Кіріспе

Буддистік мифология

Нарифон (นารีผล, пали тілінен nārīphala), сондай-ақ Маккалифон (มักกะลีผล, пали тілінен makkaliphala) деп те аталады. Бұл буддистік мифологиядағы жас әйелдер түрінде жеміс беретін ағаш. Қыздар ағаш бұтақтарынан бастарымен жабысып өседі. Бұл ағаш Химафанда, мифтік орман ішінде өседі, онда Гандарвалар осы әйелдер пішіндес жемістерді жинап алып кетеді. Нарифон Вессантара Жатакасында да еске алынады, онда Индра Бодхисаттва Вессантара медитация жасаған тоғайдың айналасына осы ағаштарды орналастырған.

Мифтер мен фольклор

Буддистік мифологияға сәйкес, Индра құдайы Вессантра, оның әйелі және екі баласының тұратын жері ретінде павильон (Сала) салған. Оның әйелі жеміс-жидек жинауға орманға барды, бірақ орманда тұратын жота немесе йогилердің шабуыл жасауы қаупі болды. Олар медитация арқылы ерекше күш-қуатқа ие болғанмен, құмарлықтарын жеңе алмады. Сондықтан Индра осы ерекше Нарифон ағаштарының он екісін жаратты. Ағаштар оның әйелі тамақ жинауға шыққанда жеміс беретін және еркектерді алаңдатып, қызықтыратын еді. Жемістердің бәрі Индраның әдемі әйеліне ұқсас болды. Ерлер жемістерді өздерінің мекендеріне алып барып, олармен қарым-қатынас жасағаннан кейін төрт ай бойы ұйықтап, күштерінен айырылып қалады. Тай фольклорына сәйкес, Вессантра мен оның отбасы қайтыс болғандықтан, ағаштар күнделікті жеміс береді, бірақ Будданың үйретістері жоғалған кезде орман жоғалады (оның өлімінен кейін бес мың жыл өткенде). Ағаштарда пайда болған жемістер жеті күн бойы сақталады, содан кейін жинамаса, кеуіп, өледі. Олардың ішкі мүшелері адамдарға ұқсас, бірақ сүйектері жоқ. Бұл бойжеткендер де сиқырлы күштерге ие және ән айтып, би билейтін рухтарға ие. Бангкок маңындағы будда ғибадатханасында екі Макалипорн салынған. Олардың Химафаннан, мифтік орманнан келгені айтылады. Патум Тани маңындағы Ват Фет Удом ғибадатханасында ағаш бейнесі, сонымен қатар әруақтар мен тозақ көріністері бейнеленген. Халық аңыздарында бұл ағаш Петчабун тауларында өседі делінеді және осы аңызға байланысты алдау оқиғалары жиі кездеседі; оларға ағаштан өсіп шыққан Нарифон қыздарының суреттері және құрғақ Нарифон бойжеткендері жатады. Нарифон мифы 2006 жылғы тайлық «Нарифон» (นารีผล, "Devil Ivy") фильміне шабыттандырды, онда Чаяна Арджпру, Тассачол Понгпакават және Паймани Сангкакорн ойнады, сондай-ақ 2010 жылғы «Нарифон Кон Фруэкса» (นารีผล คนพฤกษา, "Нарифон, Ағаштан шыққан адамдар") фильміне, онда Фаскон Фомрабут және Танмон Текламлон рөлдерін сомдады. Нарифон ағаштары Мьянмада Тхуяун ағаштары, ал Шри-Ланкада Нари Лата Вела деп аталады. Нарифон Лао эпосы «Санг Синкхай» де де кездеседі.