Джон Мюррей: Британдық баспагерлер тарихы мен көрнекті авторлары

Кіріспе

Ағылшын баспасы (құрылған 1768 ж.) – шотланд баспашысы, Джейн Остин, сэр Артур Конан Дойл, Лорд Байрон, Чарльз Лайелл, Иоганн Вольфганг фон Гёте, Герман Мелвилл, Эдвард Уимпер, Томас Мальтус, Дэвид Рикардо және Чарльз Дарвин сияқты көптеген авторларды жариялаған ұзақ тарихымен танымал. 2004 жылдан бері Hachette UK бренді астында Lagardère конгломератының меншігінде.

Тарих

Бизнесті 1768 жылы Лондонда Джон Мюррей (1737–1793) құрды, ол Эдинбургте туған Корольдік теңіз жаяу әскерінің офицері, авторлар тізімін жасады, оның ішінде Исаак Д’Израэли болды және «Ағылшын шолуын» жариялады. Джон Мюррей аға 1788 жылы Лондонның кешкі газеті «The Star»-дың негізін қалаушылардың бірі болды. Оның орнын ұлы Джон Мюррей II басты, ол баспа үйін маңызды және беделді етіп дамытты. Ол сол кездегі көптеген көрнекті жазушылардың досы болды және 1809 жылы «Төртінші жазба» журналын шығарды. Ол Джейн Остин, сэр Уолтер Скотт, Вашингтон Ирвинг, Джордж Крабб, Мэри Сомервилл және тағы да басқалардың кітаптарын жариялады. Оның үйі мен кеңсесі Мейфейрдегі Альбемарл көшесінің 50-ші үйінде Мюррейдің «төрт сағаттағы достары» дәстүрімен, жазушылармен түстен кейінгі шай ішу арқылы қалыптасқан әдеби ортаның орталығы болды. Мюррейдің ең танымал авторы – оның жақын досы және хат алмасып тұрған Лорд Байрон болды. Мюррей оның көптеген маңызды туындыларын жариялады, оған құқықтар үшін 20 000 фунт стерлингтен астам төледі. 1812 жылдың 10 наурызында Мюррей Байронның екінші кітабын, «Чайльд Гарольдтың саяхаты» атты кітабын жариялады, ол бес күнде сатылып кетті, бұл Байронның «Мен бір таңертең ояндым және өзімді танымал деп таптым» деген пікіріне әкелді. 1824 жылдың 17 мамырында Мюррей әдебиет тарихындағы ең әйгілі оқиғалардың біріне қатысты. Байрон оған жеке естеліктерінің қолжазбасын кейін жариялау үшін берген. Байронның бес досы мен өсиет орындаушысымен бірге ол Байронның қолжазбаларын жоюға шешім қабылдады, өйткені оның ойынша, артық кеткен мәліметтер Байронның беделіне зиян келтіреді. Тек Томас Мур қарсылық білдіргендіктен, естеліктердің екі томы Мюррейдің кеңсесіндегі каминде жағылды. Олардың мазмұны әлі де белгісіз. Джон Мюррей III (1808–1892) бизнесті жалғастырып, Чарльз Истлейктің Гётенің «Түстер теориясы» (1840) атты алғашқы ағылшын аудармасын, Дэвид Ливингстонның «Миссионерлік саяхаттарын» (1857) және Чарльз Дарвиннің «Түрлердің шығу тегін» (1859) жариялады. Мюррей III Герман Мелвиллмен келісімшарт жасасып, Мелвиллдің алғашқы екі кітабын, «Типи» (1846) және «Омоо» (1847) Англияда жариялады; екі кітап та Мюррейдің «Үй және отарлар кітапханасы» сериясында фантастика емес, саяхаттық баяндамалар ретінде ұсынылды. 1845 жылы Джон Мюррей III-ге арналған саяхаттарынан Дарвиннің зерттеулер журналының екінші басылымы және басқа да жұмыстар жарық көрді. 1836 жылы Мюррей «Мюррей нұсқаулықтарын» бастады, бұл қазіргі заманғы нұсқаулықтарға тікелей байланысты саяхатшыларға арналған нұсқаулықтар сериясы болды. Осы нұсқаулықтардың құқықтары шамамен 1900 жылы сатылып, кейіннен 1915 жылы «Көк нұсқаулықтар» сатып алды. Оның мұрагері сэр Джон Мюррей IV (1851–1928) Виктория патшайымының баспагері болды. Басқа жұмыстармен қатар, ол 1887 жылдан 1891 жылға дейін «Мюррей журналын» жариялады. 1904 жылдан бастап «Шығыстың даналығы» атты кітаптар сериясын шығарды. 1917 жылы бәсекелес «Смит, Эльдер & Co.» компаниясы сатып алынды. Оның ұлы сэр Джон Мюррей V (1884–1967), немересі Джон Мюррей VI (Джон Арно Робин Грей Мюррей, Джок Мюррей деп аталды; 1909–1993) және шөбересі Джон Мюррей VII (Джон Ричмонд Грей Мюррей; 1941–) бизнесті одан әрі дамытты, бірақ кейін ол басқа компанияға өткізілді. 2002 жылы Джон Мюррейді «Ходдер Хедлайн» сатып алды, ол 2004 жылы француз конгломераты «Лагардер тобы» сатып алды. Содан бері ол «Lagardère» бренді «Hachette UK»-нің бөлігі болып табылады. 2015 жылы бизнес-басылымшы Николас Брили «Джон Мюррей» баспасының бөлігіне айналды.

The business was founded in London in 1768 by John Murray (1737–1793), an Edinburgh born Royal Marines officer, who built up a list of authors including Isaac D'Israeli and published the English Review. John Murray the elder was one of the founding sponsors of the London evening newspaper The Star in 1788. He was succeeded by his son John Murray II, who made the publishing house important and influential. He was a friend of many leading writers of the day and launched the Quarterly Review in 1809. He was the publisher of Jane Austen, Sir Walter Scott, Washington Irving, George Crabbe, Mary Somerville and many others. His home and office at 50 Albemarle Street in Mayfair was the centre of a literary circle, fostered by Murray's tradition of "four o'clock friends", afternoon tea with his writers. Murray's most notable author was Lord Byron, who became a close friend and correspondent of his. Murray published many of his major works, paying him over £20,000 in rights. On 10 March 1812 Murray published Byron's second book, Childe Harold's Pilgrimage, which sold out in five days, leading to Byron's observation "I awoke one morning and found myself famous". On 17 May 1824 Murray participated in one of the most notorious acts in the annals of literature. Byron had given him the manuscript of his personal memoirs to publish later on. Together with five of Byron's friends and executors, he decided to destroy Byron's manuscripts because he thought the scandalous details would damage Byron's reputation. With only Thomas Moore objecting, the two volumes of memoirs were dismembered and burnt in the fireplace at Murray's office. It remains unknown what they contained. John Murray III (1808–1892) continued the business and published Charles Eastlake's first English translation of Goethe's Theory of Colours (1840), David Livingstone's Missionary Travels (1857), and Charles Darwin's Origin of Species (1859). Murray III contracted with Herman Melville to publish Melville's first two books, Typee (1846) and Omoo (1847) in England; both books were presented as nonfiction travel narratives in Murray's Home and Colonial Library series, alongside such works as the 1845 second edition of Darwin's Journal of Researches from his travels on John Murray III also started the Murray Handbooks in 1836, a series of travel guides from which modern day guides are directly descended. The rights to these guides were sold around 1900 and subsequently acquired in 1915 by the Blue Guides. His successor Sir John Murray IV (1851–1928) was publisher to Queen Victoria. Among other works, he published Murray's Magazine from 1887 until 1891. From 1904 he published the Wisdom of the East book series. Competitor Smith, Elder & Co. was acquired in 1917. His son Sir John Murray V (1884–1967), grandson John Murray VI (John Arnaud Robin Grey Murray, known as Jock Murray; 1909–1993) and great grandson John Murray VII (John Richmond Grey Murray; 1941–) continued the business until it was taken over. In 2002, John Murray was acquired by Hodder Headline, which was itself acquired in 2004 by the French conglomerate Lagardère Group. Since then, it has been an imprint under Lagardère brand Hachette UK. In 2015, business publisher Nicholas Brealey became an imprint of John Murray.

Джон Мюррей мұрағаты

Джон Мюррей мұрағатын Джон Мюррей VII £31 миллионға ұлтқа сатуға ұсынды, ал Шотландияның Ұлттық кітапханасы оны, Чарльз Дарвиннің "Түрлердің шығу тегі" еңбегінің қолжазбасымен қоса, сатып алды. 2005 жылдың 26 қаңтарында Ұлттық кітапханаға Heritage Lottery Fund Джон Мюррей ұсынған £31.2 миллиондық бағаға £17.7 миллион көмектестігін беруі жарияланды, бұл кітапхана материалдарды цифрландырып, оларды қолжетімді ету шартымен болды. Шотландия үкіметі £8.3 миллион үлес қосуға келісті, ал кітапхана қалған соманы жинау үшін £6.5 миллиондық мақсат қойды.