Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша драматургі, жазушы және карикатурист Славёмир Мрожек (29 маусым 1930 жыл - 15 тамыз 2013 жыл) - поляк драматургі, жазушы және карикатурист. Мрожек Польша Халық Республикасында сталиндік билік тұсында Польша Біріккен Жұмысшылар партиясына мүше болып кірді және саяси журналист ретінде жұмыс істеді. Ол 1950 жылдардың соңында пьесалар жазуды бастады. Оның театрлық туындылары абсурдтық әдебиет жанрына жатады, олар көрермендерді нақты емес элементтермен, саяси және тарихи сілтемелермен, бұрмалаулармен және пароди́ямен дүрлікетуге бағытталған. 1963 жылы Италия мен Францияға, содан кейін Мексикаға эмиграциялады. 1996 жылы Польшаға оралып, Краков қаласына қоныстанды. 2008 жылы Францияға қайта оралды. Ол 83 жасында Ницца қаласында қайтыс болды.
Polish dramatist, writer and cartoonist
Sławomir Mrożek (29 June 1930 – 15 August 2013) was a Polish dramatist, writer and cartoonist. Mrożek joined the Polish United Workers' Party during the reign of Stalinism in the People's Republic of Poland, and made a living as a political journalist. He began writing plays in the late 1950s. His theatrical works belong to the genre of absurdist fiction, intended to shock the audience with non realistic elements, political and historic references, distortion, and parody. In 1963 he emigrated to Italy and France, then further to Mexico. In 1996 he returned to Poland and settled in Kraków. In 2008 he moved back to France. He died in Nice at the age of 83.
Соғыстан кейінгі кезең
Мрожектің отбасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Краковта өмір сүрді. 1949 жылы орта мектепті бітіріп, 1950 жылы «Przekrój» журналында саяси публицист ретінде дебют жасады. 1952 жылы ол үкіметтік Жазушылар үйіне (ZLP штаб-пәтері және шектеулі асханасы) көшіп барды. 1953 жылы соғыстан кейінгі Польшадағы сталиндік террор кезінде Мрожек ZLP-нің Польша билігіне жолдаған ашық хатына қол қойған бірнеше адамның бірі болды, онда Польшаның діни қайраткерлерін қуғындау қолдауға алынған. Ол Краковтан үш католик священнигіне қарсы жала жапты, олардың үшеуі 1953 жылғы ақпанда коммунистік үкімет тарапынан сотталып, өлім жазасына кесілді (Краков Куриясының сталиндік көрсетілімдік процесін қараңыз). Олардың өлім жазасы орындалмады, бірақ әке Жозеф Фудали түрмеде түсініксіз жағдайда қайтыс болды. Мрожек «Zbrodnia główna i inne» («Басты қылмыс және басқалары») деген тақырыптағы үкімді қолдау мақсатында бас газетке толық беттік мақала жазды, онда өлім жазасына кесілген священниктерді дегенеративті СС офицерлерімен және Ку-Клукс-Клан кісі өлтірушілерімен салыстырды. Ол Катовицеде тұратын Мария Обрембаға үйленді және 1959 жылы Варшаваға көшіп келді. 1963 жылы Мрожек әйелімен Италияға сапар шегіп, бірге елден қашуға шешім қабылдады. Италияда бес жыл тұрғаннан кейін ол Францияға көшіп, 1978 жылы француз азаматтығын алды. Оның бірінші әйелі Мария Обремба 1969 жылы қайтыс болды. 1987 жылы ол мексикалық Сусана Осорио Мрожекке үйленді. 1996 жылы Польшаға оралып, Краковта қоныстанды. 2002 жылы инсульт алды, нәтижесінде афазияға ұшырады, оны емдеуге бірнеше жыл кетті. 2008 жылы Польшадан қайта шығып, Францияның оңтүстігіндегі Ниццаға көшті. Славомир Мрожек 2013 жылдың 15 тамызында Ниццада қайтыс болды. Дінді ұстанбайтын адам болғанымен, 2013 жылдың 17 қыркүйегінде ол Краковтағы Святого Петра және Павла шіркеуіне жерленді. Құрбандық рәсімін Краков архиепископы, кардинал Станислав Дзивиш жүргізді.
Mrożek's family lived in Kraków during World War II. He finished high school in 1949 and in 1950 debuted as a political hack writer on Przekrój. In 1952 he moved into the government run Writer's House (ZLP headquarters with the restricted canteen). In 1953, during the Stalinist terror in postwar Poland, Mrożek was one of several signatories of an open letter from ZLP to Polish authorities supporting the persecution of Polish religious leaders imprisoned by the Ministry of Public Security. He participated in the defamation of Catholic priests from Kraków, three of whom were condemned to death by the Communist government in February 1953 after being groundlessly accused of treason (see the Stalinist show trial of the Kraków Curia). Their death sentences were not enforced, although Father Józef Fudali died in unexplained circumstances while in prison. Mrożek wrote a full page article for the leading newspaper in support of the verdict, entitled "Zbrodnia główna i inne" (The Capital Crime and Others), comparing death row priests to degenerate SS men and Ku Klux Klan killers. He married Maria Obremba living in Katowice and relocated to Warsaw in 1959. In 1963 Mrożek travelled to Italy with his wife and decided to defect together. After five years in Italy, he moved to France and in 1978 received French citizenship. His first wife, Maria Obremba, died in 1969. In 1987 he married Susana Osorio Mrozek, a Mexican woman. In 1996, he relocated back to Poland and settled in Kraków. He had a stroke in 2002, resulting in aphasia, which took several years to cure. He left Poland again in 2008, and moved to Nice in southern France. Sławomir Mrożek died in Nice on 15 August 2013. Not a religious person by any means, on 17 September 2013 he was buried at the St. Peter and Paul Church in Kraków. The funeral mass was conducted by the Archbishop of Kraków, Cardinal Stanisław Dziwisz.
Әдеби мансап
Мрозектің "Полиция" атты алғашқы пьесасы 1958 жылы жарық көрді. Оның абсурд театры стилінде тоталитаризм туралы жазылған толық көлемді алғашқы пьесасы "Танго" (1965) оны, Крыстина Дабровскаяның сөзінше, әлемдегі ең танымал польшалық қазіргі драматургтердің біріне айналдырды. Париж қаласындағы екі польшалық эмигранттың ащы және ирониялық бейнесі режиссер Анджей Вайданың Краковтағы Стари театрында қойылды. Мрожек Франция, Англия, Италия, Югославия және басқа да Еуропа елдеріне саяхат жасады. 1981 жылғы әскери қимылдардан кейін Мрожек, совет империясы құлағаннан кейін Польша президенті болған, тұтқынға алынған "Солидарлық" жетекшісі Лех Валенса туралы "Альфа" атты жалғыз пьесасын жазды, кейін бұл пьеса жазғанына өкінген. "Fałszywka" деген сөзді де қараңыз. Польшада әскери жағдай енгізілгеннен кейін "Альфа" қойылымына, сондай-ақ Мрожектің тағы екі пьесасы – "Амбассадор" және "Ватцлав" пьесаларына тыйым салынды.
Mrożek's first play, The Police, was published in 1958. His first full length play, Tango (1965) written about totalitarianism in the style of Theatre of the Absurd, made him, according to Krystyna Dąbrowska, one of the most recognizable Polish contemporary dramatists in the world. a bitter and ironic portrait of two Polish emigrants in Paris, was produced by director Andrzej Wajda at the Teatr Stary in Kraków. Mrożek traveled to France, England, Italy, Yugoslavia and other European countries. After the military crackdown of 1981 Mrożek wrote the only play he ever regretted writing, called Alfa, about the imprisoned Solidarity leader Lech Wałęsa who became President of Poland after the collapse of the Soviet empire. See also "fałszywka". After the introduction of martial law in Poland, productions of Alfa were banned, along with two of Mrożek's other plays, The Ambassador and Vatzlav.
Ағылшын тіліндегі аудармалары
Танго. Нью-Йорк: "Гров Пресс", 1968 жыл. Угупу құсы ("Wesele w Atomicach", "Deszcz" және "Ucieczka na południe" кітаптарынан таңдалған әңгімелер). Лондон: Macdonald & Co., 1968 жыл. Стриптиз, қайталап орындау және Пайғамбарлар. Нью-Йорк: "Гров Пресс", 1972 жыл. Вацлав. Лондон: Кейп, 1972 жыл. Піл ("Слонь"). Вестпорт: Гринвуд баспасы, 1972 жыл.
Tango. New York: Grove Press, 1968. The Ugupu Bird (selected stories from: Wesele w Atomicach, Deszcz and an excerpt from Ucieczka na południe). London: Macdonald & Co., 1968. Striptease, Repeat Performance, and The Prophets. New York: Grove Press, 1972. Vatzlav. London: Cape, 1972. The Elephant (Słoń). Westport: Greenwood Press, 1972.