастыруға кеткен шығын EE80 Corolla құрастыру құнының 42 пайызын ғана құрады. Көлік сатылатын барлық елдерде CKD (толық разборка) түрінде өндірілді және көптеген бөлшектері сатылатын нарықтардан алынды. Kijang атауы индонезия тілінде мунджак немесе бұғы дегенді білдіреді. Әртүрлі елдерде қолданылатын әртүрлі атауларға байланысты, көлік іштен «TUV» деп белгіленеді, бұл «Toyota Utility Vehicle» (Toyota көлік құралы) деген сөздің қысқартылған түрі. Филиппинде төртінші буын модельдері Toyota Revo деген атпен сатылды. Kijang басқа елдерде де сатылды және Үндістанда және Непалда Toyota Qualis (үшінші буын), Вьетнам мен Тайваньда Toyota Zace (үшінші және төртінші буын), Малайзияда Toyota Unser (төртінші буын) және Африкадағы негізгі модельдер үшін Toyota Stallion (үшінші және төртінші буын), жақсырақ жиынтығы бар модельдер Toyota Venture (үшінші буын) және Оңтүстік Африкада Toyota Condor (төртінші буын) деп аталды. TOC
The Toyota Kijang is a series of pickup trucks, station wagons and light commercial vehicles produced and marketed mainly in Southeast Asia, Taiwan, India and South Africa by Toyota between 1976 and 2007 under various other names. The vehicle first entered production in the Philippines as the Toyota Tamaraw in December 1976. It was then introduced in Indonesia in June 1977 as the Kijang, after its unnamed prototype model was showcased in Jakarta in mid 1975. The first two generations were produced from factory as pickup trucks, conversions to other body styles were conducted by local third party companies. Availability of the model was expanded to more markets since the third generation model, such as Africa and Taiwan. The Kijang was relatively affordable in the markets where it was sold when compared to the four wheel drive vehicles (it is predominantly rear wheel drive) and had high seating capacity, high ground clearance and rugged suspension, popular features in an area with generally poor road conditions and large extended families. It was also designed with ease of manufacture in mind; in 1986, the assembly of the Kijang only cost 42 percent of the cost of assembling the smaller EE80 Corolla. It was manufactured as a CKD (complete knock down) unit in almost every country it was sold in and many of the parts come from each of the markets in which it was sold. The name Kijang means muntjac or deer in Indonesian. Due to the varying names used in different countries, the vehicle is internally known as the 'TUV', short for 'Toyota Utility Vehicle'. Fourth generation models in the Philippines were sold under the Toyota Revo nameplate. The Kijang was also sold in other countries, and is known as the Toyota Qualis in India and Nepal (third generation), Toyota Zace in Vietnam and Taiwan (third and fourth generation), Toyota Unser in Malaysia (fourth generation) and Toyota Stallion in Africa for the basic models (third and fourth generation), with higher specifications labelled Toyota Venture (third generation) and Toyota Condor in South Africa (fourth generation). TOC
Бірінші буын (F10; 1976)
Kijang прототипі алғаш рет 1975 жылы Джакарта жәрмеңкесінде көрсетілді, содан кейін 1977 жылы өндіріске түсті. Оның әзірлемесін Осаму Ота жетекшілік етті, ал Охиама 1972 жылы бас инженер болып тағайындалды. Kijang-тың бірінші буыны – карбюраторлы 1,2 литрлік 3K төрт цилиндрлі OHV бензиндік қозғалтқышымен және 4 жылдамдықты механикалық беріліс қорабымен жабдықталған шағын, жеңіл пикап жүк көлігі. Артқы корпусы мен шатыры бар пикап нұсқасы да шығарылды. Kijang микроавтобусы (фургон/вагон нұсқасы) жергілікті компаниялармен құрастырылды. Kijang алғаш рет 1977 жылдың 9 маусымында Индонезия нарығына енгізілді, бірақ Филиппинде 1976 жылдың 2 желтоқсанынан бері сатылып келді. Оның тікбұрышты дизайны бар, сырттан ашылатын жартылай есіктері мен пластик/кенеп терезелерімен ерекшеленеді. KF10 деп белгіленген бұл модель 1972 жылғы Corolla-мен бірдей 3K қозғалтқышымен және 4 жылдамдықты механикалық беріліс қорабымен жабдықталған. Ол тез арада «Кижанг Буяя» (яғни «Қасқыр Кижанг») деген лақап атқа ие болды, себебі қозғалтқыш капоты ашылғанда қасқырдың аузына ұқсайтын еді. KF10 Kijang өндірілген 4 жыл ішінде 26 806 дана сатылып, екінші буынмен алмастырылды.
Тамарау (Филиппин)
Филиппинде Кижанг Тамарау (елдің ұлттық жануарларының бірі – Тамараудың атымен аталған) ретінде сатылды, ол 1970 жылдардың басынан 1980 жылдардың басына дейін өндірілді. 1976 жылдың желтоқсанында ұсынылған, ол бастапқыда 1,2 литрлік 3K қозғалтқышы бар 3/4 тонналық кішкентай, жоғары борты бар пикап (HSPU) ретінде шықты және Филиппинде Toyota көліктерін құрастырған, қазір тоқтатылған Delta Motors компаниясымен өндірілді. Ол "BUV", яғни "Базалық пайдалы көлік" деп есептелді.
Tamaraw FX (Филиппин)
Филиппинде Kijang үлгілері 1991 жылы биік жақты пикап, ал 1993 жылы вагон ретінде Tamaraw FX деген атпен сатылды. Tamaraw FX 1.5 5K бензинді қозғалтқышпен, 1.8 литрлік 7K бензинді қозғалтқышпен немесе 2.0 литрлік 2C дизельді қозғалтқышпен жабдықталды, барлығы 5 жылдамдықты қолмен беріліспен үйлесімді болды. Жеткізілімдер Power, Deluxe және GL деңгейлерінде ұсынылды. GL жиынтығына күшті рульді басқару, матадан жасалған интерьер, матадан жасалған орындықтар, цифрлық сағат, есік қалталары, 4 динамикті кассеталық радио, кузов қаптамасы және 14 дюймдік жеңіл қорытпа дөңгелектер кірді. Deluxe және стандартты модельдерде болат дөңгелектер, 2 динамикті кассеталық плеерлер және винил интерьері болды, бірақ Deluxe модельдері толық ені бойынша қадамдармен және жұп орындықтармен жабдықталды. Барлық вагон үлгілерінде стандартты түрде қос кондиционер орнатылған. Пикап нұсқасы 11 орындық биік жақты пикап түрінде, содан кейін шасси-кабина конфигурациясында қол жетімді болды. 2000 жылы Deluxe, GL және дизельді вагон нұсқалары өндірістен алынды, тек 1.8 стандартты вагон және пикап нұсқалары 2002 жылға дейін, Tamaraw өндірісі тоқтатылғанға дейін Revo модельімен бірге сатылды. Tamaraw FX жолаушылар вагоны ретінде пайдалануға арналған. Ол ескі Tamaraw-тың беріктігін сақтап, қиын жолдар мен ауыр жүктерді тасымалдауға өте ыңғайлы. Оны Toyota Motor Philippines компаниясы Паранякедегі зауытында құрастырды, бұл зауыт бұрын Delta Motors компаниясына тиесілі болған. Пикап нұсқасы 1991 жылдың қазан айында, ал вагон нұсқасы 1993 жылдың желтоқсан айында конвейерден түсті. Сонымен қатар, 1984 жылы Ford Филиппинді тастап кеткеннен кейін, Pilipinas Nissan Fiera IV өндіру құқығын Nissan Bida деген атпен сатып алды; вагон үлгісі төмен шатырлы, ұзын дөңгелек аралығы бар вагон түрінде, жағынан ашылатын артқы есігімен және жоғары шатырлы, көтерілетін қақпасы бар нұсқада ұсынылды, ал пикап нұсқасы 1.5L (5K) немесе 1.8 (7K) қозғалтқыштарымен қол жетімді болды. Тайвань нарығында Zace вагондары 5/8 орындық конфигурацияда ұсынылды. Stallion панельді фургон немесе бір кабиналы жүк көлігі түрінде, 1.8 (2Y) бензинді қозғалтқышпен және 4 жылдамдықты қолмен беріліспен немесе 2.4 (2L) дизельді қозғалтқышпен және 5 жылдамдықты қолмен беріліспен (пикап корпусы үшін) ұсынылды. Қосымша опция ретінде иммобилайзер сигнализациясы, қорғаныш бамперы, сүйреу құрылғысы және қосымша фаралар ұсынылды. Пикап фургонын шасси-кабина түрінде де тапсырыс беруге болады, ал 1.8 пикапқа 14 дюймдік жеңіл қорытпа дөңгелектер де қосымша опция ретінде ұсынылды.
Қуалис (Үндістан)
Үшінші буын Kijang 1997 жылы Kirloskar тобымен бірлескен кәсіпорын құрғаннан кейін, 2000 жылдың қаңтарында Үндістанда Toyota-ның Үндістанның автомобиль нарығына алғашқы қадамы ретінде таныстырылды. Kijang Үндістанда Qualis деген атпен сатылды. Qualis үшінші буын әлемдік модель негізінде жасалған, бірақ жаңартылған алдыңғы және артқы дизайны, төртінші буын Kijang-тің ауыстырғыштары, приборлар панелі және артқы кондиционердің желдеткіші бар жаңа интерьерге ие болды. Сарапшылар көліктің дизайнының ескіргенін және жақсы сатылмасын күтті. Дегенмен, Qualis сәтті болды, себебі такси компаниялары, автопарк операторлары және Үндістанның ірі отбасылары оны Tata Sumo және Mahindra Bolero сияқты көліктерден артық таңдады. Qualis бастапқыда 2000 жылы FS/GS/GST комплектацияларында 2.4 литрлік 2L II SOHC дизель қозғалтқышымен сатылды, ал кейін отын инжекторлы 2.0 литрлік 1RZ E SOHC бензин қозғалтқышы ең толық комплектациядағы GST Super нұсқасында қолжетімді болды. FS моделі (10 орындық) – винил ішкі бөлімі, гидротізгіш руль және алдыңғы кондиционері (кейінірек жаңартылған модельдерде стандартты жиынтыққа кірді) бар базалық комплектация. Орта деңгейдегі GS комплектациясы (10 орындық/8 орындық) – жақсырақ матадан жасалған ішкі бөлік, жақсырақ дыбыс оқшаулауы, гидротізгіш руль, алдыңғы кондиционер (артқы кондиционер опция ретінде қолжетімді) және стандартты корпус қаптамасы, сондай-ақ опция ретінде электр терезелері мен орталық құлыптауы бар. Топтық комплектациядағы 8 орындық GST және бензинмен жұмыс істейтін GST Super алдыңғы тұман шамдары, артқы сүрткіш және жуғыш, ағаштан жасалған әрлеу, артқы спойлер, жеңіл қорытпа дөңгелектер және стандартты GS опцияларын қамтиды. 2002 жылы модельдер қатары жаңартылды, нәтижесінде екінші қатар есіктерінде терезелер түсірілетін болды, ал барлық төрт есікке электр терезелері мен орталық құлыптауы стандартты жабдыққа кірді. 8 орындық GS нұсқасына артқы кондиционер және артқы сүрткіш пен жуғыш опция ретінде ұсынылды, ал ең толық комплектациядағы GST/GST Super жаңа 7 орындық RS нұсқасымен ауыстырылды, ол капитандық креслолармен жабдықталған.
Unser (F80/F82 - Малайзия)
Төртінші буын Kijang 1998 жылдың ортасынан 2005 жылдың мамырына дейін Малайзияда Unser деген атпен сатылды. Unser атауы неміс тіліндегі "unser" сөзінен алынған. Ол тек 8 орынды конфигурацияда ұсынылды, барлық үш қатар орындықтарында қауіпсіздік белдіктері стандартты жабдық ретінде келді. Алғашқыда 2.4 литрлік дизельдік немесе 1.8 литрлік 7K-E бензиндік қозғалтқышпен және 5 жылдамдықты механикалық беріліс қорабымен ұсынылды. 2000 жылдың шілдесінен бастап 1.8 литрлік 7K-E қозғалтқышымен автоматты беріліс қорабы бар нұсқасы да қолжетімді болды. 2001 жылдың сәуір айында жаңа дизайн енгізілді. Өзгерістерге жаңа көп рефлекторлы фаралар, алдыңғы бамперге енгізілген қосымша фаралар, түсті шамдармен жабдықталған мөлдір артқы фаралар және бензин (GLi) немесе дизель (GLD) комплектацияларында қолжетімді жаңа руль дизайны кірді. 2003 жылы Unser қайта жаңартылып, енді тек 1.8 литрлік 7K-E қозғалтқышымен екі комплектацияда қолжетімді болды: GLi және LGX. Жаңа сыртқы дизайн, матадан жасалған ішкі безендіру, бұрынғы модельдердегі алынып тасталатын орындықтың орнына 50/50 пропорцияда алға қаратылған үшінші қатар орындықтары, сондай-ақ LGX комплектациясында электрмен реттелетін айналар, хромды әрлеу және кузовқа орнатылған пластик қорғау элементтері енгізілді.
Кондор (F80/F81/F85 - Африка нарықтары) / Жарақат (F60 - тек Оңтүстік Африка; Panel Van)
Zace Surf, Condor және Stallion – бұл Kijang вагонның ұзын дөңгелек аралығы негізінде жасалған биік шатырлы вагон. Оң жақтан басқаруға арналған Оңтүстік Африка нарығында Condor бастапқыда негізгі Estate және Estate TE нұсқаларында 1.8 литрлік 2Y қозғалтқышымен (кейін екінші жаңартуда 2.0 литрлік 1RZ E қозғалтқышымен ауыстырылды), 2.4 литрлік 2RZ E бензинді қозғалтқышы және 3.0 литрлік 5L дизельді қозғалтқышы Estate TE және 4x4 RV жиынтығында ұсынылды. Condor-дың ерекшелігі – екінші қатарда жеке орындықтары бар 7 орындық конфигурациясы, ішкі есік тұтқаларына ендірілген құлыптар, Corolla стиліндегі сыртқы есік тұтқалары және артқы салқындатқыш опциясының болмауы. Қол жетімді опциялар – базалық Estate үшін кондиционер, RV (кейінірек TX) үшін былғары орындықтар немесе барлық жиынтықтар үшін ПВХ орындықтар. Кейіннен 8 орындық конфигурация 7 орындықты алмастырды, ал екінші қатардағы орындықтар бірінші жаңартуда 60/40 бөлінетін бірлікке ауыстырылды, сондай-ақ 4x4 RV жиынтығы жаңа TX және TX 4x4 жиынтықтарымен алмастырылды. Екінші және соңғы жаңарту модельінде үшінші қатардағы орындық 50/50 бүгілетін бірлікке ауыстырылды, сонымен қатар алдыңғы бөлігінің дизайны және екінші рестайлингтен өткен Kijang-тың артқы фаралары қолданылды, бірақ бірінші рестайлингтен өткен Kijang-тың матасы және артқы терезедегі резеңке тығыздағыштар сақталды. 2.4 литрлік бензинді қозғалтқыш жаңа 2.0 литрлік қозғалтқышпен қатар базалық Estate нұсқасына да қол жетімді болды, ал TX нұсқасына жүргізушіге арналған қауіпсіздік қаптамасы (airbag) қосылды. Condor сол жақтан басқаруға арналған Гана және Нигерия нарықтарында 1.8 литрлік 2Y және 3.0 литрлік 5L қозғалтқыштарымен, 10 орындық конфигурацияда, дизельдік модельдерде 4x4 опциясымен сатылды. Stallion Panel Van бастапқыда Kijang/Zace пикапымен F60 белгісін бөлісетін 1.8 литрлік 2Y қозғалтқышымен (кейіннен 2003 жылы Оңтүстік Африка нарығындағы Condor және Stallion модельдері үшін негізгі қозғалтқыш ретінде 2.0 литрлік 1RZ E қозғалтқышымен ауыстырылды) 3 орындық конфигурацияда, екінші қатардағы орындықтары жоқ күйде ұсынылды. Имобилайзерлер Оңтүстік Африканың барлық Condor/Stallion (2Y SA емес модельдер транспондерлік кілт имобилайзерін пайдаланады) модельдерінде стандартты жабдық болды, ал Гана нарықтарында 4x4 модельдерінің құрамына кірді.
Жарыс
Team Castrol Toyota Condor 2.4 RV 4x4 машинасы Оңтүстік Африканың ұлттық офф-роуд чемпионатына дайындықтан өткізілді. Дайындық жұмыстарын Toyota South Africa компаниясының Дурбан қаласындағы Проспектон ауданындағы ғылыми-зерттеу және әзірлеу тобы жүргізді. 2001 жылғы маусымда енгізілген бұл машинаны 2003 жылғы маусымға дейін Касси Коэтзи және ко-пилот Оки Фури басқарды, содан кейін Hilux 3.0TD 4x4 машинасымен ауыстырылды.
Ауыстыру
Kijang өз нарықтарындағы әртүрлі рөлдеріне байланысты Avanza және IMV платформалы көліктермен алмастырылды. Toyota 2003 жылы Оңтүстік-Шығыс Азияда Kijang универсалын кішірек Avanza, ал 2004 жылы үлкен Innova көлігімен ауыстырды. Соңғысы Toyota Astra Motor компаниясы Индонезияда бастапқы модельмен байланысын сақтап қалу үшін "Kijang Innova" деп сатылды. Сондықтан Toyota Innova-ның үш буынын Kijang-тың бесінші, алтыншы және жетінші буындары деп атайды. Kijang пикап 2007 жылдың басына дейін сатылды, содан кейін Euro 2 шығарындылары стандартына сәйкес келетін Hilux пикаппен ауыстырылды. Qualis Индия нарығында төртінші буын модельін мүлдем тастап, Innova-ға ауыстырылды. Малайзия нарығында Unser 2004 жылдың соңында таныстырылған Avanza-мен бірге 2005 жылдың ортасына дейін сатылды, содан кейін Innova пайдасына тоқтатылды. Innova 2005 жылы Филиппин нарығында Revo-ның мұрагері ретінде сатылды, маркетингтік материалдарда Innova "A Beautiful [R]evolution" деп, Revo атауымен байланыстырылды. Innova отбасылық бағытында болғандықтан, бұрын DLX және GL Revo деңгейіндегі такси және коммерциялық қызметтерге қазір Avanza қызмет көрсетеді, ал жоғары деңгейдегі SR және VX жиынтықтары Fortuner SUV көлігімен қамтамасыз етіледі. Tamaraw FX коммерциялық нұсқалары Hilux FX және LiteAce FX жүк көліктерімен алмастырылды, екеуі де "FX" таңбасын сақтап, Hilux Cargo жабық жүк көлігі, панельді жүк көлігі, 2022 жылы шығарылған LiteAce-тің панельдік жүк көлігі, түсіру платформасы және алюминий жүк көлігі нұсқаларымен бірге ұсынылды. Алайда, Toyota Tamaraw көлігіне деген қызығушылық жаңадан оянды. Бұл көлік IMV 0 концептісіне негізделген, Филиппинде "Next Generation Tamaraw Concept" ретінде таныстырылған көліктің жаңартылған нұсқасы болып көрінеді. Жаңа Tamaraw дизельдік қозғалтқышта ұсынылады, сонымен қатар бензин, гибридтік немесе электрлі нұсқалары болуы мүмкін. 2024 жылдың бірінші тоқсанында шығарылуы күтілуде. Тайваньдық Zace Surf 2.7 литрлік 2TR FE бензиндік қозғалтқышымен жабдықталған Innova көлігімен ауыстырылды, төрт дөңгелекті жетегі және пикап нұсқасы алмастырылмады. Fortuner, бұрын IMV4 деп аталған, жергілікті дистрибьютор Hotai Motors компаниясымен Zace Surf-тің қазіргі модельдер қатарын көрсету үшін импортталуы жоспарланған, бірақ Toyota-ның стратегиялық шешімімен 2007 жылы 2TR FE қозғалтқышымен Innova көлігі шығарылды. 2016 жылы Innova Тайвань нарығынан алынып тасталды, екінші буын Innova енгізілмеді. Африка/Гана нарығындағы Condor көлігі 2006 жылы Fortuner, 2007 жылы Avanza және 2011 жылдың соңында Innova көліктерімен алмастырылды, ал Африка нарығындағы Stallion жүк көлігінің панельдік нұсқасы 2013 жылдың соңында ұсынылған Avanza жүк көлігіне берілді. Екінші буын Innova Оңтүстік Африка нарығына MPV нарығының қысқаруы және сатылымның нашарлауына байланысты енгізілмеді.