Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1951 жылғы жапон драмалық фильмі
1951 Japanese drama film
"Ақымақ" (白痴) – Акира Куросаваның 1951 жылғы режиссерлік және авторлық туындысы. Фильм негізі – Фёдор Достоевскийдің 1869 жылғы "Ақымақ" романы. Романға адал, 265 минуттық фильмнің түпнұсқасы ұзақ жылдардан бері жоғалып кеткен. Қазіргі көрермендерге қолжетімді фильмнің ең толық нұсқасы – студия талабымен 100 минутқа қысқартылған, үш сағатқа жуық нұсқа. Фильмде Тохатаның әдемі сүйіктісі Таэко Насу рөлін Сэцуко Хара сомдаған. Кейіпкерлер бір-бірімен байланысқан қарым-қатынастардың күрделі желісіне тартылған.
The Idiot (白痴) is a 1951 Japanese film directed and written by Akira Kurosawa. It is based on the 1869 novel The Idiot by Fyodor Dostoevsky. The original 265 minute version of the film, faithful to the novel, has been long lost. A nearly three hour release, reflecting a 100 minute studio imposed cut, currently survives as the most complete version of the film available for contemporary audiences. The film stars Setsuko Hara who plays the part of Taeko Nasu, the beautiful mistress of Tohata. The characters are involved in a weblike plot of intersecting relationships.
Бірінші бөлім: Махаббат және қайғы
Окинавадан келген кемеде оқиға басталады. "Эпилептикалық деменция" (өз сөзімен айтқанда, "ақылсыздық") дертінен зардап шегетін Камеда Хоккайдоға жол тартады. Фильмде былай делінеді: "Достоевский шынайы жақсы адамды сомдауды қалаған. Жастың ақымақтығын кейіпкер етіп таңдау еріншектік сияқты көрінуі мүмкін, бірақ осы әлемде жақсылық пен ақымақтық көбінесе бірдей болып есептеледі. Бұл оқиға адал жанның адал емес әлемде құлауы туралы." Камеда Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әскери қылмыскер деп жаңсалып, атуға дайындықталғандықтан психиатриялық ауруханаға жатқан. Саяхаты барысында ол "жылдар бойы күлмеген" Денкичи Акамамен танысып, дос болады. Акама – Саппороның байырғы отбасының ұлы, әкесінің қатал тәртібі оны түрмедегі жануар сияқты сезіндірген. Күдіксіз, ол Камеданы жақсы көреді, себебі ол оны шынайы күлдіреді. Акама оған (Камедаға) алты ай бұрын танысқан Таэко Насу туралы айтады. "Бір көзімен қарағаны жеткілікті болды, оның ішкі құпияларын ашты". Акама Таэкоға алма сақина сатып алу үшін әкесінен ақша ұрлағаннан бері алғаш рет Хоккайдоға қайтып келеді. Таэко бала кезінен Тохата есімді байдың сүйіктісі болған, бірақ ол алты ай бұрын, Акама сақина сатып алған кезде қашып кеткен. Акаманың әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол үлкен мұраны алуға барады. Акама мен Камеда Саппороға баратын бір пойызға отырады. Камеда "дүниедегі жалғыз туысы" Оно мырзаны көруге барады. Ононың әйелі күйеуінен Камедаға қатысты не істеуге ниетті екенін сұрайды. Ол Камедаға жұмыс табуға тырысатынын және Камеда 600 000 йенге Таэкоға үйленетін Қаямадан бөлме жалдай алатынын айтады. Камеданың әкесі Камедаға үлкен ранчо қалдырған, оны Оно Қаяма арқылы сатқан. Камеда мұрасынан хабарсыз, ал Ононың қызы Аяко кейінірек оны осыған байланысты мазалайды. Тохата Таэкомен қарым-қатынасын үзіп, оның психикасын бұзып, оны қоғамда жек көрінуге ұшыратқан ұзақ жылдар бойғы қатыгездігінен туындаған жағдайдың әсерінен қоғамдық ұяттан сақтану үшін Қаямаға 600 000 йен төлеуге келіседі, егер ол Таэкоға үйленсе, бұл келісімді Оно мырза реттеді. Қаяма Ононың қызы Аякого жасырын ғашық. Акама қалыңдық туралы естігенде, Қаямаға 1 миллион йен ұсынып, оны үйленбеуге мәжбүрлейді. Камеда мен Таэко кездеседі, ол бірден оның қайғысына тартылып, оған көмектесуді қалайды, ал ол оның мейірімділігіне риза болады, бұл оған барлық ер адамдардан қашуға күш береді. Камеда мен Акама екеуі де Таэконы іздейді, ал Қаяма, Ононың қызы Аякого қатты қызығушылық танытқандықтан, оларға қосылмайды. Камеда Акамаға Таэкоға үйленбеу керектігін айтады, өйткені бұл Таэко мен Акаманың бұзылуына әкеледі. Акама Камедаға Таэко оны қатты жақсы көретінін айтады, содан кейін Акама оны Камедаға береді.
The action starts on a ship traveling from Okinawa. Kameda, who suffers from "epileptic dementia" (which he refers to as "idiocy"), is heading to Hokkaido. The movie explains that "Dostoyevsky wanted to portray a genuinely good man. It may seem ironic, choosing a young idiot as his hero, but in this world, goodness and idiocy are often equated. The story tells of the destruction of a pure soul by a faithless world." Kameda has been confined to a mental asylum since he suffered a mental breakdown after he was mistaken for a war criminal and almost executed by a firing squad following World War II. During his journey, he meets and becomes friends with Denkichi Akama, who "hadn't laughed for years. He was the son of an old Sapporo family, and his father's harsh discipline had made him feel like a caged animal. Oddly, he came to like Kameda, who made him laugh heartily. Akama told him (Kameda) about Taeko Nasu, whom he'd met six months earlier. One look at her had been enough to release his pent up passions." Akama is returning home to Hokkaido for the first time since he stole money from his father to buy a diamond ring for Taeko. Taeko was the beautiful mistress of a rich man named Tohata since she was a child, but she ran away six months earlier, at the same time as when Akama had bought her the ring. Akama's father has since died, and he is on his way to claim a large inheritance. Akama and Kameda are both on the same train to Sapporo. Kameda is on his way to see Mr. Ono, "his only relative in the world". Mr. Ono's wife asks her husband what he is going to do about Kameda. He tells her that he will try to find Kameda work and that Kameda can rent a room from Kayama, a man who is to marry Taeko in exchange for Y600,000. Kameda's father had left Kameda a large ranch, which Ono had sold through Kayama. Kameda is unaware of his inheritance, which Ono's daughter, Ayako, later teases him about. Tohata, in an attempt to sever his ties with Taeko and avoid public disgrace for his long term abusive treatment of her, which has twisted her psyche and made her a social pariah, offers a dowry of Y600,000 to Kayama if he will marry Taeko, a deal which was brokered by Mr. Ono. Kayama secretly loves Ono's daughter Ayako. When Akama finds out about the dowry offer, he offers Kayama Y1,000,000 not to marry her in a threatening confrontation. Kameda and Taeko meet, and he is immediately drawn to and wants to help her with the sadness he sees in her, while she is drawn to the kindness she sees in him, which gives her the strength to run away from all of these men treating her like chattel. Kameda and Akama both follow Taeko, while Kayama, who is really attracted to Ono's daughter Ayako, does not. Kameda tells Akama he should not marry Taeko as it would mean the ruin for both Taeko and Akama. Akama tells Kameda she really loves Kameda and Akama gives her to him.
Екінші бөлік: Махаббат пен жек көрушілік
Тэко Камеданы жақсы көреді, бірақ ол өзінің беделі бар адаммен некелесу оның өмірін бұзады деп санайды, сондықтан ол Акамамен некелесуді қарастырады және Айякоға хат жазып, Камедамен некелесуге шақырады, өйткені ол оған мақтау хаты жазғандығы белгілі. Камеда Аякоға ұсыныс жасайды. Айоко Камедаға деген сүйіспеншілігін немесе жек көруін білдіру арасында қатты шайқалады және Таэконың шынайы ниеттерін түсінбейді, өйткені олар ешқашан кездеспеген. Аяко оларды Акаманың үйінде сөйлесуге келіседі, ал Таэко Айаконы пьедесталға отырғызатынын және Камеданың махаббатына Айакодан кем емес екенін түсінеді. Аяко кетеді, Камеда оны үйге аман-есен жету үшін іздейді, ал Таэко Айаконы таңдады деп ойлап, есінен танып қалады. Камеда Акаманың үйіне оралғанда, ол Акаманың, Таэконың өзіне емес, Камедаға деген сезімін қызғанышпен көретінін, бірақ олар бір-бірін жеке көретін кезде Камеданы жек көретінін біледі, бірақ оны өлтірді. Ол қыздың өлі денесі иіскей бастағанын қаламайды, сондықтан екі адам от жағып, түнді шамдардың айналасында және жамылғының астында өткізбейді, содан кейін олар екеуі де келесі күні таңертең өледі. Осы жаңалықты естігеннен кейін Аяко Камеда сияқты жек көрусіз сүйе алмағаны үшін өзін ақымақ деп санайды.
Taeko seems to love Kameda, but she thinks it would ruin his life to marry someone with her reputation, so she considers marrying Akama and writes to Ayako encouraging her to marry Kameda, since he is known to have written her a complimentary letter. Kameda proposes to Ayako. Ayako vacillates violently between expressing love and hate for Kameda and cannot understand what Taeko's true motives are, since they have never met. Ayako arranges for them to talk at Akama's house, and Taeko realizes that she has been putting Ayako on a pedestal and is no less worthy of Kameda's love than Ayako is. Ayako leaves, Kameda follows her to make sure she gets home safely, and Taeko faints, thinking Kameda has chosen Ayako over her. When Kameda returns to Akama's house, he discovers that Akama, who is insanely jealous of the feelings he knows Taeko has for Kameda and not for him, but has been unable to make himself dislike Kameda when they see each other in person, has killed Taeko. He does not want her corpse to start to smell, so the two men do not light a fire and spend the night huddled around candles and bundled under blankets before they both, seemingly, die the next morning. Upon hearing this news, Ayako remarks that she is the idiot for not having been able to love without hatred, like Kameda did.
Өндірістік негіздер
Фильм қара-ақ түсті, экран қатынасы 1.37:1. Бұл Куросаваның "Скандалдан" кейін "Шочику" студиясы үшін түсірген екінші фильмі болды. Бастапқыда фильм 265 минуттық екі бөлімнен тұруы жоспарланған. Жапондық кино зерттеушісі Дональд Ричидің сөзіне сәйкес, түпнұсқа 265 минуттық нұсқасының сақталған түрі жоқ. Куросава кейін "Шочикуға" оралып, 1991 жылы "Тамыздағы рапсодияны" түсірді, ал Алекс Кокс айтуынша, ол фильмнің түпнұсқалық монтажын "Шочику" архивінен табуға тырысқан, бірақ сәтті болмады. "Ақымақ" Саппоро қаласындағы жыл сайынғы қар фестивалін бейнелеген алғашқы көркем фильм. Фильмде Камеда мен Аяко фестивальге қатысып, үлкен қардан жасалған мүсіндерді көреді. "Менің барлық фильмдерімнің ішінде, осы фильм туралы маған көбірек хаттар келді. Мен "Ақымақты" "Рашомоннан" әлдеқайда бұрын түсіргім келген. Кішкентай кезімнен орыс әдебиетін ұнататынмын, бірақ ең бастысы Достоевскийді жақсы көремін және осы кітаптан керемет фильм жасауға болатынын ұзақ уақыттан бері ойлап келемін. Ол әлі де менің сүйікті жазушым, және менің ойымша, ол адамның өмір сүруі туралы ең шыншыл жазатын автор." | Акира Куросава.
The film is in black and white at an aspect ratio of 1.37:1. This was Kurosawa's second film for the Shochiku studio, after Scandal (1950). It was originally intended to be a two part film with a running time of 265 minutes. According to Japanese film scholar Donald Richie, there are no existing prints of the original 265 minute version. Kurosawa would return to Shochiku later to make Rhapsody in August (1991), and, according to Alex Cox, is said to have searched the Shochiku archives for the original cut of the film to no avail. The Idiot was the first feature film to depict the Sapporo Snow Festival, an annual event in Sapporo, Hokkaido that began in 1950. In the movie, Kameda and Ayako visit the festival and see its large snow sculptures. "Of all my films, people wrote to me most about this one I had wanted to make The Idiot long before Rashomon. Since I was little I've liked Russian literature, but I find that I like Dostoevsky the best and had long thought that this book would make a wonderful film. He is still my favourite author, and he is the one — I still think — who writes most honestly about human existence. "|Akira Kurosawa
Қабылдау
Rotten Tomatoes бойынша, он сыншының арасында "Ақымақ" фильміне 70% қолдау көрсетілген, ал орташа бағасы 6,9/10.
Rotten Tomatoes reports 70% approval for The Idiot among ten critics, with an average rating of 6.9/10.