Көздің кілкілі бұлшық еті – көру қабілетін жақсартатын, ұзындыққа қарай фокусқа келтіретін маңызды мүше. Көздің ішкі құрылысы, жұмыс механизмі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көзді фокусқа келтіруге арналған көз бұлшығы. Көздің кілкіл бұлшығы – көздің ортаңғы қабатындағы (тамырлы қабатта) тегіс бұлшық еттерден құралған сақина тәрізді ішкі бұлшық ет. Ол әртүрлі қашықтықтағы нысандарды қарау үшін бейімделуді қамтамасыз етеді және Шлемм каналына сулы юмор ағынын реттейді. Сондай-ақ, ол көз ішіндегі линзаның пішінін өзгертеді, бірақ шәкірттің мөлшерін өзгертетін сфинктер шәкірт және дилататор шәкірт бұлшықеттерінің жұмысына қатыспайды.
Eye muscle which is used for focussing
The ciliary muscle is an intrinsic muscle of the eye formed as a ring of smooth muscle in the eye's middle layer, uvea (vascular layer). It controls accommodation for viewing objects at varying distances and regulates the flow of aqueous humor into Schlemm's canal. It also changes the shape of the lens within the eye but not the size of the pupil which is carried out by the sphincter pupillae muscle and dilator pupillae.
Даму
Кірпікше бұлшықеті қабықтың ішіндегі мезенхимадан дамиды және бас миының нейрокрест туындысы деп есептеледі.
The ciliary muscle develops from mesenchyme within the choroid and is considered a cranial neural crest derivative.
Жүйке жүйесі
Силиарлық бұлшық цилиарлық ганглионнан бастау алатын қысқа силиарлық жүйкелер арқылы парасимпатикалық талшықтарды қабылдайды. Парасимпатикалық постганглиондық талшықтар V1 бас сүйек нервінің (тригеминальды нервтің назоцилиарлық тармағы) құрамына кіреді, ал цилиарлық ганглияға дейінгі пресинаптикалық парасимпатикалық талшықтар окуломоторлық нервпен бірге жүреді. Постганглиондық парасимпатиялық иннервация цилиарлық ганглионнан басталады. Эдингер-Вестфаль ядросынан бастау алатын пресинаптикалық парасимпатикалық сигналдар III бас сүйек нервімен (окуломоторлық нерв) тасымалданады және цилиарлық ганглия арқылы өтіп, қысқа силиарлық жүйкелерде жүретін постганглиондық парасимпатикалық талшықтарға жетеді, олар тірек денесі мен иірікті қамтамасыз етеді. М3 мускарин рецепторларының парасимпатикалық белсендірілуі цилиарлық бұлшықтың жиырылуын тудырады. Жиырылудың нәтижесінде цилиарлық бұлшық сақинасының диаметрі кішірейеді, бұл тірек талшықтарының босаңсуына әкеледі, линза дөңгелек пішінге келгенде, жақын көру үшін жарықты сындыру қабілеті артады. Линзаның жоғары дәрежеде бейімделуі қажет болған кезде, мысалы, кітап оқу кезінде парасимпатикалық әсер басым болады.
The ciliary muscle receives parasympathetic fibers from the short ciliary nerves that arise from the ciliary ganglion. The parasympathetic postganglionic fibers are part of cranial nerve V1 (Nasociliary nerve of the trigeminal), while presynaptic parasympathetic fibers to the ciliary ganglia travel with the oculomotor nerve. The postganglionic parasympathetic innervation arises from the ciliary ganglion. Presynaptic parasympathetic signals that originate in the Edinger Westphal nucleus are carried by cranial nerve III (the oculomotor nerve) and travel through the ciliary ganglion via the postganglionic parasympathetic fibers which travel in the short ciliary nerves and supply the ciliary body and iris. Parasympathetic activation of the M3 muscarinic receptors causes ciliary muscle contraction. The effect of contraction is to decrease the diameter of the ring of ciliary muscle causing relaxation of the zonule fibers, the lens becomes more spherical, increasing its power to refract light for near vision. The parasympathetic tone is dominant when a higher degree of accommodation of the lens is required, such as reading a book.
Тұрғын үй
Силиарлық талшықтар дөңгелек (Иванофф), бойлық (меридиональ) және радиалдық бағытта орналасқан. Герман фон Гельмгольц теориясына сәйкес, дөңгелек цилиарлық бұлшық ет талшықтары көздің ішіндегі зоналық талшықтарға (бейімделу кезінде линзаны орнында ұстап тұратын талшықтар) әсер етеді, бұл жарықты шоғырландыру үшін линза пішінін өзгертуге мүмкіндік береді. Цилиарлық бұлшық ет жирылғанда, ол алға тартылып, көз осіне қарай жылжиды. Бұл зоналық талшықтардың (линзаны ұстап тұратын немесе жазықтайтын талшықтар) тудырған кернеуін босатады. Зоналық талшықтардағы кернеудің босауы линзаның дөңгелек пішке айналуына себеп болады, ол жақын қашықтыққа шоғырлануға бейімделеді. Керісінше, цилиарлық бұлшық еттің босаңсуы зоналық талшықтардың керілуіне, линзаның жазықталуына, фокустық қашықтықтың ұлғаюына және алысқа шоғырланудың күшеюіне әкеледі. Гельмгольц теориясы 1855 жылдан бері кеңінен қабылданып келсе де, оның механизмі әлі де күмәнді. Л. Джонсон, М. Чернинг және әсіресе Рональд А. Шахар сияқты басқа ғалымдар да бейімделудің баламалы теорияларын ұсынды.
The ciliary fibers have circular (Ivanoff), longitudinal (meridional) and radial orientations. According to Hermann von Helmholtz's theory, the circular ciliary muscle fibers affect zonular fibers in the eye (fibers that suspend the lens in position during accommodation), enabling changes in lens shape for light focusing. When the ciliary muscle contracts, it pulls itself forward and moves the frontal region toward the axis of the eye. This releases the tension on the lens caused by the zonular fibers (fibers that hold or flatten the lens). This release of tension of the zonular fibers causes the lens to become more spherical, adapting to short range focus. Conversely, relaxation of the ciliary muscle causes the zonular fibers to become taut, flattening the lens, increasing the focal distance, increasing long range focus. Although Helmholtz's theory has been widely accepted since 1855, its mechanism still remains controversial. Alternative theories of accommodation have been proposed by others, including L. Johnson, M. Tscherning, and especially Ronald A. Schachar.
Глаукома
Ашық бұрышты глаукома (АБГ) және жабық бұрышты глаукома (ЖБГ) мюскарин рецепторларының агонисттерімен (мысалы, пилокарпин) емделуі мүмкін, олар тез миозға және кіл тамыр бұлшық еттерінің жиырылуына себеп болады, трабекулярлық торды ашып, Schlemm каналына көздің сулы сұйықтығының дренаждалуын жеңілдетеді және соңында көз ішілік қысымды төмендетеді.
Open angle glaucoma (OAG) and closed angle glaucoma (CAG) may be treated by muscarinic receptor agonists (e. g., pilocarpine), which cause rapid miosis and contraction of the ciliary muscles, opening the trabecular meshwork, facilitating drainage of the aqueous humour into the canal of Schlemm and ultimately decreasing intraocular pressure.
Этимология
«Цилиярлық» сөзінің пайда болуы шамамен 1685–1695 жылдарға дейін жетеді. «Цилия» термині бірнеше жылдан кейін, 1705–1715 жылдары пайда болды және бұл – «cilium» сөзінің нео-латынша көпше түрі, яғни кірпік дегенді білдіреді. Латын тілінде «цилия» жоғарғы қабақты білдіреді және бұл, мүмкін, «supercilium» сөзінен туындаған, яғни қабау деген мағынаны білдіреді. «-арлық» жұрнағы бастапқыда орта ағылшын тілінен (arie), көне француз тілінен (er, eer, ier, aire, er) және латын тілінен (arius) алынған; ол көбінесе «қатысты, байланысты», «үлесін қосатын», және «мақсатына арналған» деген мағыналарды білдіреді. Қорытындылай келгенде, «цилиярлық» көздің ішіндегі және айналасындағы әртүрлі анатомиялық құрылымдарға, атап айтқанда, цилиярлық денеге және көздің линзасының сақина тәрізді ілгісіне қатысты.
The word ciliary had its origins around 1685–1695. The term cilia originated a few years later in 1705–1715, and is the Neo Latin plural of cilium meaning eyelash. In Latin, cilia means upper eyelid and is perhaps a back formation from supercilium, meaning eyebrow. The suffix ary originally occurred in loanwords from Middle English ( arie), Old French ( er, eer, ier, aire, er), and Latin ( ārius); it can generally mean "pertaining to, connected with", "contributing to", and "for the purpose of". Taken together, cili(a) ary pertains to various anatomical structures in and around the eye, namely the ciliary body and annular suspension of the lens of the eye.