Кіріспе

Испанияда қолданылатын карталар жинағы Испандық оюлы карталар немесе Испандық карталары төрт түрге бөлінеді, ал жинақ әдетте 40 немесе 48 картадан тұрады (немесе екі жокер қосылғанда 50). Бұл латындық оюлы жинақ ретінде жіктеледі және португалдық, итальяндық оюлы жинақтармен, сондай-ақ француз жинағымен үлкен ұқсастықтарға ие. Испандық оюлы карталар Испанияда, Оңтүстік Италияда, Францияның кейбір аймақтарында, Латын Америкасында, Солтүстік Африкада және Филиппинде қолданылады.

Сипаттама

Ойын карталары, бастапқыда қытайлықтарға тән, 14 ғасырда, мүмкін одан да ертерек, Мамлюк Мысырында қабылданып, одан кейін Иберия түбегіне тарады. Испан тіліндегі naipes сөзі, мамлюк палубасында кездесетін карталардың дәрежесін білдіретін nā'ib сөзінен алынған. Найп туралы ең алғашқы жазба 1371 жылы Жауме Марч II жазған валенсиялық ұйқас сөздігінде кездеседі, бірақ ешқандай контекст немесе анықтамасы жоқ. 1380 жылы naipero (карта жасаушы) кәсібі мойындалды. 1382 жылдың желтоқсан айында Барселонадағы астық сауда алаңында карта ойындарына тыйым салынды. Валенсия қалалық кеңесі 1384 жылы un novell joch apellat dels naips (карталар деп аталатын жаңа ойын) деп аталатын ойынға толық тыйым салды. 14 ғасырдың соңында немесе 15 ғасырдың басында Каталонияда "мавр стиліндегі" карталар жасалды. Қазіргі испандық палубалардан айырмашылығы, он пиптен тұратын дәреже болды, бұл испандықтардың алғашқы палубалары 52 картадан тұрғанын көрсетеді. Бір дәрежені алып тастау палубаны 48 картаға дейін қысқартты, бұл карта жасауды жеңілдетті: толық палубаны жасау үшін тек екі кесілмеген парақ жеткілікті болды. 48 картадан тұратын палубада тоғыз пиптен тұратын дәреже (1–9) және үш беттік картаның дәрежесі (10–12) болады. 20 ғасырдың ортасынан бері олар әдетте екі жокермен бірге сатылады, барлығы 50 карта. Қысқартылған палубаларда 40 карта болады, 8 және 9 дәрежелері мен жокерлер жоқ. Осы палубаның танымалдылығы 17 ғасырда Еуропа бойынша кең таралған омбра ойынына байланысты. Испан костюмдері итальяндық костюмді карталарға өте ұқсас, өйткені екеуі де "мавр стиліндегі" карталардан шыққан. Төрт костюм: бастос (клуб), орос (сөзбе-сөз "алтын", яғни алтын монеталар), копа (кубок) және эспада (қылыш). Солтүстік Италиядағы костюмдерден айырмашылығы, испандық қылыштар тік болып келеді, ал клубтар салтанатты таяқтарға емес, түйірлі таяқтарға ұқсайды. Қылыштар мен клубтар да қиылыспайды (клубтардың 3 картасынан басқа). Сақталған екі ерте палубада итальяндық немесе мамлюк карталарындағыдай қиылысатын клубтар мен қылыштар болған. Испандықтар 15 ғасырда оларды оңайрақ ажырату үшін пиптерді бөліп жасаған болуы мүмкін (кейбір экспорттық карталар, мысалы, португалдық палуба, қиылысатын пиптерді сақтап қалды). немесе "Аждаһа карталары". Испания мен Франция бір-біріне карталар экспорттады, сондықтан француздық карталардағы корольдер мен джектер олардың испандық әріптестеріне, әсіресе тұрған корольдерге ұқсайды. Белгілі бір көшірулер де болды; Севилья мен Франконың испан үлгілеріндегі монеталардың королі француздық Руан үлгісіндегі жүрек королімен дерлік бірдей, ол Англияға экспортталды және ғасырлар бойы нашар көбейтілу нәтижесінде "өзін-өзі өлтіруші король" деп аталды.

Қазіргі стандартты үлгілер

Стандартты үлгілер – бұрынғыда немесе қазірде бірнеше баспагерлер басып шығарған, авторлық құқығы жоқ карточка дизайндары. Бұл әлі күнге қолданылып келе жатқан аймақтық үлгілер. 50 картадан тұратын жиынтықта екі жокер болады.