Агафон – б.з.д. 448-400 ж. өмір сүрген афиналық трагедия ақыны. Платонның «Симпозион» және Аристофанның «Тесмофориазуса» еңбектеріндегі бейнесімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Афиналық трагедиялық ақын (б.з.д. 448 – б.з.д. 400 ж. шамамен)
Athenian tragic poet (c.448–c.400 BC)
Агатон (көне грекше: Ἀγάθων; б.з.д. 448 – б.з.д. 400 ж. шамамен) – туындылары бізге жетпеген афиналық трагедиялық ақын. Ол ең алдымен Платонның «Симпозиум» атты еңбегінде суреттелгенімен танымал, онда 416 жылы Ленайя фестивалінде алғашқы трагедиясы үшін жүлде алғандығын тойлауға арналған кештің сипаттамасы бар. Ол сонымен қатар Аристофанның «Тесмофориазуса» комедиясының маңызды кейіпкері болып табылады.
Agathon ('/æ//g//ə//θ//ɒ//n/; [[wiktionary:Ἀγάθων; c. 448 – c. 400 BC) was an Athenian tragic poet whose works have been lost. He is best known for his appearance in Plato's Symposium, which describes the banquet given to celebrate his obtaining a prize for his first tragedy at the Lenaia in 416. He is also a prominent character in Aristophanes' comedy the Thesmophoriazusae.
Өмір және мансап
Агатон – Тисаменнің ұлы және Паузанияның сүйіктісі болды, ол «Симпозиумда» да, Платонның «Протагорасында» да кездеседі. Паузаниямен бірге ол кейін драматургтерді шақырып алған Македония патшасы Архелайдың сарайына көшіп барды; шамамен б.з.д. 401 жылы сол жерде қайтыс болған болуы мүмкін. Агатон грек театрына белгілі бір жаңалықтар енгізді: Аристотель «Поэтика» (1456а) еңбегінде оның «Антос» пьесасының кейіпкерлері мен сюжетінің түпнұсқа екенін, афиналық драмалық дәстүрге сәйкес мифологиялық немесе тарихи сюжеттерден алынбағанын айтады. Агатон – пьесаларының негізгі сюжетіне тәуелсіз хорлық бөлімдерді жазған алғашқы драматург болды. Платон Агатонды әдемі, жақсы киінген, әдепті жас жігіт ретінде бейнелейді, ол Афинаның сән-салтанаты, байлығы және даналығымен құрметке ие болды, қонақжайлықты оңайлықпен және жоғары дәрежеде көрсетеді. «Симпозиумда» Агатонның махаббатқа арналған мадақтау сөзі әдемі, бірақ жасанды риторикалық тілдерге толы, сондықтан кейбір ғалымдар оның Горгияның шәкірті болғанын болжайды. «Симпозиумда» Агатон комик ақын Аристофанның досы ретінде көрсетілгенімен, бұл достық Аристофанның кем дегенде екі комедиялық пьесасында – «Тесмофориазусада» және (қазір жоғалған) «Геритадесте» – Агатонды қатысты сынауына кедергі болмады. Кейінірек жазылған «Құрбақтар» пьесасында Аристофан сынағандарын жұмсартады, бірақ тіпті бұл Агатонның есімін (γαθός – «жақсы») ойынға салу үшін ғана Дионистің оны «жақсы ақын» деп атауы болуы мүмкін. Агатон сондай-ақ Македониялық Архелайдың сарайына шақырылған Еврипидтің досы болды.
Agathon was the son of Tisamenus, and the lover of Pausanias, with whom he appears in both the Symposium and Plato's Protagoras. Together with Pausanias, he later moved to the court of Archelaus, king of Macedon, who was recruiting playwrights; it is here that he probably died around 401 BC. Agathon introduced certain innovations into the Greek theater: Aristotle tells us in the Poetics (1456a) that the characters and plot of his Anthos were original and not, following Athenian dramatic orthodoxy, borrowed from mythological or historical subjects. Agathon was also the first playwright to write choral parts which were apparently independent from the main plot of his plays. Agathon is portrayed by Plato as a handsome young man, well dressed, of polished manners, courted by the fashion, wealth and wisdom of Athens, and dispensing hospitality with ease and refinement. The epideictic speech in praise of love which Agathon recites in the Symposium is full of beautiful but artificial rhetorical expressions, and has led some scholars to believe he may have been a student of Gorgias. In the Symposium, Agathon is presented as the friend of the comic poet Aristophanes, but this alleged friendship did not prevent Aristophanes from harshly criticizing Agathon in at least two of his comic plays: the Thesmophoriazousae and the (now lost) Gerytades. In the later play Frogs, Aristophanes softens his criticisms, but even so it may be only for the sake of punning on Agathon's name (ἁγαθός "good") that he makes Dionysus call him a "good poet". Agathon was also a friend of Euripides, another recruit to the court of Archelaus of Macedon.
Сыртқы келбеті
Агатонның ерекше дене сұлулығы дереккөздерде қайта-қайта айтылады; тарихшы В. Рис Робертс «ὁ καλὸς Ἀγάθων (ho kalos Agathon) фразасы дерлік стереотипке айналғанын» атап өткен. Агатонның ең толық сақталған сипаттамасы «Thesmophoriazousae» шығармасында кездеседі, онда Агатон әйел киімі киген, ақшыл, таза қырқылған жас жігіт ретінде бейнеленген. Ғалымдар Аристофанның бейнелеуінің қаншасы шындық, ал қаншасы көркем ойлап табу екеніне нақты көз жеткізе алмайды. «Thesmophoriazousae» шығармасын мұқият зерттеген тарихшы Джейн МакИнтош Снайдер Агатонның киімі 5-ші ғасырдың басындағы ваза суреттерінде бейнеленген танымал лирикалық ақын Анакреонның киіміне өте ұқсас екенін анықтады. Снайдер Агатонның әйгілі ақын әрілесінің сәнді киімдерін мақалдауға тырысқан болуы мүмкін деп болжайды, бірақ Агатонның заманында мұндай киімдер, әсіресе κεκρύφαλος (kekryphalos, шашқа арналған күрделі жабын) ерлер арасында бұрыннан сәннен шығып кеткен. Осы түсінік бойынша, «Тесмофориазоуза» шығармасында Агатонды оның белгілі әйелдігі үшін ғана емес, сонымен қатар киімдерінің жоғары талғамы үшін де қысымға алады: «ол өзін, өзінің барлық сәндік киімдерімен, ескі Иония ақындарына, тіпті Анакреонға теңдес деп санайтын сияқты».
Agathon's extraordinary physical beauty is brought up repeatedly in the sources; the historian W. Rhys Roberts observes that "ὁ καλός Ἀγάθων (ho kalos Agathon) has become almost a stereotyped phrase." The most detailed surviving description of Agathon is in the Thesmophoriazousae, in which Agathon appears as a pale, clean shaven young man dressed in women's clothes. Scholars are unsure how much of Aristophanes' portrayal is fact and how much mere comic invention. After a close reading of the Thesmophoriazousae, the historian Jane McIntosh Snyder observed that Agathon's costume was almost identical to that of the famous lyric poet Anacreon, as he is portrayed in early 5th century vase paintings. Snyder theorizes that Agathon might have made a deliberate effort to mimic the sumptuous attire of his famous fellow poet, although by Agathon's time, such clothing, especially the κεκρύφαλος (kekryphalos, an elaborate covering for the hair) had long fallen out of fashion for men. According to this interpretation, Agathon is mocked in the Thesmophoriazousae not only for his notorious effeminacy, but also for the pretentiousness of his dress: "he seems to think of himself, in all his elegant finery, as a rival to the old Ionian poets, perhaps even to Anacreon himself."
Цитаталар
Тіпті Құдай да өткенді өзгерте алмайды.
text=μόνου γὰρ αὐτοῦ καὶ θεὸς στερίσκεται,ἀγένητα ποιεῖν ἅσσ᾽ ἂν ᾖ πεπραγμένα. Even God cannot change the past.|source=Aristotle, Nicomachean Ethics, Book VI, sect. 2, 1139b
Басқалардың бұзылған әдеп-ахлағына назар аудармай, одан ауытпай, тура жолмен жүріңіз.
text=Look not round at the depraved morals of others, but run straight along the line without deviating from it.|source=Marcus Aurelius, Meditations, IV.18