Кристофер Рикс: Британиялық әдебиет сыншысы және ғалымы
Christopher Ricks
Кристофер Рикс – британдық әдеби сыншы, ғалым. Виктория поэзиясы, Боб Дилан шығармаларын зерттеумен, әдебиет тарихымен айналысады. Оксфорд университетінің профессоры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық әдеби сыншы және ғалым (туған жылы 1933)
British literary critic and scholar (born 1933)
Сер Кристофер Брюс Рикс (18 қыркүйек 1933 жылы туған) – британдық әдеби сыншы және ғалым. Ол Бостон университетінің (АҚШ) Уильям М. және Сара Б. Уоррен гуманитарлық ғылымдар профессоры, Бостон университетінің редакциялық институтының ко-директоры және 2004-2009 жылдары Оксфорд университетінің поэзия профессоры болды. 2008 жылы ол Әдебиеттанушылар мен сыншылар қауымдастығының президенті қызметін атқарды. Ол Виктория дәуірі поэзиясының жақтаушысы; Боб Диланның шығармашылығын зерттеуші, оның өлеңдерін жеке кітапта талдаған; ол өзіне мақтан тутушы жазушыларды қатаң сынаған (Маршалл Маклухан, Кристофер Норрис, Джеффри Хартман, Стэнли Фиш); ал ізгілік пен юморға толы деп санайтындарды жылы лебізбен бағалаған (Ф. Р. Ливис, В. К. Уимсат, Кристина Стейд). Хью Кеннер оның "нақты сөздік шеберлігін", ал Джеффри Хилл – "теңдесі жоқ сыни ой-қабілетін" жоғары бағалады. У. Х. Оден Риксті "әр ақыннің кездесу армандаған сыншысы" деп сипаттады. Джон Кэри оны "қазіргі заманғы ең ұлы сыншы" деп атайды.
Sir Christopher Bruce Ricks (born 18 September 1933) is a British literary critic and scholar. He is the William M. and Sara B. Warren Professor of the Humanities at Boston University (US), co director of the Editorial Institute at Boston University, and was Professor of Poetry at the University of Oxford (UK) from 2004 to 2009. In 2008, he served as president of the Association of Literary Scholars and Critics. He is known as a champion of Victorian poetry; an enthusiast of Bob Dylan, whose lyrics he has analysed at book length; a trenchant reviewer of writers he considers pretentious (Marshall McLuhan, Christopher Norris, Geoffrey Hartman, Stanley Fish); and a warm reviewer of those he thinks humane or humorous (F. R. Leavis, W. K. Wimsatt, Christina Stead). Hugh Kenner praised his "intent eloquence", and Geoffrey Hill his "unrivalled critical intelligence". W. H. Auden described Ricks as "exactly the kind of critic every poet dreams of finding". John Carey calls him the "greatest living critic".
Өмір
Ол Беккенхемде туған, Джеймс Брюс Рикстің кіші ұлы, ол отбасылық пальто тігу фирмасында жұмыс істеді, ал Габриэль (құрметті есімі Розак), француз текті тері өңдеушінің қызы. Рикс Уантедждегі Король Альфред мектебінде білім алған (жокей Лестер Пигготпен бірге оқыған), содан кейін – отбасының алғашқы жоғары оқу орнына түскен адамы ретінде – 2009 жылғы туған күніне орай сыйлықталған құрметпен рыцарь атағын алды.
He was born in Beckenham, the younger son of James Bruce Ricks, who worked for the family overcoat manufacturing firm, and Gabrielle (née Roszak), daughter of a furrier of French origin. Ricks was educated at King Alfred's School, Wantage (a near contemporary of the jockey Lester Piggott), then – as the first of his family to attend university –
He was knighted in the 2009 Birthday Honours.
Теорияға қарсы принциптер
Рикс практикалық сынға негізделген оқудың дәстүрлі қағидаларын қорғаушы, белсенді ұстаным білдіргендігімен ерекшеленеді. Ол постструктуралистік және постмодернистік теорияларға негізделген герменевтикаға қарсы шықты. Бұл оны жаңа сындық әдеби теориясынан тысқары орналастырады, ол шеңберде оған Джонсон қағидасы жоғары тұрады. Маңызды эссесінде ол мәтіндерді мұқият талдау арқылы эмпирикалық жолмен алынған қағидаларды, оның көрнекті үлгісі Сэмюэл Джонсон болған дәстүрді, философиялық сынның қазіргі бағытымен салыстырады. Бұл бағыт мәтіннің «реторикалық» фигураларын деконструкциялауға және осы арқылы, сын өнерінің негізін құрайтын құндылықтар мен қағидаларды бейсалық түрде жоюға ұмтылады. «Әдебиет, – деп мәлімдейді ол, – басқалармен қатар, қағидаларға негізделген риторика». Кәсіби теоретиктердің интеллектуалдық көзқарасы, олардың әдеби мәтіндерді терең философиялық тұрғыдан талдауы, тақырыппен үзіліссіз байланыс құра алмайды. Практикалық сын мәтінге де, оқырманның сезімталдығына да бейімделеді, осылайша кез келген әдеби туындыдағы сөздердің күрделі дискурсивті резонанстары мен оқырманның олармен байланысты сезімдері арасындағы диалогты қамтиды. Бұл сезімдер оқырманның әлем мен әдебиеттегі өзінің ұзақ тәжірибесімен қалыптасады. Оқырманның құндылықтарға толы сезімталдығы мен әдеби туындының мәтіндік резонанстары арасындағы бұл нәзік келісімде барлық ұлы сынның шеберлігі жатыр. Бұл сын мектебі мәтінге категориялық, схемалық болжамдармен, әдеби шығармашылықтың практикалық табиғатынан тыс, жасырын қағидалардың жиынтығымен келетін сын тәсілдеріне күдікпен қарауы керек. Әйтпесе, теориялық мақтан тұту, мәтін мен оның авторынан жоғары тұру туралы әуесқойлыққа ұшырау қаупі бар. Теорияға толы сыншылар, өзінің табиғаты бойынша әлеуметтік және саяси пікірлерді (және одан да көпті) қамтитын мәтіндермен айналысқанда, құпия түрде ерекше кінәсіздікке ие болады, бұл кінәсіздік тексеріліп жатқан мәтінге берілмейді, оның риторикалық бейімділіктері мен эпистемологиялық кемшіліктері қатаң «ашылуға» ұшырайды.
Ricks has distinguished himself as a vigorous upholder of traditional principles of reading based on practical criticism. He has opposed the theory driven hermeneutics of the post structuralist and postmodernist. This places him outside the post New Critical literary theory, to which he prefers the Johnsonian principle. In an important essay, he contrasts principles derived empirically from a close parsing of texts, a tradition whose great exemplar was Samuel Johnson, to the fashionable mode for philosophical critique that deconstructs the "rhetorical" figures of a text and, in doing so, unwittingly disposes of the values and principles underlying the art of criticism itself. "Literature", he argues, "is, among other things, principled rhetoric". The intellectualist bias of professional theorists cannot but make their strenuously philosophical readings of literary texts discontinuous with the subject matter. Practical criticism is attuned to both the text and the reader's own sensibility, and thus engages in a dialogue between the complex discursive resonances of words in any literary work and the reader's correlative sentiments as they have been informed by a long experience of the self within both the world and literature. In this subtle negotiation between the value thick sensibility of the reader and the intertextual resonances of a literary work lies the tactful attunement of all great criticism. This school of criticism must remain leery of critical practices that come to the text brandishing categorical, schematic assumptions, any panoply of tacitly assumed precepts external to the practical nature of literary creativity. Otherwise, the risk is one of a theoretical hybris, of a specious detachment that assumes a certain critical superiority to the text and its author. Those theory saturated critics who engage with texts that, by their nature, are compact of social and political judgements (and much more), assert covertly a privileged innocence, an innocence denied to the text under scrutiny, whose rhetorical biases, and epistemological fault lines are relentlessly subjected to ostensible "exposure".