Томас Лейк: Англия саяхатшысы және мемлекеттік хатшысы

Кіріспе

Англиялық саясаткер сэр Томас Лейк ПК (1567 – 17 қыркүйек 1630) – Англия королі Джеймс I-нің мемлекеттік хатшысы болды. 1593 және 1626 жылдар аралығында парламент мүшесі ретінде қызмет етті. Томас Лейк 1567 жылдың 11 қазанында Саутгемптон қаласында, кіші кеден қызметкері Альмерик Лейктің ұлы ретінде крещениеден өтті: оның қарапайым туылуы өмір бойында жауларының көптеген жағымсыз пікірлеріне себеп болды. Артур Лейк, Бат және Уэллс епископы, оның үлкен ағасы болды. Ол Саутгемптон қаласындағы Король Эдуард VI мектебінде күндізгі оқушы болып оқыды. Бұл оның бельгиялық ұстазы Адриан Саравия интернаттағы оқушыларға берген француз тілі білімін толыққанды алмай қалғанын білдірді, бұл кейін өмірінде өкініш сезінуіне әкелді. Дегенмен, ол латын тілінде өте жақсы сөйлей білді.

Мансап

Ол 1593 жылы Малмсбери, 1601 жылы Нью-Ромни, 1604 жылы Лаунсестон, 1614 жылы Миддлсекс және 1626 жылы Вутон-Бассеттен парламент депутаты болды. Ол сер Фрэнсис Уолсингхемнің, мемлекеттік хатшының жеке хатшысы болды және оның жылдамдығы мен дәлдігі үшін «Swiftsure» деген лақап атқа ие болды. Уолсингхем Лейкті I Елизавета патшайымның назарына жеткізді және ол 1600 жылы мөрдің сақтаушысы болып тағайындалды. Патшайымның сүйіктілерінің бірі ретінде ол онымен бірге саяхаттап, оған латын тілінде мәтіндер оқыды. 1603 жылдың 28 наурызында, Англия королевасы I Елизаветаның қайтысынан кейін төрт күн өткен соң, Корольдік Кеңес оны Джордж Кэрумен бірге Шотландияға жіберіп, I Джеймсқа ағымдағы жағдай туралы хабарлады және патшаның Англияға келуінің маңыздылығын жеткізді. Ол Говард әулетінің қолдауында болды және Джеймстің сүйіктісіне айналды, ол оны латын тілінің хатшысы және жазбалар сақтаушысы етіп тағайындады, содан кейін 1603 жылы оған рыцарь атағы берді. Ол Уолсингхемге жасағандай, патшаның саяхатшы хатшысы болды. Оның ағасы Артур 1604 жылы тағайындалған I Джеймс Киелі кітабының аудармашыларының бірі болды. Сол жылы Миддлсекстегі Ұлы Стэнмор иелігін қайтару Лейкке берілді, бірақ ол оны иеленбеген сияқты, себебі иелік Burnell әулетінің атынан сақталды, оның ұлы Томас 1631 жылы иелікке ие болғанша. Ілесіндегі Кіші Стэнмор сарайында ол Джон Торптың жобасы бойынша «Каннонс» деп аталатын әсем кірпіштен салынған үй салды (үй 18 ғасырда Чандос герцогымен қайта салынды). Сол кезде пара беру кең таралған, ал Лейктің патшамен байланысы оны көптеген пара берудің нысанына айналдырды (Ландафф епископы Лейкке лауазым алу үшін 80 фунт стерлинг ұсынды), бірақ ол өзінің пайдасы үшін пара алудан тартынбады. 1612 жылы Лорд Солсбери, Уолсингхемнің мемлекеттік хатшы лауазымының мұрагері қайтыс болғанда, Лейк осы жұмысты қатты қалады және оған жету үшін пара беруге тырысты, бірақ Джеймс Лейкті бірден тағайындамады және бір уақытқа өзі осы лауазымды атқарды. 1612 жылы Лейк мектебінде пансионда оқымағанына өкінді, бұл оған мектеп директорының француз тіліндегі сабақтарынан пайда табуға мүмкіндік берген болар еді. Патшаның қызы Елизавета неміс ханзадасы Фридрих V Пфальцке үйленді, ал Лейк неке шартын дауыстап оқуға таңдалды. Ол француз тілінде жазылған, ал оның акценті өте нашар, ал ағылшын тіліне аудармасы нашар болғандықтан, өзін ақымақ қылып көрсетті. Алайда бұл оның мансабына ешқандай зиян келтірмеді. 1615 жылдың 29 наурызында Лейк Корольдік Кеңеске қабылданды, ал 1615/16 жылдың 3 қаңтарында Джеймс оны екі басты патша хатшыларының бірі ретінде ант берді, сондықтан ол және сэр Ральф Уинвуд екеуі де мемлекеттік хатшы болды.

He was an MP for Malmesbury in 1593, New Romney in 1601, Launceston in 1604, Middlesex in 1614 and Wootton Bassett in 1626. He became the personal secretary of Sir Francis Walsingham, the Secretary of State, and was nicknamed 'Swiftsure' for his speed and accuracy. Walsingham brought Lake to the attention of Queen Elizabeth I and he was appointed Clerk of the Signet in 1600. As one of the Queen's favourites, he travelled with her reading Latin texts to her on her progresses around the country. On 28 March 1603, four days after the death of Elizabeth I of England the Privy Council sent him to Scotland with George Carew to inform James I of the current state of affairs and reiterate their urgent desire that the King should come to England. He was a protégé of the Howard family and became a favourite of James, who appointed him Secretary of the Latin Tongue and Keeper of the Records and then knighted him in 1603. He acted as the King's travelling secretary just as he had for Walsingham. His brother Arthur was one of the translators of the King James Bible appointed in 1604 — the year that the reversion of Great Stanmore Manor in Middlesex was granted to Lake, although it seems that he never took possession for the lordship remained in the name of the Burnell family until his son Thomas assumed possession in 1631. At the adjoining manor of Little Stanmore he built a grand brick mansion called Cannons to a design ascribed to John Thorpe (the house was rebuilt in the 18th century by the Duke of Chandos). Bribery was endemic at the time and Lake's position with the King made him a target for many bribes (the Bishop of Llandaff offered Lake £80 for his help in securing a position) but he was not averse to bribery on his own behalf. When Lord Salisbury, Walsingham's successor as Secretary of State, died in 1612, Lake desperately wanted the job and tried to bribe his way into it but James would not appoint Lake immediately and filled the post himself for a time. It was also in 1612 that Lake came to regret not having boarded at his school, which would have enabled him to profit from the headmaster's tutorials in French. The King's daughter, Princess Elizabeth was betrothed to a German prince, Frederick V of the Palatinate, and Lake was chosen to read the marriage contract aloud. It was written in French and his accent was so bad and his translation into English so inept that he made a fool of himself. It did not do lasting harm to his career, however. On 29 March 1615, Lake was taken into the Privy Council and, on 3 January 1615/16, James swore him in as one of the two principal royal secretaries so that both he and Sir Ralph Winwood were Secretary of State.

Скандл және мемлекеттік хатшы

Лейктің сырлылығына әрқашан сенуге болмайтын. 1619 жылы ол Суффолк графына корольдің Суффолк әйелі Кэтрин Кнайвет туралы оған жеке айтқан сөздерін жеткізді. Король бұл қадамға қатты ашуланып, Лейк патшаның сүйіктісі, Бэкингем маркизіне патшамен қайтадан жарасуына көмектесу үшін 15 000 фунт стерлинг ұсынды. Бэкингем бастапқыда бас тартты, бірақ кейін Лейктің жалбауына көнді.

Рус ісі

Ақырында, Лейктің мансабы отбасындағы ащы дауға араласуынан құлдырауға жақын болды. 1616/17 жылғы 12 ақпанда Лейктің үлкен баласы Анна Уильям Сесилге, 16-шы барон де Росқа үйленді, бірақ неке ұзаққа созылмады. Неке кезінде Сесил өзінің жерлерінің бір бөлігін Лейкке кепілге берген еді, ал ажырасқаннан кейін Лейк бұл жерді қызы үшін талап етті. Сесилдің әкесі Томас Сесил, Эксетердің 1-ші графы, бұл талапқа қарсы шықты және қатыгез дау туды. Лейктің үлкен ұлы, сэр Артур Лейк, Сесилге зорлық көрсетті. Лейктің әйелі мен қызы кейін Сесилдің әкесінің жас әйелімен қарым-қатынаста болғаны үшін айыптауға әрекет етуімен қорқытты. Бұл айыптама мүлдем жалған болды, бірақ Сесил Римге қашқанда, Анна Лейк оны айыптайтын хаттар жасады. Леди Эксетер Лейкті, оның әйелін, ұлын және қызын ар-намысын қорлауда айыптады. Анна күйеуі лорд Русқа қарсы «алдын ала келісім, неке адалдығын бұзу, туысқандық, кісі өлтіру, улау» деп айыпталды. Заңдық шаралардың бір бөлігі ретінде Лейк және оның әйелі Жұлдызды палатаға үсыныс жасады, оны лорд Рус қорғады, ал оның атасы Эксетер графы қарсы үсыныс жасады. 1617/18 жылғы 14 ақпанда король Леди Рустың Эксетер графинясына қарсы жамандауынан Лейкке наразылық білдірді. 22 ақпанда Леди Рус Лондон епископының қарауына, оның қызметшісі Эдмунд Даблдейдің қарауына берілді, ал Томас Лейктің адвокаты мен Люк Хаттон түрмеге қамалды. Леди Рус 5 наурызда босатылды. Король Джеймс істі жеке өзі қарауға шешім қабылдады, сотты 1619 жылғы 3 және 5 ақпанда Жұлдызды палатада екі таңғы отырыста жүргізді. Король олардың барлығын кінәлі деп тапты, бірақ Лейктің өзі қалғандарына қарағанда жеңіл қылмыстарға кінәлі деп тапты. Король мен Жұлдызды палатадағы лордтар 1619 жылғы 13 ақпанда үкім шығарды. Отбасына 10 000 фунттан астам үлкен айыппұл салынды, екі күннен кейін Лейк, оның әйелі және қызы Леди Рус Тауэрге жіберілді. Айыппұлдардың көбісі Корольге тиесілі болды және Леди Эксетерге аз ғана өтемақы төленді. Лейк сондай-ақ өзінің мөрін және мемлекеттік құжаттарын тапсыруға міндетті болды. Тауэрде қамауда болған кездегі міндеттерінің бірі – ағаш кесу болды. 21 сәуірде Лейктің ұлы және хатшысы Уильям Леди Русқа құпия хаттарды жіберуге тырысқаны үшін тұтқындалды, ал 3 маусымда Артур Лейк жалақорлық памфлет жариялағаны үшін тұтқындалды. Бірақ бұл бұзық мінез-құлық Лейктермен ғана шектелмеді: 3 маусымда Жұлдызды палата кеңсесінің қызметкері Паркер Леди Русты тексеру кезінде жаман ниетпен әрекет еткені үшін түрмеге қамалды. 19 маусымда Лейк Жұлдызды палатаға қайтадан әкелінді және оған қарсы шығарылған үкімнің әділ екендігін және ол Эксетер графинясына зиян келтіргенін ашық мойындауы керек болды. Ол кінәлі емес екенін айтты, сондай-ақ оның әйелі, тіпті олардың қызы Леди Руспен туысқандық, улау және қылмыстар үшін кешірім сұрау туралы жамандаулар Артур Лейк жазған және Леди Рустың қызметшісі Хобби көшірген өнертабыс екенін мойындады, оның әкесі мен анасы серіктес болды. Король мұны өзінің патшалық билігіне қарсы ең жоғары немқұрайлылық деп санады, бірақ бір айдан кейін ол Лейкті түрмеден босатуға және оны бауыры Артурдың, Бат және Уэллс епископының қарауына беруге келісті. Лейктің қызы да босатылды. Лейк бірден Тауэрден шықпады, ол жеке істерін реттеу үшін біраз уақытқа сонда қалуды жөн көрді. 1620/21 жылғы 28 қаңтарда Жұлдызды палатада Лейк Эксетер графинясына зиян келтірген жалақорлықты мойындады. Бұл мойындау немесе мойынсұну актісі Лорд-канцлер, Бас судьялар және Бас прокурор жасады. Онда ол қызы Леди Русты қорғап, оған қарсы 13 ақпанда шығарылған үкімнің әділ екенін мойындады, өйткені оның кінәсі аталған графиняға ұятты, жеккөрінішті және қорқынышты болды. Бірақ ол өзінің үлкен сенімділігі, ықыластылығы және білімсіздігімен жаңылысты. Сонымен қатар ол 1618 жылғы 22 ақпанда Люк Хаттонды және Джордж Уильямсты жеке мүддесі үшін түрмеге қамауды қате деп мойындады және осындай ұятты, жеккөрінішті және қорқынышты істі қорғағаны үшін жүрегіне қайғы келгенін мойындады. Ол графинядан кешірім сұрап, лордтардан корольдің ықыласы мен мейіріміне өтініш жасауын шын жүректен өтінді. Қызықтысы, 22 ақпанда Уильям Камден өзінің күнделігінде былай деп жазады: «Томас Лейк ісінде корольдың санасын бұрмалау үшін сиқырлы амалдар қолданғанын мәлімдеген Кембридждің Пикок, Лондон мұнарасында азапталды. Кейбіреулері оны ақылдан адасқан, ал басқалары алдамшы деп жариялады». 10 наурызда Лейктің әйелі «денсаулығының нашарлауына байланысты, егер ол өзін тапсырмаса, мерзімнің басында...» Тауэрден уақытша босатылды. Лейк 15 мамырда корольдің қолынан сүйікті, бірақ оның әйелі мойынсұнуға бас тартты және оның босатылуынан кейін Тауэрде қалды. Ол 27 қыркүйекте Лейк көлік құралынан соғылып, қолы сынғанда да онда болды, ал 16 қарашада оның Эксетер графинясына қарсы жасаған қылмысын мойындау үшін Жұлдызды палатаға әкелінетін болғанда, «ол патшалық әділеттілігін қарапайымдаған хат жазып, 136-шы псалмның тармақтарын келтіріп, графиняны Құдайға шақырып, Тауэрге қайтарылды». Бір айдан кейін, 14 желтоқсанда, ол себепсіз түрмеден босатылды.

Ultimately, Lake's career was nearly ruined by his involvement in a bitter family quarrel. On 12 February 1616/17, Lake's eldest child, Anne, was married to William Cecil, 16th Baron de Ros, but the marriage did not last. During the marriage, Cecil had mortgaged some of his land to Lake and following the divorce Lake claimed this for his daughter. Cecil's grandfather, Thomas Cecil, 1st Earl of Exeter, contested the request and a vicious dispute ensued. Lake's eldest son, Sir Arthur Lake, violently attacked Cecil. Lake's wife and daughter then threatened to accuse Cecil of having an affair with his grandfather's young second wife. This charge was entirely false but when Cecil fled to Rome, Anne Lake forged incriminating letters. Lady Exeter charged Lake, his wife, his son and his daughter with defamation of character. Anne was accused of "precontracts, adultery, incest, murder, poison" against her husband, Lord Roos. As part of the legal action, Lake and his wife submitted a bill to the Star Chamber, which was defended by Lord Roos who counter sued with a bill submitted by his grandfather, the Earl of Exeter. On 14 February 1617/18, the King expressed his annoyance with Lake because of Lady Roos' slanders against Frances, Countess of Exeter. On 22 February, Lady Roos was committed into the Bishop of London's custody, her maid to the custody of Edmund Doubleday, and Thomas Lake's attorney and Luke Hutton were imprisoned. Lady Roos was freed on 5 March. King James chose to judge the case in person, adjudicating the trial in the Star Chamber in two morning sessions on 3 and 5 February 1619/20. The King found them all guilty, although he found Lake himself guilty of less serious crimes than the others. The King and the Lords in the Star Chamber passed sentence on 13 February 1619/20. Huge fines exceeding £10,000 were imposed upon the family and two days later Lake, his wife, and Lady Roos his daughter were consigned to the Tower. The fines were almost all due to the Crown and little compensation was offered to Lady Exeter. Lake also had to surrender his seal and public documents. One of his duties, while confined to the tower, was the chopping of wood. On 21 April, Lake's son and secretary William was put in custody because he attempted to pass secret letters to Lady Roos and tried to escape when accosted and on 3 June Arthur Lake was placed in custody having published a slanderous pamphlet. But the misbehaviour was not confined to the Lakes: Parker, Clerk of the Star Chamber, was also incarcerated on 3 June for acting in bad faith in examining Lady Roos. On 19 June, Lake was brought back to the Star Chamber and told that he must make a public confession that the sentence brought against him was just, and that he had inflicted an injury upon the Countess of Exeter. He pleaded not guilty; so too did his wife, even though their daughter had confessed that her slanders about incest with Lady Roos, poisoning, and requests for forgiveness for crimes were inventions written by Arthur Lake and copied by Hobbie, Lady Roos' maid, with her father and mother accomplices. The King considered this to be the height of contempt against his Royal Majesty but a month later he agreed to free Lake from prison and put him in the custody of his brother Arthur, Bishop of Bath and Wells. Lake's daughter was also freed. Lake did not leave the Tower immediately; he chose to stay there a while longer to arrange his private affairs. On 28 January 1620/21, back in the Star Chamber Lake read out an acknowledgement of the slanders by which he had done damage to the Countess of Exeter. This acknowledgement or act of submission was devised by the Lord Chancellor, Chief Justices, and Attorney General. In this, for the defence and support of Lady Roos his daughter, he acknowledged that the sentence handed down against him on the preceding 13 February, was just, because his fault was disgraceful, hateful, and scandalous to the said Countess. But he was misled by his great credulilty, indulgence, and ignorance. Furthermore he acknowledged that he had erred in incarcerating Luke Hutton on 22 February 1618 and George Williams out of self interest, and professed that it grieved him to his heart to have defended such a disgraceful, hateful, and scandalous case. Begging the Countess' forgiveness, he sincerely petitioned the Lords to intercede with the King for favour and mercy. Intriguingly, on 22 February, William Camden notes in his diary that: "Peacock of Cambridge, who had claimed he had employed magical tricks to sway the King's mind from sound judgement in the case of Thomas Lake, is put to torture in the Tower of London. Some pronounced him a madman, others an impostor." On 10 March, Lake's wife was temporarily freed from the Tower "because of her ill health, under the condition that at the beginning of term she be returned unless she has made her submission". Lake finally kissed the royal hand on 15 May but his wife stubbornly refused to make her submission and remained in the Tower after his release. She was still there on 27 September when Lake was struck by a vehicle and broke his arm and on 16 November when she was to be brought to the Star Chamber to acknowledge her offence against the Countess of Exeter, "she wrote a letter to her derogatory to the kingdom's justice, and, quoting verses from Psalm 136, summoned the Countess to Divine Judgement," and hence was returned to the Tower. A month later on 14 December, she was freed from prison without public explanation.

Кейінгі өмірі

Лейк Мемлекеттік хатшы лауазымына қайта оралмады, бірақ ол патшамен қайта табысып, сарайға қайта қабылданды. 1625 жылы ол Уэллс округінен парламент депутаты болып сайланды, ал 1626 жылы Вуттон округінен депутат болды және 17 қыркүйек 1630 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. Одан кейін оның жесірі Мэри (Лондонның лорд-мэрі сэр Уильям Райдердің қызы және Киллалоэ англикандық епископы Джон Райдердің бірінші туысы), үш ұлы – Артур (1633 жылы қайтыс болды), Томас (1653 жылы қайтыс болды) және Ланселот (1680 жылы қайтыс болды), сондай-ақ төрт қызы қалды, олардың ішінде леди Рус (Джордж Родниге қайта үйленген) және Бриджит, ол 1637 жылы Ирландияның бас прокуроры сэр Уильям Домвиллге тұрмысқа шықты.