Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нигерде мемлекеттік қызметтерге саяси сайлаулар өтеді.
Political elections for public offices in Niger
Нигердегі сайлаулар жартылай президенттік жүйе шеңберінде ұйымдастырылады. Президент және Ұлттық Ассамблея халықтың сайлауымен сайланады, ал сайлауды Тәуелсіз Ұлттық Сайлау Комиссиясы (CENI) өткізеді.
Elections in Niger take place within the framework of a semi presidential system. The President and National Assembly are elected by the public, with elections organised by the Independent National Electoral Commission (CENI).
Сайлау тарихы
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін француз саяси реформалары Нигерде француз Ұлттық Ассамблеясына мүшелерді сайлауға мүмкіндік берді. Бұл сайлаулардың алғашқысы 1945 жылғы 21 қазанда өтті, Нигер мен көршілес Француз Суданы (қазіргі Мали) бір сайлау округі ретінде біріктірілді. Екі депутат француз азаматтары және африкалықтар үшін жеке сайлау коллегияларын пайдалана отырып сайланды. Бірлескен сайлау округі үшін келесі сайлау 1946 жылғы маусымда өтті. 1946 жылғы қарашадағы сайлауда Нигер бір мандатты округке айналды, оны Нигердің прогрессивті партиясының (ППН) Хамани Диори жеңіп алды. Осы кезеңде Бас кеңес құрылды және алғаш рет 1946 жылғы желтоқсанда және 1947 жылғы қаңтарда сайланды. 1948 жылы Нигерге француз Ұлттық Ассамблеясында екінші орын берілді, ол сол жылғы маусымда өткен қосымша сайлауда Нигердің тәуелсіздері мен жақтастарының одағынан (UNIS) Жорж Кондат сайланды. 1951 жылы Францияда тағы сайлау өтті, онда екі мандатты да UNIS жеңіп алды. Бас кеңес 1952 жылы Аумақтық Ассамблеяға айналдырылды, ал жаңа органға алғашқы сайлау UNIS-тің жеңісімен аяқталды, ол Екінші коллегияның барлық 35 мандатын жеңіп алды. Нигердегі соңғы француз Ұлттық Ассамблеясының сайлауы 1956 жылы өтті, онда PPN және Нигердің әрекет блогы (BNA) мен Нигердің прогрессивті одағы (UPN) Кондатпен бір мандаттан жеңіп алды. 1957 жылғы Аумақтық Ассамблея сайлауында Саваба жеңіске жетті, ол 60 мандаттың 41-ін алды. Бірақ келесі жылы өткен ерте сайлауда Савабаны ППН-ді қамтитын Франко-Африкалық қауымдастығының одағы жеңді. 1960 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін ППН жалғыз заңды партияға айналды. Елдің алғашқы президенттік сайлауы 1965 жылғы қыркүйекте өтті, онда Диори жалғыз кандидат болды. Жыл соңында өткен парламенттік сайлауда PPN барлық 50 мандатты жеңіп алды. 1970 жылғы президенттік және парламенттік сайлаулар бірдей жүйе бойынша өтті. 1974 жылғы төңкеріс PPN-ді биліктен алып тастады, ал 1989 жылға дейін сайлаулар өткізілмеді, онда жалпы сайлаулар жарияланды, сол жылдың басында құрылған Ұлттық даму үшін қозғалысы (MNSD) жалғыз партия болды. 1987 жылдан бері билікте тұрған Али Сайбу қайтадан президент болып сайланды, MNSD Ұлттық Ассамблеядағы барлық 93 мандатты жеңіп алды. 1993 жылы басқа да саяси партиялар заңдастырылды, ал тәуелсіздік алғаннан кейін алғашқы көппартиялық парламенттік сайлау 1993 жылғы ақпанда өтті. MNSD ең үлкен партия болып шықты, бірақ 83 мандаттың тек 29-ын жеңді; оппозициялық партиялар кейіннен парламенттік көпшілікке ие болған «Өзгеріс күштерінің альянсын» құрды, бірақ Ұлттық Ассамблеяның құрамын айтарлықтай өзгертпеді. 1996 жылғы қаңтардағы төңкеріс шілдеде президент сайлауына әкелді, онда төңкеріс көшбасшысы Ибрагим Баре Майнассара сайланды. Оны қолдау үшін құрылған «Демократиялық жаңарту үшін тәуелсіздердің ұлттық одағы» сол жылдың соңында өткен парламенттік сайлауда оппозицияның бойкоты кезінде абсолютті көпшілікке ие болды. 1999 жылы тағы бір төңкеріс болды, сол жылы жалпы сайлаулар өтті. Танджа президент болып сайланды және MNSD 83 мандаттың 38-імен Ұлттық Ассамблеядағы ең үлкен партия болып шықты. 2004 жылғы сайлауда Танджа қайта сайланды және MNSD ең үлкен партия болып қала берді. 2009 жылғы референдум конституцияның тоқтатылуына және президенттік сайлаудың кейінге қалдырылуына әкелді. Парламент сайлауы оппозицияның бойкотымен өтті, MNSD көпшілікті жеңіп алды. Алайда, Танджа 2010 жылы төңкеріс кезінде қызметінен шеттетілді, ал 2011 жылы жалпы сайлаулар өтті, онда Нигер демократия және социализм партиясының (PNDS) Махамаду Иссуфу президент болып сайланды және PNDS Ұлттық Ассамблеядағы ең үлкен партия атанды. Иссуфу 2016 жылғы жалпы сайлауда қайта сайланды, президенттік сайлаудың екінші кезеңіне оппозиция бойкот жасады. PNDS парламенттік сайлауда елеулі жетістіктерге жетті, бірақ көпшілікке қол жеткізе алмады.
Following World War II, French political reforms meant that Niger began to elect members to the French National Assembly. The first of these elections took place on 21 October 1945, with Niger and neighbouring French Sudan (now Mali) combined into a single constituency. Two MPs were elected using separate electoral colleges for French citizens and Africans. The next elections for the combined constituency held in June 1946. By the November 1946 elections, Niger had become a single member seat, which was won by Hamani Diori of the Nigerien Progressive Party (PPN). A General Council was established in the same period and was first elected in December 1946 and January 1947. In 1948 Niger was given a second seat in the French National Assembly, which was filled in a by election in June that year, with Georges Condat of the Union of Nigerien Independents and Sympathisers elected. French elections were held again in 1951, with both seats won by UNIS. The General Council was converted into the Territorial Assembly in 1952, with the first elections to the new body resulting in a victory for UNIS, which won all 35 Second College seats. The final French National Assembly election in Niger was held in 1956, with the PPN and an alliance of the Nigerien Action Bloc (BNA) and Nigerien Progressive Union (UPN) of Condat winning one seat each. The 1957 Territorial Assembly elections were won by Sawaba, which took 41 of the 60 seats. However, in early elections the following year, Sawaba was defeated by the Union for the Franco African Community alliance, which included the PPN. Upon independence in 1960, the PPN became the sole legal party. The country's first presidential elections were held in September 1965, with Diori as the sole candidate. Parliamentary elections later in the year resulted in the PPN winning all 50 seats. Presidential and parliamentary elections in 1970 were held under the same system with the same result. A 1974 coup removed the PPN from power, and elections were not held again until 1989, when general elections were called, with the National Movement for the Society of Development (MNSD), established earlier in the year, as the sole party. Ali Saibou (who had been in power since 1987) was re elected President, with the MNSD winning all 93 seats in the National Assembly. By 1993 other political parties had been legalised, and the first multi party parliamentary elections since independence were held in February 1993. The MNSD emerged as the largest party, but won only 29 of the 83 seats; opposition parties subsequently formed the Alliance of the Forces of Change, which had a parliamentary majority. but did not significantly alter the makeup of the National Assembly. A coup in January 1996 led to presidential elections in July, in which coup leader Ibrahim Baré Maïnassara was elected. The National Union of Independents for Democratic Renewal, formed to support him, won an absolute majority in the parliamentary elections later in the year amidst an opposition boycott. Another coup in 1999 led to general elections that year. Tandja was elected president and the MNSD emerged as the largest party in the National Assembly with 38 of the 83 seats. The 2004 elections saw Tandja re elected and the MNSD remain the largest party. A 2009 referendum resulted in the constitution being suspended and presidential elections being delayed. The parliamentary elections went ahead, with an opposition boycott allowing the MNSD to win a majority. However, Tandja was removed from office in a 2010 coup and general elections were held in 2011, which saw Mahamadou Issoufou of the Nigerien Party for Democracy and Socialism (PNDS) elected president and the PNDS become the largest party in the National Assembly. Issoufou was re elected in 2016 general elections, with the second round of the presidential elections boycotted by the opposition. The PNDS made significant gains in the parliamentary elections, but failed to win a majority.
Сайлау жүйесі
Президент бес жылдық мерзімге екі турлы жүйе бойынша сайланады. Ұлттық Ассамблеяның 171 мүшесі үш тәсілмен сайланады. Олардың көпшілігі, 158 адам, жеті облыс және Ниамей қалалық аймағы бойынша сегіз көпмандатты сайлау округінен сайланады; орындар пропорционалдық өкілдік принципі бойынша қарапайым квота және ең жоғары орташа әдіспен үлестіріледі, сондай-ақ 5% сайлау шегі белгіленген. Тағы сегіз мүше этникалық азшылықтарды өкілдік ететін бірмандатты сайлау округтерінен сайланады, ал бес мүше шетелде тұратын нигерліктерді өкілдік ететін бірмандатты сайлау округтерінен сайланады, әр континент үшін бір округтен. Бірмандатты сайлау округтері көп дауыс алған кандидатты жеңісші деп жариялау принципі бойынша сайланады.
The President is elected for a five year term using the two round system. The 171 members of the National Assembly are elected by three methods. The majority, 158, are elected from eight multi member constituencies based on the seven regions and the Niamey metropolitan region; seats are allocated using the simple quotient and the highest averages method under proportional representation, and there is a 5% electoral threshold. A further eight members are elected from single member constituencies to represent ethnic minorities, whilst five are elected from single member constituencies to represent Nigeriens living abroad, with one constituency for each continent. The single member constituencies are elected on a first past the post basis.
Референдумдар
Француз отаршылдық дәуірінде Нигердегі француз азаматтары 1945 жылы, 1946 жылдың мамырында және 1946 жылдың қазанында өткен француз референдумдарында дауыс беруге мүмкіндік алды. 1958 жылы француз отаршылдық империясы бойынша конституциялық референдум өтті; қарсы дауыс беру дереу тәуелсіздікке алып келер еді, ал мақұлдау аумақтың Франция қауымдастығына қосылуына әкелер еді. Нигерде референдумға дауыс берушілердің 78% қолдау көрсетті. Келесі референдум 1987 жылы ұлттық және жергілікті деңгейде сайлаусыз, кеңес беруші институттар құруға бағытталған Ұлттық хартаға арналды, ресми нәтижелерге сәйкес, дауыс берушілердің 99,6% қолдады. Екі жыл өткен соң өткен конституциялық референдумда жаңа конституция да осындай үлеспен мақұлданды. 1992 жылы көппартиялық демократияны қайта енгізуді ұсынған конституциялық референдумды дауыс берушілердің 90% қолдады. 1996 жылғы төңкеріс жаңа конституцияны дауыс берушілердің 92% мақұлдаған референдумға әкелді, ал 1999 жылғы төңкеріс тағы бір жаңа конституцияны дауыс берушілердің 90% мақұлдауына себеп болды. 2009 жылғы референдум конституцияны жаңадан жазуға дейін тоқтатуды ұсынды және дауыс берушілердің 92,5% қолдауына ие болды, бірақ бұл конституциялық дағдарысқа әкеп соқты, нәтижесінде 2010 жылы тағы бір төңкеріс және тағы бір конституциялық референдум өтті, онда жаңа конституцияны 90% қолдады.
During the French colonial era, French citizens in Niger were able to vote in French referendums held in 1945, May 1946 and October 1946. In 1958 a constitutional referendum was held across the French colonial empire; rejection would result in immediate independence, whilst approval would result in the territory joining the French Community. In Niger the referendum was approved by 78% of voters. The next referendum was held in 1987 on a National Charter that would establish non elective, consultative institutions at both national and local levels, with official results showing 99.6% voting in favour. A constitutional referendum two years later saw the new constitution approved by a similar margin. Another constitutional referendum in 1992, which proposed reintroducing multi party democracy, was approved by 90% of voters. The 1996 coup led to a referendum that saw a new constitution approved by 92% of voters, whilst the 1999 coup resulted in another new constitution receive the approval of 90% of voters. A referendum in 2009 proposed suspending the constitution pending a rewrite, and was approved by 92.5% of voters, although it led to a constitutional crisis that resulted in another coup and another constitutional referendum in 2010, with 90% backing the new constitution.