Кіріспе

Берово (Берово) Солтүстік Македониядағы Малешево тауларының жанындағы шағын қала. Ол Скопьеден шамамен 89 км, Струмицадан 62 км және Кочаниден 28 км қашықтықта орналасқан. Берово муниципалитетінің орталығы болып табылады.

Демография

2002 жылғы халық санауы бойынша қалада барлығы 7 002 тұрғын болған. Саны % БАРЛЫҒЫ 7 002 100 Македониялықтар 6 404 91,45% Рома халқы 459 6,55% Басқалары 139 1,98%

Тарих

19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Берово Осман империясының Косово вилайетінің құрамына кірді. Болгар этнографы Васил Канчовтың 1900 жылғы статистикалық мәліметтері бойынша, Беровода 2940 адам тұрды, оның ішінде 2300 болгар экзархисі, 600 болгар мұсылмани және 40 рома болды. Балқан соғыстарының нәтижесінде қала 1913 жылы Сербия Корольдігіне өткен аумаққа қосылды, ол 1918 жылы Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігіне бірікті (1929 жылы Югославия Корольдігі деп аталды). 1929 жылдан 1941 жылға дейін Берово Югославия Корольдігінің Вардар Бановинасының бір бөлігі болды. 1941 жылдан 1944 жылға дейін, Югославияның Оккупациялық әскерлері басып алған кезеңде, Берово, Вардар Македониясының көп бөлігі сияқты, Болгария Корольдігіне қосылды.

Атауы

Бірінші нұсқаға сәйкес, Берово өзінің атын Бэро есімді мал өсірушіден алған. Бұл пікірді қолдайтын дәлел – Мачево және Робово ауылдары арасындағы аймақтағы Берово шалғыны, ол осы мал өсірушіге тиесілі деп есептеледі. Екінші, ықтималрақ нұсқа бойынша, Берово атауы сол жерде адамдар жиналатын болғандықтан пайда болды, яғни македон тіліндегі «жиналау» сөзінің әріптерінен құралған. Бұл тұрғындардың қайдан келгені туралы сұрақ туындайды. Олардың Түртела, Селка, Рибница, Раздоло, Клепало, Добри Лаки және басқа да ауылдардағы ежелгі қоныстардан, содан кейін Малешевоның басқа ауылдарынан келгені айтылады. Бұл елді мекендер Македонияның шығыс бөлігінде, Малешево аймағында, атап айтқанда Малешево аңғарында орналасқан. Жергілікті жұртшылық осы аймақтың шырша, емен және қарағай ормандарына толы екендігін «Малеш тауы» деп атаған. Берово қаласы мен ауылдық елді мекендер аңғардың шетінде жайғасқан. Қаңтардан тамызға дейін салыстырмалы ылғалдылық төмендеп, желтоқсаннан бастап артады, ал орташа ылғалдылық 76% құрайды. Күн сәулесінің орташа жылдық ұзақтығы 2347 сағатқа немесе күніне 6,4 сағатқа жетеді, шілде айында күніне 10,2 сағатқа дейін, ал желтоқсан айында күніне 3 сағатқа төмендейді. Берово аңғарында тұман сирек болады, орташа есеппен жылына 8,4 күн тұманды болады. Ақжайын да сирек кездеседі, орташа есеппен жылына 2,9 күн ақжайын жауады. Мұз шығу жиілігі төмен, жылына 70 күн қыркүйектен мамырға дейін мұз шығады. Берово аңғарында барлық 8 тараптан жел соғады, бірақ солтүстік жел басым, оның жиілігі 147% және жылдамдығы 2,4 м/с, ол қаңтар, ақпан және наурыз айларында ең көп кездеседі.

Мәдениет

Берово муниципалитеті Мәдениет министрлігінің Мәдени мұра ретінде тағайындаған үш нысанға орналасқан, олардың барлығы Берово қаласының ішінде. Бұл Кочо Рацин көшесі, 11-үй, Маршал Тито көшесі, 127-үй және Архангел Михаил монастыры.

Киелі Михаил бас періштелер монастыры

Бероводағы алғашқы монастырь 1815 жылы салына бастап, 1818 жылы қасиеттіленген. Ағартушы Иоахим Крковский қасиеттеу рәсіміне қатысқандардың арасында болды. Шіркеу мен монастырь құрылысына қатысты тарихи мәліметтер толық емес, бірақ жағдайдың өте қиын болғаны белгілі. 19-шы ғасырдың басында Берово шамамен екі жүз үйі мен бұрынғыдан зардап шеккен бір кішкентай шіркеуі бар ауылдық елді мекен болды. Сол кездегі тұрғындар Могила деп аталатын жерге жаңа шіркеу салуға бекінді. Қауымның діни қызметкері, Пеко бауырлас, Радовиштегі түрік билігінен құрылысқа рұқсат алуды міндеттелді. Түрік губернаторы Вали құрылыс салуға рұқсат берді, бірақ шіркеу құрылысын мүмкіндігінше қиындатуға тырысты. Шіркеу жол деңгейінен төмен, көрінбейтіндей етіп салынуы керек еді, құрылыс қырық күнде аяқталуы тиіс еді, сондай-ақ Пеко бауырластың кіші қызы Султананы гаремге беруі керек еді. Алайда, қала тұрғындары жеңіске жетіп, шіркеу ғимаратын 40 күн ішінде аяқтады және оны тас блоктармен, күлмен және әкпен (көрінбеу үшін) жапты. Шіркеудің салынып біткенін көрген Вали дереу шіркеу алдында үш ақсақалды өлтіруге бұйырды, ал Султана Кюстендилге қашқандықтан, Пеко бауырлас үш жылға түрмеге қамалды. Султана Валинің комитастар тарапынан өлтірілгенін естіген соң дереу Беровоға оралды.

Монастырь

Бероводан бөгетке және көлге қарайтын шығыс жағында орналасқан алғашқы монастырь 1940 жылы, қасиетті Архангел Михаил монастыры салынғаннан кейін жиырма жыл өткен соң, 19 ғасыр сәулетінің үлгісімен салынды. Алғашқы монахтар – монах Пеконың күйеу баласы Ристоның қызы мен күйеу баласының қызы болды. Олар Рила монастырының игуменінің батасымен шаштарын қырқып, монахқа тон соқтырды. Евгения I монастырьдің алғашқы игумені, екіншісі – Евгения II, үшіншісі – Евгения III, ал 1958 жылы Охридтің бірінші архиепископы Досифей қолдарынан төртінші игумені Евлампия болды. 20 ғасырдың бірінші жартысындағы өркендеген кезеңінде монастырьда алпысқа дейін монах болды, бай және дамыған экономикасы, дінтану семинариясы, тоқыма фабрикасы болды, сондай-ақ осы аймақтағы алғашқы бір фазалы гидроэлектр станциясы да осы монастырьда орналасқан. Шіркеудің үш қақпасы қалаға, өзенге және қарағайлы орманға қарап тұрады. Монастырь ауласын үлкен терраса алып жатыр, ал оның ішкі жағының қараңғылығында май шамдары Византия канондарына қайшы келетін ерекше стильде суреттелген қасиеттілердің бейнелерін жарықтандырады. Тек бір ғана икона – 1818 жылы Струмицалық Георгий Вельянов салған Нұх иконасы бар. 1897 жылдан 1920 жылға дейін суретші Гавриль Атанасов та монастырьда жұмыс істеді. 1878 жылы Струмицалық Григорий Пеканов Богородицаның ұйықтауы иконасын салды. Тұрғын үйлер еркін стильде салынған. Олар 19 ғасырдың ескі қалалық стилінде жасалған, қолданылған ағаштың жылуымен қызықтырады. Вельюза монастырынан келген төрт қарындас бұрынғы әулеттің соңғы монахымен бірге тұрады. Монастырьдағы әйелдер Византия стилінде иконалар салумен айналысады. Македония монастырларындағы фрескалардың жаңаруының бастамасын осы әйелдер қауымы берді. Хесихастик (14 ғасырғы грек христиан сектасы) монастырь типоны дұға оқу орны, қасиетті хесихастерион ретінде тамаша қызмет етеді. Шіркеудің жоғарғы қабаты жақында киелі Григорий Паламаға арналған шағын шіркеуге айналдырылды.

Жергілікті саясат

2017 жылғы қалалық сайлаудан бастап Берово қаласының жаңа әкімі – Звонко Пекевский.

Спорт

Жергілікті футбол клубы FK Maleš Македонияның үшінші лигасының (Оңтүстік-Шығыс дивизионында) құрамында ойнайды.