Кіріспе
Гамлеттегі кейіпкер – Гамлеттің әкесінің шайыты, Уильям Шекспирдің "Гамлет" пьесасының кейіпкері. Сахналық көрсетімдерде ол "Ghost" деп аталады. Оның есімі де Гамлет, бірақ оны ханзадасынан, ұлынан және оқиғаның басты кейіпкерінен ажырату үшін патша Гамлет деп атайды. Ол Хроника Летренседе және Саксо Грамматикустың "Gesta Danorum" еңбегінде кездесетін Хорвендилл есімді аңызға негізделген Ют тайпасының басшысынан шабыттанған. Әңгімелерге сүйенсек, бұл рөлді алғаш рет Шекспирдің өзі сахнада ойнаған.
The ghost of Hamlet's father is a character from William Shakespeare's play Hamlet. In the stage directions, he is referred to as "Ghost". His name is also Hamlet, and he is referred to as King Hamlet to distinguish him from the Prince, his son and the protagonist of the story. He is loosely based on a legendary Jutish chieftain named Horwendill, who appears in Chronicon Lethrense and in Saxo Grammaticus' Gesta Danorum. According to oral tradition, the Ghost was originally played on stage by Shakespeare himself.
Гамлеттегі
Жілек пьесада төрт рет пайда болады: I акт, I көріністе; I акт, IV және V көріністерінде; және III акт, IV көріністе. Жілек кемінде екі көріністе түн ортасынан кейін келеді, ал қалған көріністерде тек түні екені белгілі. Аян алғаш рет екі сарбаз – Бернардо мен Марцеллге және Гамлеттің досы Горациоға көрінеді. Ерлер қылыштарын суырып алып, қорқып тұрады, Хорациодан, ғалым ретінде, Жілекке сөйлеуін сұрайды. Хорацио Жілектен сөйлеп, құпиясын ашуын өтінеді. Ол сөйлеуге азда қалғанда, таңғы шақыру естіліп, Жілек орнынан жоғалады. Осы көріністе барлық қатысушылар Жілекті толық қару-жарақ киген Патша деп анық таниды. Марцеллдің айтуынша, Жілек бұрын екі рет қамал күзетшілеріне көрінген. Түнгі күзеттегілердің келуі туралы әңгіме күзетшілерді алаңдатқан. Бернардоны ауыстырып келген Франсиско: «Осы жеңілдік үшін көп рахмет; суық қатты, / және жүрегім ауырып тұр», – дейді. Әскери киімдегі Жілекті көрген және Норвегияның тәж мұрагері Фортинбрастың шекараға әскер жинап жатқанын білген Хорацио, Жілектің пайда болуы мемлекеттік мәселелерге қатысты бір жаңалықты білдіретінін түсінеді. Ол жас Гамлетке Данияның жаңа патшасы Клавдийдің өз бауырынан уланып өлтірілгенін айтады және ханзададан оның өлімі үшін кек алуын сұрайды. Сондай-ақ, Клавдийге үйленгені үшін әйелі Гертрудаға наразы екенін білдіреді, бірақ Гамлетке онымен бетпе-бет келмеуді, оны көкке қалдыруды ескертеді. Кейін ханзада Гамлет достарына оралып, көргендерін құпия ұстауға ант берулерін сұрайды. Олар қарсылық көрсеткенде, Жілек сахнаның астынан «Ант беріңдер» және «Қылышқа ант беріңдер» деп айқайлайды, оның достары келіскенше. Принц Гамлет, көрініс патша Гамлет болып көрінген әуесқой болуы мүмкін деп қорқып, рухтың өліміне әкелген жағдайларды қайта жаңғырту үшін пьеса қоюға шешім қабылдайды. Клавдийдің реакциясы кінә мен үрейге толы, ал ханзада Гамлет Жілек шын мәнінде оның әкесі екеніне көз жеткізеді. Үшінші көріністе Гамлеттің анасының бөлмесінде Жілекпен бетпе-бет келіп, кек алмағаны және Гертрудамен сөйлесу арқылы оның нұсқауларын орындамағаны үшін сөкпекке ұшырайды. Гамлет қорқып кешірім сұрайды. Алайда Гертруда Жілекті көре алмайды және Гамлеттің ақылынан айырылғанын ойлайды, неге ол ештеңеге қадалып, сөйлейді деп сұрайды. Осы көріністе Жілек түнгі көйлек киген күйі сипатталған. Одан кейін ол туралы ештеңе айтылмайды. Патша Гамлетті оны атап өткен бірнеше кейіпкер – негізінен Гамлет, Горацио және күзетшілер – Данияның күштерін Норвегияға қарсы жеңіске жеткізген және оның королі Фортинбрасты жеке жекпе-жекте жеңген батыр ретінде сипаттайды. Гамлет оны құрметтейді, Клавдий оған қарағанда сұрғылт көрінеді және оны жиі жақсы көріп еске алады.
Түсіндірме
Гамлеттегі Жібек сюжеттің негізі болып табылады және оның мағынасы әртүрлі жолдармен түсіндірілген. Шекспирді зерттеуші В. В. Грег Жібекті Гамлеттің тым сезімтал қиялының өнімі деп санайды. Шекспирді зерттеуші Дж. Довер Уилсон және басқалар Шекспирдің Жібекті Гамлетке көрінуінен бұрын басқаларға бірнеше рет көрсетуі арқылы, бұл көрініс жалған емес екенін нақты көрсетеді деп мәлімдейді. Пол Скофилд, Патрик Стюарт, Брайан Блесид.