Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фламанд иезуит математигі (1597–1652)
Flemish Jesuit mathematician (1597–1652)
Жан Шарль делла Фейль (голланд тілінде: Jan Karel della Faille, испан тілінде: Juan Carlos della Faille), 1597 жылдың 1 наурызында Антверпенде дүниеге келді және 1652 жылдың 4 қарашасында Барселонада қайтыс болды. Ол Брабанттан шыққан фламанд иезуит дін қызметкері және белгілі математик болған.
Jean Charles della Faille (Dutch: Jan Karel della Faille, Spanish: Juan Carlos della Faille), born in Antwerp, 1 March 1597 and died in Barcelona, 4 November 1652, was a Flemish Jesuit priest from Brabant, and a mathematician of repute.
Өмірбаян
Жан-Шарль делла Фейль сол кездегі Испания империясының бір бөлігі болған Антверпен қаласында дүниеге келді. Ол Франсуа д'Агилон құрған иезуит мектебінде білім алып, 1613 жылы иезуит орденіне қосылды. Содан кейін ол екі жыл бойы Мехелендегі иезуит колледжінде оқыды. Кейін ол Антверпенге оралды, онда Грегор де Сент-Винсенттің ең жақсы математика оқушыларының бірі ретінде оның шәкірті болды. 1620 жылы ол Испания империясының бір бөлігі болған Доле қаласына барып, математикадан сабақ беріп, дін қызметкері болуға дайындалу үшін теологияны оқыды. 1621 жылдың 10 сәуірінде дінге қабылданды. 1626-1628 жылдары ол Лувендегі иезуиттер семинариясында математикадан сабақ берді, содан кейін Мадридтегі Императорлық колледжге тағайындалды. Ол Испания королі Филипп IV-ке, әсіресе бекіністерге қатысты әскери мәселелер бойынша кеңес берді және математикадан сабақ берді. Оның ең белгілі кітабы – "Theoremata de centro gravitatis partium circuli et ellipsis" (1632), онда ол алғаш рет шеңбер секторының ауырлық центрін анықтады. Делла Фейль отбасының өтініші бойынша фламанд суретшісі Энтони ван Дайк 1629 жылы математиктің портретін салған. Портретте математик иезуит киімінде, құралдар жиынтығымен (компас, Т-үлгі және глобус) бейнеленген. Ол 55 жасында Барселонада қайтыс болды.
Jean Charles della Faille was born in Antwerp, part of the Spanish Empire at that time. He was educated at the Jesuit school founded by François d'Aguilon, and joined the Jesuit order in 1613. He then went to a Jesuit college in Mechelen for two years. Afterwards, he came back to Antwerp where, as one of the best Mathematics' students of Grégoire de Saint Vincent, he became also his disciple. In 1620, he went to Dole, also part of the Spanish Empire, to teach mathematics and learn theology in view of being ordained to the priesthood. The ordination took place 10 April 1621. From 1626 to 1628, he taught mathematics at the Jesuit scholasticate of Louvain, before being appointed to the Imperial College in Madrid. He there advised Philip IV, king of Spain, on military questions, specially fortifications, and taught mathematics as well. His most famous book is Theoremata de centro gravitatis partium circuli et ellipsis (1632) in which he determined the centre of gravity of the sector of a circle, for the first time. At the request of della Faille's family, the Flemish painter Anthony van Dyck painted a portrait of the mathematician in 1629. The portrait shows the mathematician in his Jesuit outfit with a set of tools (including a compass, a t square and a globe). He died in Barcelona, aged 55.