Йоханнес Нуций: Германия композиторы және музыка теориясының шебері
Johannes Nucius
Йоханнес Нуций – неміс композиторы, Ренессанс пен Барокко дәуірінде өмір сүрген. Музыка теориясы бойынша маңызды еңбегімен танымал, Лассус стилінде шығармалар жазған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс композиторы және музыка теоретигі Иоганнес Нуциус (сондай-ақ Nux, Nucis) (шамамен 1556 – 25 наурыз 1620) – Кеш Ренессанс және ерте Барокко дәуірлерінің неміс композиторы және музыка теоретигі. Көптеген маңызды музыкалық орталықтардан оқшауланған болса да, ол Лассус стиліндегі шебер композитор болды және композициялық тәсілдерді риторикалық тұрғыдан қолдану туралы өте ықпалды еңбек жазды.
German composer and music theorist
Johannes Nucius (also Nux, Nucis) (c. 1556 – March 25, 1620) was a German composer and music theorist of the late Renaissance and early Baroque eras. Although isolated from most of the major centers of musical activity, he was a polished composer in the style of Lassus and penned an extremely influential treatise on the rhetorical application of compositional devices.
Өмір
Нюциус Төменгі Силезиядағы Гёрлиц қаласында дүниеге келген. Ол Гёрлицтегі гимназияда Йоханнес Винклермен бірге оқыды, ол оның қалыптасуына орасан зор әсер еткендіктен, кейінірек жазған еңбектерінде оны үлкен құрметпен еске алды. 1586 жылы ол Жоғарғы Силезиядағы Рауден монастыріне монах болып қабылданды; онда Винклерден алған музыкалық білімін дамыту үшін гуманистік білім алды. Монастырь иерархиясында жоғалып, диакон болды, содан кейін Химмельвицте абат болды; алайда 1598 жылы ол көптеген міндеттерін көмекшілеріне жүктеп, музыкалық трактатын жазуға кірісті. Ол Жоғарғы Силезиядағы (қазіргі Польшаның Стрельце-Опольске) Штрехлиц қаласына жақын Химмельвицте (қазіргі Жемельница, Польша) қайтыс болды.
Nucius was born in Görlitz, in Lower Silesia. He studied at the Gymnasium in Görlitz with Johannes Winckler, who was so influential in his development that he referred to him reverentially in his later writings. In 1586 he became a monk in the monastery in Rauden, in Upper Silesia; there he received a humanistic education to supplement the considerable musical training he had received under Winckler. He rose in the hierarchy at the monastery, becoming a deacon, and later an abbot at Himmelwitz; however in 1598 he turned over most of his duties to his assistants in order to compose and write his musical treatise. He died at Himmelwitz (now Jemielnica, Poland), near the town of Strehlitz, in Upper Silesia (now Strzelce Opolskie, Poland).
Шығармалары мен ықпалы
Нуцийдің музыкасында Лассустың ықпалы ең бастысы. Ол барлығы 102 туындыдан тұратын екі мотет жинағын, сондай-ақ бірнеше массаларды жариялаған; оның шығармалары Прага мен Лиегницада басылған. Оның шығармалары гомофониялық стильде жазылған, бірақ өте көптеген көркемдік тәсілдерді қамтиды, ол осы тәсілдердің нақты қолданылуын кейіннен өзінің маңызды трактатында, «Musices poeticae» еңбектерінде егжей-тегжейлі сипаттаған. Оның «Musices poeticae» трактаты оған атақ әкелді, ал оның осыдан туған беделі кем дегенде 18 ғасырға дейін сақталды; бұл трактат үш ең танымал неміс барокко трактатына – Михаэль Преториустың «Syntagma musicum» (1618), Иоганн Маттесонның «Critica musica» (1722–1723) және Иоганн Готфрид Вальтердің 1732 жылғы «Musicalisches Lexicon» еңбектеріне зор ықпал етті. «Musices poeticae» – композиция бойынша нұсқаулық. Ол негізінен контрапунктке бағытталған және тоғыз тарауды қамтиды, онда музыканың анықтамасы, дыбыстың анықтамасы, келісімді және диссонанстық интервалдар, консонанс пен диссонанстың дұрыс тізбегі, музыкалық ладтар, каденциялар, құрастырылған және импровизацияланған контрапункт, сондай-ақ әртүрлі дауыстар санына арналған композициялық техникалар сияқты алуан түрлі тақырыптар қарастырылады. Ең танымал тарау – 7-ші тарау, онда әртүрлі сезімдерді білдіруге болатын ерекше музыкалық тәсілдердің бірегей тізімі келтірілген. Ол музыкалық тәсілдерді риторикалық тәсілдермен салыстырудың неміс барокко дәстүріндегі алғашқы еңбек, бұл идея кейіннен Йоахим Бурмейстер мен Маттесонмен одан әрі дамытылды. Аталған тәсілдердің кейбіреулері: комиссура (өтпелі ноталардың диссонанстары), фуга (әр түрлі мелодиялық еліктеу), репетицио (драмалық эффект үшін бөлімді қайталау), климакс (параллельді третья немесе октавадағы өтетін бөлімдер), комплексио (когерентті мәлімдеме жасау үшін бастапқы бөлімді соңында қайталау), гомоиотелетон (реторикалық эффект үшін кенеттен үнсіздікті енгізу арқылы үндеуді драмалық түрде пайдалану) (осы тұста Нуций үндеудің күшті музыкалық қолданысын таныған алғашқы музыка теоретиктерінің бірі, бұл идея кейінірек Джон Кейджтің шығармаларында кеңінен танылды) және синкопация (ырғақты күшейту үшін синкопация). Бұл тәсілдердің барлығы оларды қолдану жөніндегі ұсыныстармен, сондай-ақ оларды тиімді пайдалануға болатын мәтіндердің мысалдарымен бірге ұсынылған. Нуций ерте барокко практикасының бір қырын бейнелесе де, музыкадағы риторикалық тәсілдердің мысалдарын іздеуде негізінен өткеге, кейде алыс өткенге жүгінген. Ол Джон Данстаплді экспрессивті музыканың ең алғашқы композиторы деп есептеген (дегенмен оған одан ертерек музыка қолжетімді болмаған болуы мүмкін), ал ол жазған басқа композиторлардың ішінде Жилль Биншоа, Антуан Буснуа, Иоганнес Оккегем, Генрих Исаак, Людвиг Зенфль, Жоскен де Пре және, әрине, Лассус болды. Оның кітабының кейбір бөлімдері Генрих Гларен мен Франхинус Гаффуриустың бұрынғы жазбаларына негізделген болса да, музыкадағы риторикалық тәсілдер туралы бөлім түпнұсқа болып табылады және Ренессанс пен Барокко стильдері арасындағы кезеңдегі практиканың қарқынды өзгеруін көрсетеді.
Nucius's music shows the influence of Lassus above all. He published two collections of motets, containing a total of 102 pieces, as well as several masses; his works were published in Prague and Liegnitz. The writing is homophonic but with an abundance of expressive devices, the exact application of which he later described in detail in his major treatise, Musices poeticae. It was his Musices poeticae which gained him his fame, and his resulting reputation lasted at least until the 18th century; this treatise was influential on three of the most famous German Baroque treatises of all, the Syntagma musicum (1618) of Michael Praetorius, the Critica musica (1722 1723) of Johann Mattheson, and Johann Gottfried Walther's Musicalisches Lexicon of 1732. Musices poeticae is a guide to composition. It focuses primarily on counterpoint, and includes nine chapters, which cover topics as diverse as the definition of music, the definition of sound, intervals which are concords and discords, the proper succession of Consonance and dissonance, musical modes, cadences, composed versus improvised counterpoint, and proper techniques of composition for differing numbers of voices. The most famous chapter is the 7th, with its unique list of specific musical devices which can be used to express different feelings. It is the first in a German Baroque tradition of comparison of musical devices with rhetorical devices, an idea which was to be later expanded by Joachim Burmeister and Mattheson. Some of the devices named are: commissura (passing note dissonances), fuga (melodic imitation of varying kinds), repetitio (the repetition of a section for dramatic effect), climax (passages in parallel thirds or tenths), complexio (the reprise of an opening passage at the end to make a cohesive statement), homoioteleuton (the dramatic use of silence by inserting a sudden rest for rhetorical effect) (in this Nucius is one of the first music theorists to recognize the powerful musical use of silence, an idea which was to attain fame in modern times in the work of John Cage), and syncopatio (syncopation, for rhythmic enhancement). All of these devices are presented with suggestions for their employment, with examples of texts they can set effectively. Nucius, though he represented an aspect of early Baroque practice, looked mainly to the past—and sometimes the distant past—for his examples of rhetorical devices in music. He considered John Dunstaple to be the earliest composer of expressive music (though earlier music may not have been available to him), and other composers he wrote about included Gilles Binchois, Antoine Busnois, Johannes Ockeghem, Heinrich Isaac, Ludwig Senfl, Josquin des Prez, and of course Lassus. While some of his book is based on previous writings by Heinrich Glarean and Franchinus Gaffurius, the section on the rhetorical devices in music is original, and signifies the rapidly changing practice during the transitional period between Renaissance and Baroque styles.
Анықтамалар және қосымша оқу
Джордж Бьюлоу: «Жоханнес Нуциус» және «Риторика мен музыка», Стенли Сейди редакторындағы «The New Grove Dictionary of Music and Musicians» сөздігінде. 20 томдық. Лондон, Macmillan Publishers Ltd., 1980 жыл.
George Buelow: "Johannes Nucius" and "Rhetoric and Music," in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980.