Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүтқоректілер түрі
Species of mammal
Үлкен су құндызы (Potamogale velox) – жартылай сулы, етқоректі афротерий сүтқоректісі. Ол Нигериядан Замбияға дейінгі Африканың орталық жаңбырлы ормандарының негізгі бөлігінде таралған, сондай-ақ Кения мен Угандада шашыраңқы топтары кездеседі. Ол өзендерде, батпақты жерлерде және ағысы баяу үлкен өзендерде тіршілік етеді. Potamogale туысының жалғыз түрі – осы су құндызы. Су құндыздары Мадагаскардың тенректермен ең жақын туыс. Олар түнгі жануарлар және су жануарларымен қоректенеді. Атына қарамастан, үлкен су құндызы нағыз құндыз (Soricidae) немесе су құндызы (Lutrinae) емес. Оның аты олардың жалпақ беті, қатаң мұрттары мен күшті құйрықтары арқасында су құндыздарына, ал жалпы сыртқы түрімен нағыз құндыздарға ұқсастығын көрсетеді.
The giant otter shrew (Potamogale velox) is a semiaquatic, carnivorous afrotherian mammal. It is found in the main rainforest block of central Africa from Nigeria to Zambia, with a few isolated populations in Kenya and Uganda. It lives in streams, wetlands and slow flowing larger rivers. It is the only species in the genus Potamogale. Otter shrews are most closely related to the tenrecs of Madagascar. They are nocturnal carnivores that feed on aquatic animals. Despite its name, the giant otter shrew is neither a true shrew (Soricidae) or otter (Lutrinae). The common name refers to their resemblance to otters with their flat face, stiff whiskers, and muscular tails, and to their overall superficial similarity to true shrews.
Сипаттама
Үлкен су құтырмысы – сырт көрінісімен су құтырмысына ұқсас сүтқоректі жануар. Оның ұзын, жалпақ құйрығы бар, ол балық сияқты бүйірлеп иіліп жүзуге көмектеседі. Тұмсығы қылшықтармен жабылған, ал мұрын тесіктері жалпақ қалқаншамен қорғалған. Оның тығыз, жұмсақ түктері бар, құйрығы жібектей.
The giant otter shrew is a mammal superficially similar to an otter in appearance. It is characterized by a long, flat tail, which it uses for swimming by sideways undulation like a fish. It has a muzzle covered with bristles, and flat shielded nostrils. It has dense, soft hair, silky on the tail.
Тіршілік ету ортасы
Бұл түр жаңбырлы ормандардағы тұщы сулы микроорталарды ұнатады. Ең қолайлы ортаға жылдам ағысы бар өзендер, арналар, батпақтар, жағалау өзендері кіреді, ал жаңбыр маусымында кейбіреулері кішкентай орман көлдеріне (биіктік диапазоны 0–1800 м) шегінеді. Ол қауіп сезгенде жасырынуға болатын жерлерді ұнатады. P. velox жемді өткір тістеу арқылы шабуылдайды, кейде олжаны алдыңғы аяқтарымен ұстап, крабтарды олардың әлсіз қоршау бетіне шабуылдау үшін аударып тастайды. Олар көбінесе 7 см-ден астам кеңдігі бар крабтардан қашады. Жемінің таңдауы жекелеген түрлерде әртүрлі болады; кейбіреулері крабтарды, ал енді біреулері бақаларды немесе балықтарды ұнатады. Бақалар басынан бастап желінеді, ал балықтар ыңғайлы болу үшін бөліктерге бөлінеді. Жемді жағада жейді. P. velox сонымен қатар жәндіктерді, моллюскаларды және тұщы су креветкаларын жейді. Егер оны тұтқынға алса, бір түні 15–20 краб жейді.
This species prefers fresh water aquatic microhabitats in the rainforest. Preferred environments include fast flowing rivers, streams, swamps, coastal rivers, and during rainy season some may retreat to small forest pools (altitude range from 0–1,800m). It prefers areas that have cover to retreat to when it feels threatened. P. velox attacks prey using sharp bites, sometimes pinning the prey with its fore feet, and flipping crabs over to attack their weaker ventral surface. They usually avoid crabs larger than 7 cm across. The prey preference varies among individuals; some prefer crabs; others, frogs or fish. Frogs are eaten headfirst and fish are pulled apart into manageable bits. Prey is consumed on the bank. P. velox also eats insects, mollusks, and freshwater prawns. In captivity it eats 15–20 crabs per night.
Өмір сүру ұзақтығы
Үлкен су құндыздары тұтқында нашар жағдайда өмір сүреді. Тұтқындағы жекелеген құндыздардың денсаулығы өте тез нашарлап, 1–14 күн ғана өмір сүретіні байқалған.
Giant otter shrews fare very poorly in captivity. Captive specimens have been recorded to deteriorate in health very quickly, living only 1– 14 days.
Көбею
Үлкен су құндыздары жаңбырлы маусымда көбейеді. Олар жылына бір-екі рет бір немесе екі бала туады. Еркектер жұптасу үшін су арқылы ұзақ қашықтықтарға жүзеді және жаңбыр маусымында еркектер күйекке түседі (немесе шайқасады) деп саналады.
Giant otter shrews breed during the wet/rainy season. They give birth to one or two young per litter, once or twice a year. Males move long distances via water in search of mates and it is thought that males rut (or fight) during the wet season.
Қорғау мәртебесі
Қазіргі уақытта бұл түр IUCN бойынша ең аз қызығушылық тудыратын түрлер тізіміне енгізілген, себебі оның азаю деңгейі келесі санатқа көшуге жеткіліксіз. Дегенмен, оның саны азайып барады. Бұл түрге қатысты маңызды қауіптердің бірі – Камерун, әсіресе, орманды жою салдарынан туындаған топырақ эрозиясы. Олар маусымдық бұлтты ағыстарды көтере алады, бірақ эрозия мен орманды жоюдан лайлы ағыстарды сирек пайдаланады. Кейбіреулері балық аулау торларына немесе қаптарға түсіп қалады, ал осы түрдің өкілдері тұтқындық жағдайында жақсы сақталмайды. Оларға адам қызметінің әсері жөніндегі зерттеулер жалғасуда. Сонымен қатар, олар терісі үшін кеңінен ауланады.
Currently this species is listed as being of least concern by the IUCN because its declining rate is not significant enough to move to the next category. However it is on the decline. One of the major threats to this species is the soil erosion caused by deforestation especially in Cameroon. While they can tolerate seasonally cloudy streams, streams muddied from erosion and deforestation are little used. Some drown in fishing nets or fish traps, and members of this species have not survived well in captivity. There is ongoing research about the effects of human activity on them. It is also hunted extensively for its skin.