Кіріспе

Compton Mackenzie-нің «Whisky Galore» романы – шотланд жазушысы Compton Mackenzie жазған 1947 жылғы роман. Ол 1947 жылы жарық көрді. «Whisky Galore!» деген атпен киноға бейімделді. Кітап бірнеше миллион дана сатылып, бірнеше рет қайта басылды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде S. S. Cabinet Minister жүк кемесі Шотландияның шалқары, ойдан шығарылған арал тобы – Great Todday және Little Todday – жанында, бортында елу мың қорап вискимен сүңгіп кетеді. Соғыс уақытындағы шектеулерге байланысты, шөлдеген арал тұрғындары "өмір суынан" дерлік қалған еді және осыны күтпеген сый ретінде қабылдайды. Кеме батып кетпес бұрын олар бірнеше жүз қорапты құтқарып алады. Бірақ бәрі де оңай болмайды. Олар биліктің вискиді тәркілеу әрекеттерін тойтарыс беруі керек, әсіресе, жаңылысқан, мақтанғаш, Ішкі күзет капитаны Пол Ваггеттің күш салуына қарсы тұруы керек. Содан кейін ақыл-парасатты мысық пен егеуқырдың ойыны басталады. Оқиғаның ортасында кеме апаты мен вискиге байланысты оқиғалар тұрса да, сыртқы Гебрид аралдарындағы өмір туралы көптеген егжей-тегжейлі мәліметтер де бар, мысалы, протестанттық Great Todday аралы мен Рим-католик Little Todday аралы арасындағы мәдени қақтығыстар. (Маккензи осы аралдардың географиясын тиісінше Барра мен Эрискейге негіздеді, бірақ шындығында олар екеуі де католик аралдары). Үйленуді жоспарлап отырған екі жұптың тарихы сияқты бірнеше қосымша сюжет желілері бар. Маккензидің прозасы аймақтың әртүрлі акценттерін жеткізеді, сонымен қатар сол кезде кеңінен қолданылған гэль тілінің көптеген сөздерін қамтиды. Кітапта тілдің мағынасы мен шамамен айтылуын түсіндіретін сөздік қосымшасы бар.

Әңгіменің шығу тегі

Бұл оқиға 1941 жылы Хебрид аралдарындағы Эрискей аралында болған нақты оқиғаға негізделген. SS Politician кемесі Ямайка мен Нью-Орлеанға бағытталған 28 000 қап шұбат вискисі мен басқа да сауда тауарларын тасымалдап келе жатып, жағаға тірелді. Ұлттық архивтер жариялаған ресми құжаттарда кемеде ақша да болғаны көрсетілген. Барлығы шамамен 290 000 он шиллингтік банкнота болды, бүгінгі шаралармен есептегенде бұл бірнеше миллион фунт стерлингке тең болар еді. Бұл ақшаның бәрі кемеден құтқарылмады. 1935 жылы салынған Suidheachan деп аталатын үй, гаэль тілінде "отыру орны" деген мағынаны білдіреді және B санатында тізілген. Роман 1943 жылы Маккензидің осы жердегі оқиғаны жалғастырған "Keep the Home Guard Turning" романынан кейін жазылды. Маккензидің жеке кек ретінде, капитан Пол Ваггеттің жағымсыз мінез-құлқын жеке танысы доктор Бартлеттке негіздегені айтылады.

Мәдени сілтемелер

Романның атауы алғашқы француз дискотекасының атына әсер етті – «Уиски а Гого», ол сол жылы кітап жарық көргеннен кейін Пауль Пачини Juan les Pins қаласында ашты. Бұл, өз кезегінде, 1958 жылы Батыс Голливудтағы «Виски а Го Го» дискотекасының аталуына ықпал етті.