Кіріспе
Бельгиялық шоколадхана Godiva Chocolatier (/ɡ//ə/'d//aɪ//v//ə/; gɔdiva) – Бельгияда орналасқан халықаралық шоколад өндіруші, ол түрік конгломераты Yıldız Holding-тің меншігінде. 1926 жылы құрылған, ол 2007 жылдың қараша айында Yıldız Holding компаниясымен сатып алынған. 2019 жылы Оңтүстік Кореяның MBK Partners жеке капитал фирмасы Токиодағы Godiva Japan компаниясын, Оңтүстік Корея мен Океаниядағы операцияларын, сондай-ақ Бельгиядағы өндіріс орналысын 1 миллиардтан астам АҚШ долларына сатып алды. Godiva Еуропа мен Азияда 600-дан астам дүкенге ие және оларды басқарады, ал 10 000-нан астам мамандандырылған бөлшек сауда орындары арқылы қолжетімді. 2019 жылы Godiva келесі 6 жылда бүкіл әлемде 2000 кафе ашуды жоспарлаған, бұл концепция кофе желісі сияқты өнімдерді, соның ішінде эспрессо және круассан сэндвичтерін ұсынатын. Алайда, 2021 жылдың қаңтар айында Godiva COVID-19 пандемиясының шектеулері мен карантині салдарынан Солтүстік Америкадағы барлық 128 дүкенін 2021 жылдың наурыз айының соңына дейін жабатынын хабарлады, бірақ көтерме саудасын сақтап қалады.
Godiva Chocolatier (/ɡ//ə/'/d//aɪ//v//ə/; gɔdiva) is a Belgian based international chocolate maker which is owned by Turkish conglomerate Yıldız Holding. Founded in 1926, it was purchased by Yıldız in November 2007. In 2019, South Korean private equity firm MBK Partners purchased Tokyo based Godiva Japan, operations in South Korea and Oceania as well as a production facility in Belgium for a deal valued at over US$1 billion. Godiva owns and operates more than 600 shops in Europe and Asia and is available via over 10,000 speciality retailers. In 2019, Godiva had planned to open 2,000 Cafés worldwide over the next 6 years, a concept that would introduce more coffee chain type products including espresso drinks and croissant sandwiches. However, in January, 2021, Godiva announced it would close all its 128 brick and mortar locations across North America by the end of March 2021, due to the lockdowns and restrictions of the COVID 19 pandemic drastically reducing in person shopping, but would maintain wholesale operations.
Тарих
Godiva 1926 жылы Бельгияның Брюссель қаласында Драпс отбасы құрды, олар Леди Годива аңызының құрметіне Grand Place-те алғашқы дүкенін қазіргі атымен ашты. Бельгиядан тыс алғашқы дүкен 1958 жылы Париждегі Сен-Оноре көшесінде ашылды. 1966 жылы компанияның өнімдері АҚШ-қа жетті, онда олар сауда орталықтарында сатылды. Келесі жылы Драпс отбасы Godiva-ны Кэмпбелл шұбат компаниясына сатты. 1972 жылы Солтүстік Америкадағы алғашқы Godiva дүкені Нью-Йорк қаласының Бесінші авенюінде ашылды. 2007 жылы Godiva жылдық сатылымы шамамен 500 миллион долларды құрады. Сол жылдың тамызында Кэмпбелл шұбат компаниясы Godiva Chocolatier бизнесі үшін стратегиялық баламаларды, оның ішінде мүмкін болатын сатуды қарастырып жатқанын мәлімдеді; компания "премиум шоколад бизнесі Кэмпбеллдің қарапайым тағамдарға стратегиялық бағытымен үйлеспейді" деді. 2007 жылдың желтоқсанында Кэмпбелл Godiva-ны Түркияның Стамбул қаласында орналасқан, Ülker тобының және Түркиядағы ең ірі тұтыну тауарларын өндіруші Yıldız Holding компаниясына сату туралы келісімге келді. Сатып алу 2008 жылдың наурыз айында 850 миллион долларға аяқталды. Godiva бүкіл әлем бойынша 450-ден астам дүкенге ие және оларды басқарады. 2012 жылдың мамырында Godiva Лондонның Harrods сауда орталығында Café Godiva ашты, онда Godiva шоколад сусындарын, кондитерлік өнімдер мен шоколадтар ұсынылады. Компанияның Харродс азық-түлік залында да дүкені бар. 2016 жылы Godiva 90 жылдығын тойлады және Қытайда 100-ші дүкенін ашты. 2017 жылы компания Австралияда алғашқы дүкенін ашты, Брюссельде Пьер Драпс шоколадты зерттеу және әзірлеу орталығын ашып, Манхэттеннің орталық бөлігіндегі Рокфеллер орталығында Солтүстік Америкадағы флагмандық дүкенін ашты. 2018 жылы Godiva брендтің туған жері Брюссельде алғашқы кафесін ашты. Жапонияда 2018 жылдың ақпан айында Godiva Nihon Keizai Shimbun қаржы газетінде толық беттік жарнама жариялап, giri choco дәстүрін тоқтатуды ұсынды. Бұл дәстүрге сәйкес, әйелдер Валентин күнінде әріптестеріне, достарына, басшыларына және кейде отбасы мүшелеріне шоколад сатып алуға міндетті. Жарнамаға жұртшылықтың реакциясы көбінесе жағымды болды. 2019 жылы корейлік MBK Partners жеке капитал фирмасы Godiva-ның Жапония, Оңтүстік Корея, Австралия және Жаңа Зеландиядағы операцияларын, сондай-ақ Бельгиядағы өндіріс орнын сатып алуға келісті. Сауданың егжей-тегжейлі шарттары жарияланбады, бірақ шамамен 1-ден 1,5 миллиард долларға бағаланды. 2020 жылдың қазан айынан бастап Godiva компаниясының бас директоры – Нұртас Зиял Африди.
Азаматтық қатынастар
Компания Дүниежүзілік какао қоры мен Какао горизонттары қорының қатысушы мүшесі және Save the Children ұйымының серіктесі болып табылады. Godiva "Леди Годива" бағдарламасын бастады, оның алғашқы жылында FEED жобаларымен серіктестік құрды. Godiva сондай-ақ Earthworm Foundation-мен бірлесіп какао индустриясының тұрақтылығын қамтамасыз ету міндеттемесін жалғастыруда және какао өндірісіне байланысты орманды жою мен орманның деградациясын тоқтату мақсатындағы "Какао және орман бастамасымен" келісімде. Өзінің Seeds for Progress Foundation арқылы Godiva кофе өсіретін аймақтардағы балалардың білім алуына қолдау көрсетеді. "Леди Годива" бастамасы – Godiva-ның АҚШ, Канада, Бельгия, Англия және Қытайдағы әйелдерді күштендірумен айналысатын бес үкіметтік емес ұйымға жыл сайын 25 000 доллар көлемінде гранттар беруге берген уәдесі.
Орналасқан жерлер
2016 жылы Godiva-ның дүние жүзінде шамамен 650 бөлшек сауда дүкені болды. Godiva компаниясының әлемдік кеңдеуі, әсіресе Қытай және Жапония сияқты батыс емес елдерде қарқынды дамыды. 2021 жылы Godiva Солтүстік Америкадағы 128 дүкенін сауда орталықтарындағы сатылымның азаюына байланысты жабатынын хабарлады; клиенттер енді Godiva онлайн-маркетплейсі және азық-түлік дүкендері, клубтар мен бөлшек сауда серіктестері арқылы өнімдерді сатып ала алады. Godiva-ның Брюссельде, Пенсильвания штатының Рединг қаласында және Түркияда зауыттары бар. АҚШ-та сатылатын шоколадтың көп бөлігі Түркияда өндіріледі.
Құқықтық даулар
Компанияның адвокаттары Швейцарияның Женева қаласындағы «Леди Годива» пабине бірнеше хат жіберіп, олардың зияткерлік меншігін бұзуын ескертті, ал соңғы хатта олар атауды пайдалануды тоқтатуды талап етті. Англияның Ковентри қаласында «Дэме Гудивер күнін» қайта жаңғыртуды ұйымдастырған Пру Порретта, қала көшелеріндегі шеруге қатысып, Леди Годива рөлін атқаратыны туралы: «Бұл өте өкінішті деп ойлаймын. Годива – халыққа жасалған зұлымдықтарды тоқтату үшін күйеуіне шарт қойған ұлы әйел. Леди Годива бастапқыда өздеріне тиесілі емес нәрсені пайдалануға тырысатын және оны тек өздері үшін ғана қолданатын компанияны бекіндірмес еді. Бұл біздің бай мұрамыз туралы мәселе. Менің ойымша, бұл моральдық тұрғыдан дұрыс емес».
Даулар
Годива шоколад өндірушілерінің какао өндірісінде бала еңбектерін пайдалануына байланысты дауға тартылып отыр. 2018 жылы неміс тұтынушылар институты Stiftung Warentest жүргізген зертханалық сынақ нәтижесінде Godiva сүт шоколадында никельдің жоғары деңгейде кездесетіні анықталды.