Кіріспе
Ripple down rules (RDR) – білімді меңгеру тәсілі. Білімді меңгеру – адамдардан білімдік жүйелерге білімді беру процесі.
Кіріспе материал
Ripple down ережелері – білімді игерудің кезеңдік тәсілі және техникалар жиынтығын қамтиды. RDR Комптон мен Янсеннің GARVAN ES1 сарапшы жүйесін (Compton and Jansen 1988) қолдау тәжірибесіне негізделген. Алғашқы GARVAN ES1 (Horn et al. 1985) тесттік дамуға негізделген білімді алу процесін пайдаланды, онда жүйе дұрыс жіктемеген жаңа жағдайлар деректер базасына қосылып, білім базасын кезеңдеп жетілдіруге қолданылды. Қосылған, нәтижелері жүйе кеңесіне қайшы келген жағдайлар "негізгі жағдайлар" деп аталды. Осының салдарынан, білімді жетілдіру сайын деректер базасы итеративті түрде өсті. Деректер базасын білімге енгізілген өзгерістерді тексеру үшін де пайдалануға болады. Teiresias ұсынған сияқты, қарама-қайшы ережелерді табуға және түзетуге көмектесетін білімді алу құралдары жасалды. Бұл құралдар әр жағдай бойынша қолданылған ережелерді және қайшылықтарды жою үшін білімді "өзгерту" туралы ұсыныстарды көрсетті. RDR аясында адам сарапшысының білімі ағымдағы контекстке сәйкес жинақталады және кезеңдеп қосылады. Комптон мен Янсен сарапшының білімінің белгілі бір дәрежеде оның дұрыстығын дәлелдеу үшін "құрастырылғандығын", оның осы дұрыс түсіндірмеге (немесе қорытындыға) қалай келгенін түсіндіру үшін емес екенін айтты. Дәлелдеме ағымдағы жағдайда анықталған ерекшеліктерге негізделген. Сарапшы белгілі бір контекстке сәйкес жағдайларды жіктеу үшін ереже жасайды. Бұл ереже осы сыныпқа жататын барлық жағдайларды жіктеуге қабілетті болмайды. Комптон мен Янсен бір ғана әдемі, контекстке тәуелсіз ереже жасау мүмкін емес екенін мәлімдеді, себебі біз жеткізетін білім контекстте ақталады. Бұл басқа білімнің негізі болатын абсолютті білімнің жоқтығын білдіреді, өйткені білім тек контекстте ғана дұрыс (Compton and Jansen 1990).
Әдістеме
Ripple down ережелері деректер құрылымынан және білімді жинақтау сценарийлерінен тұрады. Адам сарапшыларының білімі деректер құрылымында сақталады. Бұл білім ережелер жиынтығы түрінде кодталған. Адам сарапшыларының білімін RDR-дегі білімдік жүйелерге беру процесі білімді жинақтау сценарийінде сипатталады.
Білімді игеру сценарийі
Адам сарапшылары жүйеге жағдайды ұсынады және олар қате жіктелген жағдайды дұрыс жіктеу үшін жаңа ереже қосады. Мысалы, [OutLook="SUNNY", Temperature="COOL", Wind="WINDY", Humidity="HIGH", ForeCast="STORM", Play="SQUASH"] жағдайының дұрыс жіктелуі үшін 1-бала ережесі қосылады. Бұл жағдай қате түрде "Play="TENNIS" деп жіктелген. Адам сарапшылары ереже құрағанда, осы ереженің шарттары қате жіктелген жағдайға сай болуы керек, сонымен қатар негізгі ережемен (осы контексте бірінші ереже) бұрын дұрыс жіктелген ешқандай жағдайға сай болмауы керек.
[OutLook="SUNNY", Temperature="COOL", Wind="WINDY", Humidity="HIGH", ForeCast="STORM", Play="SQUASH"]. This case is misclassified as Play="TENNIS". When a rule is constructed by the human experts, the conditions of this rule should be satisfied by the misclassified case and also they should NOT be satisfied by any previous cases classified correctly by the parent rule (which in this context is the first rule).