Кіріспе
Антарктидадағы Мари Берд жеріндегі мұздық шельф
Гетц мұздық шельфі – Макдональд Хайтс және Мартин түбегі арасындағы Антарктидадағы Мари Берд жерінің Хоббс жағалауы мен Бакутис жағалауын шекаралайтын, ұзын және ені кең мұздық шельф. Бірнеше ірі аралдар мұздық шельфке жартылай немесе толығымен кіріктірілген.
Орналасқан жері
Гетц мұздық шельфі Мари Берд жерінің солтүстік жағалауымен, батыстағы Ханессиан Форленд және Макдональд Хайтстан шығыстағы Мартин түбегіндегі Герлахер мүйісіне дейін созылады. Батыс бөлігі Хоббс жағалауында орналасқан, ал Дин аралының шығысындағы бөлігі Бакутис жағалауының барлық ұзындығымен жатыр. Батыста мұздыққа Джонсон мұздығы, Венцке мұздығы, Берри мұздығы және ДеВик мұздығы сияқты мұздықтар қоректендіреді, батыстан шығысқа қарай.
Аңдау және атауы
Сипл аралының батысындағы мұздық 1940 жылдың желтоқсанында АҚШ Антарктика қызметі (USAS) тарапынан ашылды. Сипл аралының шығыс бөлігі алғаш рет 1946–47 жылдарғы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Highjump" операциясы түсірген әуе суреттерінен белгіленді. Бүкіл нысанды АҚШ Геологиялық қызметі (USGS) 1962–65 жылдарғы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері негізінде картаға түсірді. Ол экспедицияға арналған гидросамолетпен жабдықтауға көмектескен Чикаго қаласының тұрғыны Джордж Ф. Гетцтің құрметіне USAS (1939–41) аталды.
Гляциология
1994-2010 жылдардағы жазғы температура және тұздылық өлшемдері көрсеткендей, бұл жағалау шельфі басқа Антарктика шельфтеріне қарағанда күштірек мұхиттық әсерге ұшырайды. Су бетінің суық қабаттарының астында, 2007 жылы термоклин 2000 жылғыға қарағанда шамамен 200 метрге жақын болды, бұл континенттік шельфке және мұздық шельфтің түбіне терең судың кіруі өзгергенін көрсетеді. Есептелген орташа базалық балқу жылдамдығы жылына 1,1 мен 4,1 метр мұз аралығында болды, бұл Гетцті Оңтүстік мұхитқа мұздың ерудің ең ірі көзіне айналдырды. 2021 жылдың ақпан айында бұл шельфті құрайтын он төрт мұздық барлығының жылдамдығы артқанын және 1994 жылдан бері 315 гигатонна мұз жоғалтқаны хабарланды. Жылдамдық артуының себебі "мұхиттық күш салу" деп қарастырылады, яғни салыстырмалы түрде жылы терең мұхит сулары мұздықтарды төменнен ерітеді.
Джонсон мұздық
Макдональд Хайтс пен Бойер Бут арасында солтүстікке қарай ағып, Гетц мұздық шелегіне қосылатын мұздық. USGS зерттеулері мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттерінен картаға түсірілген, 1959-65 жылдар. US ACAN осы жағалауды 1961-1962 жылғы маусымда зерттеу кезінде USS Glacier кемесінің экипажының мүшесі, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің боцмандық серігі Роланд Л. Джонсонның құрметіне атады.
Венцке мұздық
Бойер Бут пен Перри таулары арасында, Мари Берд жерінің жағалауындағы Гетц мұздық шельфіне қарай солтүстікке ағатын кең мұздық. Мұздық 1940 жылдың желтоқсанында Америка Құрама Штаттарының Антарктика қызметіне қарасты ұшақтардан ашылып, фотоға түсірілген. USGS зерттеулері мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің 1959-66 жылдардағы суреттері негізінде егжей-тегжейлі картаға түсірілген. АҚШ ACAN бұл мұздыққа 1972 және 1973 жылдары Антарктидада USCGC Northwind кемесінің командирі болған, USCG капитаны Норман С. Венцке атын берді. Ол сондай-ақ бірнеше Deep Freeze операцияларына мұзды үзуге арналған кемелердің офицері ретінде қатысқан.
Берри мұздық
. Мұздық, шамамен ұзындығы және ені, Перри жотасы мен Демас жотасының арасында солтүстікке қарай Гетц мұздық тірегіне құяды. Бұл аймақ алғаш рет 1940 жылдың желтоқсан айында АҚШ Антарктикалық қызметінің ұшақтарынан фотоға түсіріліп, дөңгелек сызықтармен картаға түсірілген. Мұздықты USGS жер серктеулерінен және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттерінен, 1959-66 жылдары егжей-тегжейлі картаға түсірді. US ACAN бұл мұздықты 1969-72 жылдардағы Deep Freeze операциялары кезінде 43-ші топтың әуе операциялары офицері болған, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің командирі Уильям Х. Берридің құрметіне атады; 1973 жылы Операциялар офицері болды.
Девик мұздық
Аймс таулары мен МакКаддин таулары арасындағы аймақты кемесіне дейін ағызып бара жатқан үлкен мұздық. Ол солтүстікке қарай ағып, Грант аралының оңтүстік-шығысында Гетц мұздық тірегіне құяды. 1959-65 жылдарғы геологиялық қызметтердің карталары және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері бойынша суреттелген. АҚШ Атқару комитетінің шешімімен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің лейтенанты Дэвид С. деВикк, 1960-61 жылдары жаңа Бёрд стансасын салуға жауапты инженерлік офицер атымен аталады.
Ригли шығанағы
Антарктика жағалауындағы шамамен кеңістікте орналасқан, Гетц мұздық шельфіне қарай созылған шығанақ. Планы бойынша дерлік тік бұрыш тәрізді, оның шектері Грант, Дин және Сипл аралдарымен белгіленген, олардың бір бөлігі немесе толығымен мұздық шельфке кіріп жатыр. 1940 жылдың желтоқсанында АҚШ Аэрогеодезиялық қызметі (AS) тапқан. Экспедицияны қаржылық тұрғыдан қолдаған Чикаголық кәсіпкер Филипп Риглинің құрметіне аталған.
Дин аралы
Мұзбен қапталған, ұзын және кең арал, Гетц мұздық шельфісінің ішінде, Грант аралы мен Сипл аралының арасында орналасқан. Алғаш рет 1962 жылдың 5 ақпанында USS Glacier кемесінен алыстан көрінді. Аты Америка Құрама Штаттары Теңіз күштерінің бас сержанты С. Л. Диннің құрметіне берілді, ол аталған кемеде электр офицері қызметін атқарған.
Бёрдвелл нүктесі
Дин аралының солтүстік-батыс ұшы. USGS зерттеулері мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттерінен картаға түсірілген, 1959-65 жылдары. АҚШ ACAN-ы осы жерге АҚШ Әскери-теңіз күштерінің электроника техникалық маманы, ET1 дәрежесіндегі Кит У. Бердвеллдің құрметіне ат қойды, ол 1969 жылы Берд станциясында қызмет еткен.
Коул нүктесі
Дин аралының оңтүстік ұшындағы нүкте. USGS зерттеулері мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттерінен картаға түсірілген, 1959-65 жж. АҚШ ACAN Лоуренс М. Коулдың құрметіне атады, BU2, АҚШ Әскери-теңіз күштері, 1969 ж. Бёрд станциясындағы құрылысшы.
Шәріз аралы
Мұзбен қапталған, Сипл және Карни аралдары арасында жатқан, сондай-ақ Гетц мұздық шельфінің ішінде орналасқан ұзын арал. 1959-66 жылдарғы геологиялық зерттеулер мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері бойынша USGS картасына түсірілген. US ACAN бұл аралды 1966 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "OpDFrz" операциясы кезінде Антарктидадағы АҚШ әскери авиациялық бөлімшесінің мүшесі болған аға сержант Дж. М. Черридің құрметіне атады.
Нанн аралы
Мұзбен қапталған, созылыңқы арал, Райт аралының оңтүстігіндегі Гетц мұздық шельфінде орналасқан. 1959-66 жылдарғы USGS зерттеулері мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері арқылы суреттелген. US ACAN осы аралды IGY кезіндегі Әскери-теңіз күштерінің Антарктиканы қолдау көрсетуінің құқықтық мәселелеріне жауапты болған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің вице-адмиралы Ира Наннның құрметіне атады.
Глэйд шығанағы
Амундсен теңізіндегі ашық үшбұрышты шығанақ, солтүстікке қарай кеңейе келе кең болып ашылады және Райт аралының солтүстік бөлігі, Гетц мұздық шельфінің алдыңғы жағы және Мюррей Форлендінің солтүстік-батыс беткейі, сондай-ақ Мартин түбегімен құралатын бұрышпен шекараланады. USGS зерттеулері мен 1959-67 жылдарға жасалған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері бойынша картаға түсірілген. АҚШ ACAN осы шығанаққа 1956-57 жылдары АҚШ Әскери-теңіз күштерінің OpDFrz операциясында USS Atka кемесінде тікұшақ ұшқышы болған, сондай-ақ 1975-76 жылдары Антарктидадағы Әскери-теңіз күштерін қолдау күштерінің орынбасары болған Командир Джеральд Л. Глэйдтің құрметіне ат қойды.
Бакутис жағалауы
Антарктида жағалауының Дин аралының шығысына қарама-қарсы нүктеден Герлахер мүйісіне дейін созылатын бөлігі. Бұл аймақтың жағалауы бірнеше ірі, мұзбен жабылған аралдармен және өте кең Гетц мұздық шельфімен шектеледі. Бұл жағалау 1939-41 жылдары USAS экспедициясының мүшелерімен көрілген, ал 1946-47 жылдары АҚШ Әскери-теңіз күштерінің OpHjp операциясы түсірген әуе суреттерінен ішінара картаға түсірілген. Екі экспедиция да адмирал Р.Э. Берд басқаруымен жүргізілді. USGS 1959-66 жылдары жергілікті зерттеулер мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттерін пайдаланып жағалауды толығымен картаға түсірді. US ACAN осы жағалауды 1965-1967 жылдары Антарктидадағы АҚШ Теңіз күштерінің қолдау күшінің қолбасшысы болған адмирал Фред Э. Бакутистің құрметіне атады.
Скотт түбегі
Мұзбен қапталған, жағалаудан бастап Гетц мұздық шельпіне қарай, Райт аралының батыс жағына қарай созылатын ұзын жарты арал. 1959-66 жылдарғы USGS зерттеулері мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері бойынша суреттелген. US ACAN оны Халықаралық геофизикалық жыл (IGY) кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің OpDFrz қаржысын және байланысын ұйымдастыруға көмектескен АҚШ армиясының подполковнигі Томас Скотттың құрметіне атады.
Бреннан шығанағы
Гетц мұздық шельфінің оңтүстік-шығыс бөлігіндегі мұзбен толған шығанақ, батысынан Скотт түбегі мен Нанн аралымен, ал шығысынан Сполдинг түбегімен шектеледі. АҚШ ACAN осы шығанақты АҚШ Әскери-теңіз күштері резервіндегі Лейтенант-командор Лоренс А. Бреннанның құрметіне атады, ол 1975-76 және 1976-77 маусымдарында Шығыс Антарктидадағы Dome Charlie (қ.б.) -ден зақымдалған үш LC 130 ұшағын құтқаруды жоспарлауға және іске асыруға көмектескен. Бұл құтқару операциясы сәтті аяқталды.
Сполдинг түбегі
Мартин түбегінің батысында, Бреннан шығанағы мен Свини шығанағы арасындағы Гетц мұздық шельфіне қарай созылған, мұзбен жабылған төменгі түбек. 1959-67 жылдарғы геологиялық зерттеулер мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері бойынша USGS картасына енгізілді. 1977 жылы АҚШ ACAN осы түбекті АҚШ Әскери-теңіз күштерінің парашютпен құтқару тобының жетекшісі Ричард Л. Спаудингтің құрметіне атады, ол 1977 жылғы Deep Freeze операциясында Оңтүстік полюс станциясының үстінен 1000-шы мансаптық секірісін жасады. 1977 жылға дейін тоғыз маусымдық Deep Freeze операцияларында ол Антарктикада 110-нан астам парашютпен секірулер жасады.
Суини шығанағы
Бакутис жағалауындағы Сполдинг және Мартин түбектері арасындағы кең, мұзға толы шығанақ. Бұл нысан Гец мұздық шельфінің оңтүстік-шығыс соңын көрсетеді. 1959-67 жылдарғы геологиялық зерттеулер мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе суреттері бойынша USGS картасына түсірілген. US ACAN 1976 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің OpDFrz операциясындағы Dome Charlie (қ.б.) әуе кемелерін құтқару лагерінің басшысы, АҚШ армиясының капитаны Тимоти А. Суинидің құрметіне атады. 1975-76 жылғы маусымда осы қашық лагерде жұмыс істеген құтқару тобы 1975 жылдың 15 қаңтары мен 4 қарашасында Dome Charlie-де зақымданған екі LC-130 ұшағын құтқаруға қол жеткізді.