Кіріспе
Польшаның тәуелсіз Карпат бригадасы (Польшаның Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich, SBSK) – 1940 жылы Францияның Сириясында, 1939 жылы Польшаға шабуылдан кейін Польша армиясының құрамында Францияға жер аударылған польша сарбаздарынан құрылған польшалық әскери бөлім. Оған генерал Станислав Копаньский қолбасшылық етті. Бригада Екінші дүниежүзілік соғыстың Солтүстік Африка кампаниясында, әсіресе Тобрук қамалында көзге түсіп, батыл шайқасты. 1942 жылы ол 3-Карпат жаяу әскер дивизиясының ядросын құрады.
Тарих
1939 жылдың желтоқсанында Польшаға шабуылдан кейін үш ай өткен соң, Польшаның бас қолбасшысы генерал Владислав Сикорский француз территориясында поляк бөлімін құру туралы шешім қабылдады. 1940 жылдың 12 сәуірінде Сирияда бригада ресми түрде құрылды, оның қолбасшысы полковник Копанский болды. Бригаданың негізгі базасы Хомста құрылды және жаңа бөлім бірден француздық Армэ дю Левант қатарына кірді. Тау соғысына маманданған бөлімше ретінде бригада Балқандағы десанттық операцияларға одақтастардың жоспарына поляк үлесі ретінде қарастырылды. Ол стандартты француздық таулық жаяу әскер бригадасының үлгісімен жасалды: 2 жаяу әскер полкі (әрқайсысы 2 батальоннан), артиллерия полкі, барлау полкі (атты және моторлы), байланыс, инженерлік және штаб бөлімдері. Күн сайын жаңа сарбаздар келіп тұрса да (көбінесе Польшадан Румыния, Венгрия, Грекия және Югославия арқылы эвакуацияланғандар), бригада жоспарланған 208 офицер мен 6840 сарбаз бен сержант санына жетпеді. Франция капитуляцияға тап болғаннан және Польша мен Ұлыбританиямен жасалған барлық келісімдері жойылғаннан кейін, Армэ дю Левант қолбасшысы генерал Эжен Миттельхаузер Филипп Петанның жаңа Виши үкіметін қолдауға шешім қабылдады, ал Сикорский поляктарға француз территориясын тастап кетуді бұйырды. 1940 жылдың 30 маусымында бригада британдықтар бақылауындағы Палестинаға көшті, онда ол сол жерде орналасқан британдық күштерге қосылды. Бастапқыда 319 офицер мен 3437 сарбаздан тұратын бригада жақын арада шамамен 5000 адамға дейін күшейтілді. Бөлімнің ерекшелігі – сарбаздардың жоғары рухы, олардың барлығы да еріктілер еді. Сонымен қатар, шамамен 25%-ы жақсы білімді болды, бұл сол кездегі еуропалық әскерлерде сирек кездесетін жағдай. Латрун қаласында орналасқан бригада британдық қару-жарақпен жабдықталды, күшейтілді және оқудан өтті. 1940 жылдың қазанында ол Мысырға көшірілді, онда гарнизондық міндеттерді атқарды. Басқа міндеттердің ішінде ол тұтқын лагерьлерін күзетіп, Александрияны нығайтуға дайындады. Алайда, Польша Италиямен формалды түрде бейбіт қарым-қатынаста болғандықтан, оны майданға жіберу мүмкін болмады. 1941 жылдың 12 қаңтарында бригада британдық ережелерге сәйкес қайта ұйымдастырылды және бөлім Польшаның тәуелсіз бригадалар тобы деп аталды. Ол британдық мотоатқыштар бригадасының үлгісімен жасалды және Хайфа портына жеткізілді, одан Грекияға тасымалдану жоспарланған. Алайда, алғашқы жасақтар кемелерге мінбес бұрын, Грекия шайқасы немістердің елді басып алуымен аяқталды. 1941 жылдың 30 сәуірінде Эрвин Роммельдің Африка корпусының шабуылы кезінде бригада Мерса Матрух бекінісіне жақын майданға көшірілді, онда келесі 10 апта қорғаныс позицияларын нығайтумен айналысты. Содан кейін ол Александрияға жақын орналасқан Эль-Амирия лагеріне қайтарылды, ал 1941 жылдың 18 тамызында бригаданың бірінші конвойы Тобрукқа аттанды. 21 тамыз бен 28 тамыз аралығында жеті конвоймен тасымалданған бригада ең батыс периметрін иеленді, осы процесте австралиялық әскерлерге көмектесті. Британдық 70-ші жаяу әскер дивизиясымен бірге соғысып, бригада Тобрукты қоршауға қатысты. 9 желтоқсан күні түнде британдық Сегізінші армияның шабуылы кезінде, қоршауды көтеруге бағытталған "Крестовый" операциясы аясында, поляк бригадасы стратегиялық маңызды Мадуар төбесін, Акрома қаласын басып алды және Сегізінші армияға жол ашты. Соғысқа тигізген әсері үшін поляк сарбаздарына олардың австралиялық әскери жолдастары Тобруктың егеуқырлары деген құрметті атақ берді. 13 желтоқсанда Карпаттық ұлан полкі бөлінді, ал бригаданың қалған бөлігі Сегізінші армияның XIII корпусына қосылды және 15 желтоқсанда Газала қорғаныс желісіне шабуылға қатысты. Роммель Эль-Агейла маңындағы қорғаныс позицияларына шегінді, бірақ оның 1942 жылдың 21 қаңтарында жасаған қарсы шабуылы ақпан айының басында Газала позициясында әскерлердің тағы бір рет бетпе-бет келуіне әкелді. 1942 жылдың 17 наурызында бригада майданнан Әмирия лагеріне, содан кейін Палестинаға қайтарылды. Онда оған Кеңес Одағынан эвакуацияланған генерал Владислав Андерстің поляк күштері қосылды және 3-Карпат атыскер дивизиясы болып қайта құрылды. Бригада 1942 жылдың 3 мамырында ресми түрде таратылды. Өмір сүру кезеңінде бригада 156 сарбазын жойды (оның ішінде 127-сі Тобрукты қоршауда), 467 сарбазы жараланды және 15 сарбазы жоғалып кетті.