Кіріспе

Бірдей дыбыстайтын әртүрлі биіктік санаттары. Музыкада егер екі жазылған нота бірдей дыбыс биіктігін шығарса, бірақ әртүрлі жазылса, олар энармониялық теңдестікке ие. Сол сияқты, жазылған интервалдар, аккордтар немесе тональдық белгілер бірдей дыбыс биіктіктерін білдірген жағдайда, бірақ әртүрлі жазылса, олар энармониялық деп есептеледі. Бұл термин латын тіліндегі enharmonicus сөзінен, одан кейін кеш латын тіліндегі enarmonius, ал одан бұрын ежелгі грек тіліндегі (enarmónios) – «ішінде» және «гармония» сөздерінен шыққан.

Мысалдар

Жером Керннің "All the Things You Are" шығармасының бридж бөлігінің соңында G (көбейтілген C аккордының өткір бесіншісі), қайта оралатын "A" бөлімінің басында энармониялық түрде эквивалентті A (F минор аккордының үшіншісі) болады. Бетховеннің Ми минорындағы фортепиано сонатасы, Op. 90, музыкалық функциясы өзгеретін, B нотасы A нотасына айналатын бөлімді қамтиды. Келесі үзіндінің алғашқы екі тактысы төмен түсетін B мажор гаммасын ашады. Содан кейін бірден B ноталары B минордың бас тондық нотасына, A-ға айналады:

Шопеннің №15 прелюдиясы, "Жаңбыр тамшысы" деп белгілі, кіріспе бөлігінің барлық аймағында A нотасында педальдік нота қолданылады. Ортаңғы бөлімде, тональность C-ді шарпы минорына өтетіндіктен, олар G ноталарына ауысады. Бұл, негізінен, нотациялық ыңғайлылық, себебі D-бемоль миноры көптеген қос бемольдерді қажет етеді және оқуы қиын:

Шуберттің соңғы фортепиано сонатасының (D960) баяу бөлігінің соңғы үзіндісінде драматикалық энармониялық өзгеріс бар. 102-3 тактыларда, G мажор триадасының үшіншісі B, басым гармония C мажорға өтетін кезде C-ге айналады:

Басқа да көйлеу ережелері

Батыстық музыкада қолданылатын стандартты күйлеу жүйесі – он екі тең темпераменттік күйлеу, онда октава 12 тең жарты тонға бөлінеді. Осы жүйеде бірдей дыбыс биіктігін беретін C және D сияқты жазылған ноталар энгармониялық деп аталады. Басқа күйлеу жүйелерінде мұндай жазылған ноталар жұбы бірдей биіктік тудырмайды, бірақ сөздің ескі, түпкілікті мағынасын қолданып, «энгармониялық» деп аталуы мүмкін.

Пифагорлық

Пифагорлық настройкада барлық дыбықтар 3:2 жиілік қатынасымен реттелген таза квинталар тізбегінен туындайды. Егер тізбектегі бірінші нота А болса, он үшінші нота, G, жетінші октавадан (1 октава = жиілік қатынасы 2:1) А-ға қарағанда шағын аралыққа, яғни пифагорлық коммага дейін жоғары болады. Бұл аралық математикалық түрде былай өрнектеледі:

Энгармониялық тұқым

Ежелгі грек музыкасында энгармония – музыкадағы үш грек тегінің бірі, онда тетрахордтар дитон мен екі микротонға бөлінетін (төмендейтін) жүйе еді. Дитон 3,55-тен 4,35 жартытонға дейін (аралықта) болуы мүмкін, ал микротон 1 жартытоннан кіші кез келген шамада болуы мүмкін. Энгармониялық тегтердің мысалдары:

Энахрмониялық кілт

Кейбір негізгі тональдық белгілердің бірдей дыбыстардан тұратын, бірақ әртүрлі жазылған энгармониялық эквиваленті болады. Он екі тондық тең темпераментте үлкен және кіші тональдық эквиваленттердің үш жұбы бар: B мажор / C мажор, G минор / A минор, F мажор / G мажор, D минор / E минор, C мажор / D мажор және A минор / B минор.