Халықаралық ерте ескерту жүйесі және табиғи апаттардың алдын алу
International Early Warning Programme
Халықаралық ерте ескерту бағдарламасы (IEWP) табиғи апаттардың салдарын азайту мақсатымен құрылды. Цунамиден кейін маңыздылығы артты, апаттардан қорғау жолдары ұсынылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Халықаралық ерте ескерту бағдарламасы (IEWP) алғаш рет 2003 жылы Германияның Бонн қаласында өткен Екінші халықаралық ерте ескерту конференциясында (EWCII) ұсынылды. 2004 жылғы Үнді мұхитындағы цунами салдарынан 200 мыңнан астам адам қаза тауып, жарты миллионнан астам адам жарақат алғаннан кейін оның маңызы арта түсті.
The International Early Warning Program (IEWP), was first proposed at the Second International Early Warning Conference (EWCII) in 2003 in Bonn, Germany. It developed increasing importance in the wake of the 2004 Indian Ocean tsunami, which claimed over 200,000 lives and injured over half a million people.
Тарих
2005 жылдың қаңтар айында Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) Жапонияның Кобе қаласында өткен Апаттарды азайту жөніндегі дүниежүзілік конференцияда өлімге себеп болатын табиғи апаттардың зиянын азайту мақсатында жаһандық ескерту жүйесін құру бойынша кең ауқымды жоспарларды ұсынды. БҰҰ бағдарламасы құрғақшылықтар, орман өрттері, су тасқындары, тайфундар, дауылдар, жер сілкініштері, жанартаулар және цунамилер сияқты барлық типтегі табиғи апаттардың алдын алу және оларға төзімділікті арттыруға көмектеседі. Бұл үшін жылдам ақпарат алмасу және тәуекелге ұшыраған қоғамдарды оқытуды қамтитын кешенді әдістер жиынтығы қолданылады. Егер Тынық мұхитының жанартау және жер сілкінішіне бейім аймағындағыдай, Үнді мұхитында да цунами туралы ескерту жүйесі болғанда, адам өмірінің жоғалуы едәуір азайтылар еді деп саналады. Деректерді жылдам беру, дабылдық механизмдер сияқты жер сілкінісі мен су деңгейін өлшеу құралдары, қауіпті аймақтардағы оқытулар бірлесіп қолданылғанда, жүздеген мың адам қауіпсіз, биік жерге көшуге уақыт алатын еді. Алдын ала ескерту жүйелері қазір адам өмірін сақтау үшін маңызды және қажетті инвестициялар ретінде мойындалуда. 2004 жылы Америка және Азияда тропикалық дауылдар кезінде миллиондаған адам эвакуацияланды, бұл мыңдаған өмірді сақтап қалды. Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның Бас хатшысы Мишель Жарроның сөзіне қарағанда, барлық табиғи апаттардың шамамен 90% ауа райы мен сумен байланысты қауіптерден туындайды. Конференцияда сөйлеген сөзінде ол: «Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның мақсаты – келесі 15 жылда метеорологиялық, гидрологиялық және климаттық сипаттағы табиғи апаттардан болатын өлім-жітімнің санын екі есеге азайту, атап айтқанда, 1995-2004 жылдар аралығындағы орташа он жылдық көрсеткішті 2010-2019 жылдар аралығындағы көрсеткішпен салыстырғанда екі есеге төмендету» деді. 2005 жылғы қаңтарда өткен конференцияға қатысушылар БҰҰ-ның Үнді мұхитында цунами туралы ескерту жүйесін құруға бағытталған Халықаралық ерте ескерту бағдарламасына бастапқы қадам ретінде бірауыздан қолдау көрсетті.
In January 2005, the United Nations (UN) launched extensive plans to create a global warning system to lessen the impact of deadly natural disasters at the World Conference on Disaster Reduction, held in Kobe, Japan. The UN programme would help improve prevention and resilience to all types of natural disasters, including droughts, wildfires, floods, typhoons, hurricanes, landslides, volcanoes and tsunamis, by using a comprehensive set of methods including rapid information sharing and training communities at risk. It is believed that the loss of human life would have been dramatically reduced, if a tsunami warning system, like the one that exists for the volcano and earthquake prone Pacific Rim, had been operational in the Indian Ocean. Technology, such as tremor and tidal gauges, fast data transfer and alarm mechanisms, used in combination with training in the danger zones, would have given hundreds of thousands of people time to move to the safety of higher ground. Early warning systems are now widely recognized as worthwhile and necessary investments to help save lives. In 2004, millions of people in the Americas and Asia were evacuated when tropical storms struck, which saved thousands of lives. According to Michel Jarraud, Secretary General of the World Meteorological Organisation, about 90% of all natural disasters were caused by hazards related to weather and water. Speaking at the conference, he said: "It is WMO's aim to halve the number of deaths due to natural disasters of meteorological, hydrological and climatic origin over the next 15 years, more specifically to reduce by half the associated ten year average fatality from the period 1995 2004 to the period 2010 2019 for these disasters." There was unanimous support among participants to the January 2005 conference, as an initial step towards an International Early Warning Programme, for UN led efforts to establish an Indian Ocean Tsunami Warning System.