Өкпе артерия катетері: қолданылуы мен даулы мәселелері
Pulmonary artery catheter
Өкпе артерия катетері (Swan-Ganz) – жүрек жеткіліксіздігі, инфаркт, аритмия, өкпе эмболиясы сияқты жағдайларды бағауға арналған құрал. Орнату жолдары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өкпе артериясына енгізуге арналған катетер
Catheter for insertion into a pulmonary artery
Өкпе артериясы катетері (ӨАК), сондай-ақ Сван Ганц катетері немесе оң жүрек катетері деп аталады, бұл өкпе артериясына енгізілетін, ұшында дорбасы бар катетер. Енгізу процедурасы өкпе артериясын катетерлеу немесе оң жүрек катетерлеу деп аталады. Өкпе артериясын катетерлеу – жүректің жалпы функциясын бағалаудың пайдалы әдісі, әсіресе жүрек жетіспеушілігі, жүрек шабуылы, аритмиялар немесе өкпе эмболиясының салдарынан туындаған жағдайларда. Бұл, сондай-ақ, тамыр ішіне сұйықтық салу терапиясы қажетті жағдайларда да қолданылады, мысалы, жүрек операциясынан кейін, шок және ауыр күйіктерде.
A pulmonary artery catheter (PAC), also known as a Swan Ganz catheter or right heart catheter, is a balloon tipped catheter that is inserted into a pulmonary artery in a procedure known as pulmonary artery catheterization or right heart catheterization. Pulmonary artery catheterization is a useful measure of the overall function of the heart particularly in those with complications from heart failure, heart attack, arrythmias or pulmonary embolism. It is also a good measure for those needing intravenous fluid therapy, for instance post heart surgery, shock, and severe burns.
Процедура
Катетер көбінесе ішкі мойын, кіндік асты немесе жамбас веналары арқылы енгізіледі. Өкпе артериясы катетерін орналастырудың жеңілдігі (ең оңайынан қиынына қарай): оң ішкі мойын > сол кіндік асты > сол ішкі мойын > оң кіндік асты.
The catheter is introduced through a large vein—often the internal jugular, subclavian, or femoral veins. Ease of placement for a pulmonary artery catheter from easiest to difficult is: right internal jugular > left subclavian > left internal jugular > right subclavian.
Дау
Осы типтегі катетерді қолданудың тиімділігі күмәнді болғандықтан, көптеген дәрігерлер оны қолдануды шектеуге тырысады.
The benefit of the use of this type of catheter has been controversial. Therefore, many clinicians minimize its use.
Пайдаға қол жеткізу туралы дәлелдеме
1980 жылдары жүргізілген бірнеше зерттеулер физиологиялық ақпараттың көбеюінің пайдалы екенін көрсетті. Па катетерінің тиімділігі туралы көптеген хабарламалар анестезия және жансақтау бөлімдерінен (ICU) алынған. Бұл бөлімдерде пациенттердің метаболизмі қалыптыдан артық болады деген оймен жүрек-қан тамырларының жұмысы жақсартылды. 2005 жылы бірнеше орталықта жүргізілген рандомизацияланған бақылаулы зерттеуде өкпе артериясы катетері салынған және салынбаған жансақтау бөлімі (ICU) пациенттері арасында өлім-жітім көрсеткіші мен жату мерзімінде ешқандай айырмашылық болмады, алайда процедурамен байланысты асқынулардың 10% жиілігі анықталды.
Several studies in the 1980s seemed to show a benefit of the increase in physiological information. Many reports showing benefit of the PA catheter are from anaesthetic, and Intensive Care Unit (ICU) settings. In these settings cardiovascular performance was optimized thinking patients would have supra normal metabolic requirements. In 2005, a multi center randomized controlled trial found no difference in mortality or length of stay in ICU patients who received pulmonary artery catheters, though it did find a 10% incidence of complications related to the procedure.
Залалдың немесе пайданың жоқтығының дәлелі
Алдыңғы зерттеулерге қайшы, ПА катетерінің (ПАК) қолданысы нәтижелерді міндетті түрде жақсартпайды дегенге күшті дәлелдер бар. Мұның бір себебі медбикелер мен дәрігерлердің ПА катетерінің көрсеткіштерін дұрыс бағалауға жеткілікті білімі болмауы мүмкін. Сонымен қатар, ПАК қолданудан туындайтын асқынулар оның тиімділігін төмендетуі мүмкін. Бұдан әрі, ПАК-тен алынған мәліметтерге сүйену артық агрессивті емдеуге алып келуі мүмкін, бұл зиянды салдарға ұшыратуы мүмкін. Немесе, бұл одан да зиянды емдеуге себеп болуы мүмкін (мысалы, қалыпты көрсеткіштен жоғары мәндерге жету өлім-жітімнің жоғарылауымен байланысты болуы мүмкін).
Contrary to earlier studies there is growing evidence the use of a PA catheter (PAC) does not necessarily lead to improved outcome. One explanation could be that nurses and physicians are insufficiently knowledgeable to adequately interpret the PA catheter measurements. Also, the benefits might be reduced by the complications from the use of the PAC. Furthermore, using information from the PAC might result in a more aggressive therapy causing the detrimental effect. Or, it could give rise to more harmful therapies (i. e. achieving supra normal values could be associated with increased mortality).
Өкпе артериясын катетерлеудің тиімділігі
Адольф Фикстің жүрек шығынын анықтау үшін уақыт/температура қисықтарын пайдалану арқылы жасалған формуласының бұл түсіндірмесі оң жүректің жұмысын бағалауда ыңғайлы, бірақ шектеулі және инвазивті модель болып табылады. Бұл әдіс ЖЗҚ жағдайында өкпе ісінуіне алып келетін көлемдік жүктемені бақылаудың ерекше тәсілі болып табылады. Өкпе артериясы катетерінің клиникалық тәжірибеде көбінесе назардан тыс қалған мүмкіндігі – денедегі оттегінің толық мөлшерін анықтау арқылы аралас веноздық оттегінің қанықтығын өлшеу қабілеті. Жүрек шығынының өлшемдерінен алынған мәнге қарамастан, аралас веноздық оттегінің қанықтығы – жалпы денедегі қан ағынының және, демек, жүрек шығынының нақты көрсеткіші. Аралас веноздық оттегінің төмен қанықтығының (қалыпты = 60%, бірақ коронарлық синус үшін 40%-ға жуық, бұл миокардтың жоғары метаболизмімен байланысты) оттегі жеткізілімі жеткіліксіз екенін көрсететін болжам физиологиялық және метаболикалық байқаулармен сәйкес келеді. Жоғары оттегі сіңіруі төмен жүрек шығынымен және аралас веноздық оттегінің қанықтығының төмендеуімен байланысты. Гипотермия және ауыр сепсис жағдайларын ескермегенде, аралас веноздық оттегінің төмен қанықтығы гемодинамиканың жеткіліксіздігін көрсетеді. Өкпе артериясы катетерінің аралас веноздық қаннан үлгі алу мүмкіндігі төмен жүрек шығынымен байланысты жағдайларды басқаруда маңызды рөл атқарады. Инвазивті емес эхокардиография және пульстік толқын арқылы жүрек шығынын бақылау оң және сол жүректің жұмысын анықтауда инвазивті әдістерге қарағанда қауіпсіз және тиімді. MRSA және осыған ұқсас стационарлық катетерлік инфекциялардың пайда болуы осы инвазивті жүрекке қатысты ЖЗҚ араласуының тиімділігін шектейді.
This interpretation of Adolph Ficks' formulation for cardiac output by time/temperature curves is an expedient but limited and invasive model of right heart performance. It remains an exceptional method of monitoring volume overload leading to pulmonary edema in an ICU setting. A feature of the pulmonary artery catheter that has been largely ignored in the clinical setting is its ability to monitor total body oxygen extraction by measuring the mixed venous oxygen saturation. Regardless of the value obtained by measurements of the cardiac output, the mixed venous oxygen saturation is an accurate parameter of total body blood flow and therefore cardiac output. The assumption that a low mixed venous oxygen saturation (normal = 60% except for the coronary sinus where it approximates 40% reflecting the high metabolic rate of the myocardium) represents less than adequate oxygen delivery is consistent with physiological and metabolic observations. High oxygen extraction is associated with low cardiac output and decreased mixed venous oxygen saturation. Except during hypothermia and in severe sepsis, low mixed venous oxygen saturations are indication of inadequate hemodynamics. The ability of the pulmonary artery catheter to sample mixed venous blood is of great utility to manage low cardiac output states. Non invasive echocardiography and pulse wave cardiac output monitoring are concordant with (and much safer) if not better than invasive methods defining right and left heart performance. The emergence of MRSA and similar hospital based catheter infections now clearly limits the utility of this type of invasive cardiac ICU intervention.