Киндехук тақталары: 1843 жылғы әйелдер алдауы

Кіріспе

1843 жылы жасалған, ерекше гравюралары бар алты кішкентай қоңыр түсті, қоңырау пішіндес латунь кесектері – алаяқтық.

Киндерхук тақталары – АҚШ, Иллинойс штатындағы Киндерхук маңындағы үнді қабірлерінен жасырын жерленген, кейін қазылып алынған, ерекше гравюралары бар алты кішкентай қоңыр түсті, қоңырау пішіндес латунь кесектерінен тұрады. Бұл тақталар Киндерхуктан келген үш адамның жергілікті "Соңғы күнгі қасиеттілер" қауымына жасаған әдемі әзілі болды. "Соңғы күнгі қасиеттілер" сенімі бойынша, "Мормон кітабы" – Американың ежелгі еврей-семит тұрғындарының жазбалары. Оны қозғалыстың негізін қалаушы Жозеф Смит реформацияланған египет тілінде жазылған алтын тақташалардан аударған. Киндерхуктан келген "Соңғы күнгі қасиеттілер" осы тақталарды аударма үшін Наувоо қаласындағы Смитқа жіберді. Смит олардың ежелгі тегі бар екенін айтты және олардың бір бөлігін аударды. 1980 жылы ғылыми сараптама осы алаяқтықты растады және тақталардың заманауи екенін көрсетті. "Соңғы күнгі қасиеттілер" қозғалысы ішінде Смит жасаған аударма Киелі кітаптардың канонына енген жоқ, бірақ көбінесе нақты деп есептелді.

Өмірбаян

1830-шы жылдардың аяғында, соңғы күннің қасиеттілері қозғалысының ізбасарлары Миссуриден қуылды және қазіргі Науво, Иллинойс штатына қоныстанды. 1842 жылы Киндерхук ауылынан оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде жүзге жуық соңғы күнгі қасиеттілердің қауымы болды. Киндерхук қаласының екі тұрғыны – Уилберн Фугейт есімді фермер мен Роберт Уайли есімді саудагер, миссионерлердің «Ақиқат жерден шығады» деген сөзді қамтитын Парли Пратттың «Ескерту дауысы» трактаты арқылы дінге келуге ықпал етті. Фугейт пен Уайли «болжамды әзілмен сынап көрмекші» болды және алты кішкентай мыс табақ жасау үшін ауылдың пошта бастығы және теміршісі Бридж Уитонның көмегіне жүгінді. Бұл әйелдің қандай мақсатта жасалғаны талқыланды. Көптеген жағдайда бұл Джозеф Смит үшін оның аудармалау қабілеттерін немесе оның жоқтығын анықтау үшін қойылған тұзақ ретінде ұсынылады. Жергілікті әңгімелерге сәйкес, әйелдің авторлары табақтарды Смит аударма үшін жіберуді көздемеген, алайда бұл қауымдық әзіл болған. Фугейт өзінің мақсатының «салақтық әзіл» екенін айтты, соңғы күнгі қасиеттілер қауымының мүшелеріне, ал оның ұлдарының бірі Смит үшін күрделі тұзақ емес, «жергілікті халықты қорқытуға арналған шағын жоспар» екенін мәлімдеді. 1843 жылдың 16 сәуірінде Уайли Киндерхук маңындағы үнді обасының ортасында терең шұңқыр қазды. Квинси Уиг газетінде оның археологияға күрт қызығушылығының себебі үш түн қатарынан армандаған жерде обаның астында қазына жатқаны туралы болғаны жазылған. Бастапқыда Уайли қазба жұмыстарын өзі жасады және шамамен 3 метр тереңдікке жетті. Табақтар Киндерхукта қысқа уақытқа қойылды, содан кейін Смитқа жіберілді, ол 1823 жылы Мормон кітабын ұқсас көмілген алтын табақтардан аударғанын мәлімдеді. Киндерхук табақтарын тапқандар және жалпы халық Смит осы жаңа табақтардағы символдарды да түсіндіре алатынын білуге асықты. Пратт жазғандай, табақтарда египеттік жазулар және «Нұхтың ұлы Хамға дейінгі ежелгі Яредетердің бірінің шежіресі» болған.

In the late 1830s, followers of the nascent Latter Day Saint movement had been expelled from Missouri and were settling in and around modern day Nauvoo, Illinois. By 1842, there was a congregation of around one hundred Latter Day Saints located several miles south of the village of Kinderhook. Two residents of Kinderhook, a farmer named Wilburn Fugate and a merchant named Robert Wiley, were proselytized by missionaries using the Parley Pratt tract A Voice of Warning, which used the phrase, "Truth would spring up out of the earth." Fugate and Wiley decided to "prove the prophecy by way of a joke" and enlisted the help of Bridge Whitton, the village's postmaster and blacksmith, to create a set of six small plates of brass. The purpose in creating the hoax has been debated. It is frequently presented as being a trap for Joseph Smith, to expose his translating abilities or lack thereof. Local recollections indicate that the creators of the hoax never intended for the plates to be delivered to Smith for translation, but as more of a community prank. Fugate himself stated the purpose was "simply for a joke" on the Latter Day Saint congregants, and one of his sons said that rather than being an elaborate trap for Smith it was "a little plan by which to startle the natives."]] On April 16, 1843, Wiley began to dig a deep shaft in the center of an Indian mound near Kinderhook. It was reported in the Quincy Whig that the reason for his sudden interest in archaeology was that he had dreamed on three consecutive nights that there was treasure buried beneath the mound. At first, Wiley undertook the excavation alone, and reached a depth of about 10 feet (3 m)

The plates were briefly exhibited in Kinderhook before they were sent on to Smith, who claimed to have translated the Book of Mormon from a similar set of buried golden plates in 1823. The finders of the Kinderhook plates, and the general public, were keen to know if Smith would be able to decipher the symbols on these new plates as well. Pratt wrote that the plates contained Egyptian engravings and "the genealogy of one of the ancient Jaredites back to Ham the son of Noah."

Қайта табу, талдау және қалжың ретінде жіктеу

Киндерхук тақталары жоғалды деп есептелді, бірақ ондаған жылдар бойы Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі (LDS Church) олардың факсимильдерін өзінің ресми Шіркеу тарихында жариялап келді. 1920 жылы тақталардың бірі Чикаго тарихи қоғамына (қазіргі Чикаго тарихи мұражайына) тиесілі болды. 1979 жылы елші Марк Е. Петерсен «Алтын тақталар!» атты кітап жазды. Бірінші тарауда Петерсен металл тақталарға жазбалар жазған түрлі ежелгі мәдениеттерді сипаттап, былай деді: «Америкада табылған және қазір Чикаго тарихи қоғамының қолында сақталатын Киндерхук тақталары да бар. Бұл тақталар мен оларға жасалған жазуларға қатысты пікірлер қарама-қайшы, бірақ көптеген сарапшылар олардың көне екеніне келіседі». 1980 жылы Норт-Уэстерн университетінің Материалдар ғылымы және инженерия факультетінің профессоры Д. Линн Джонсон қалған тақтаны зерттеді. Микроскоп және түрлі сканерлік құрылғыларды пайдалана отырып, ол тақтаның металл толеранттылығы мен құрамы 19 ғасырдағы ұста шеберханасында қол жетімді құралдармен толық сәйкес келетінін анықтады, және ең маңыздысы, азот қышқылымен ойылған тереңдіктерде азоттың іздерін тапты. Сонымен қатар, ол осы тақтаның Смит сияқты ертедегі мормондар зерттеген тақталардың қатарында екенін, және ол кейінірек жасалған көшірме емес екенін дәлелдеді. Тақтаның бір ерекшелігі – оның бетінде алтыбұрышты құралдың әсерінен пайда болған кішкентай ойықтардың болуы. Джонсон бұл ойықтардың бірінің факсимильде кейіпкерлердің бірінің сызығы ретінде қате түсіндірілгенін байқады. Егер Чикаго тарихи қоғамының тақтасы Шіркеу тарихындағы факсимильдерден жасалған көшірме болса, онда бұл кейіпкердегі сызық қалғандары сияқты ойылып жазылған болар еді. Ол бұл тақта Смит зерттеген, ол ежелгі емес, және ол шын мәнінде қышқылмен ойылған, гравюраланбаған деген қорытындыға келді, сонымен қатар Фугейттің 1879 жылғы сипаттамасын растады.