Кіріспе

HESA Saeqeh (صاعقه Sâ'eğe, "Найза"), Sa'eqeh; Saegheh, немесе Saeqeh 80 – ирандық бір орындық реактивті ұшақ, американдық Northrop F-5 ұшағынан жасалған. Иран Ислам Республикасы Әскери-әуе күштері мен Иран Қорғаныс министрлігінің бірлескен өнімі, ол ирандық Азарахш ұшағының екінші буыны. Saeqeh ұшағы 2007 жылғы 20 қыркүйекте Иранда сәтті сынақтан өтті.

Даму

Ұшақтың алғашқы прототипі 2004 жылдың шілдесінде мемлекеттік телеарнада сынақ ұшуын көрсетті. 2006 жылдың 19 тамызында басталған жаттығуларда жаңа истребитель "виртуалды жау нысаналарын бомбалау миссиясы" және "үлгі бомбалау миссиясы" деп сипатталған әрекеттерді орындады. 2007 жылдың 20 қыркүйегінде Тегеранның Мехрабад әуежайынан бұрын көрсетілгенінен өзгеше екі прототип ұшып өтті. 2007 жылдың 22 қыркүйегінде әскери шеруге үш прототип қатысты. 2010 жылдың қыркүйегінде FARS ақпарат агенттігінің хабарлауынша, Иранның қасиетті қорғаныс аптасының басында өткен әскери шерулердегі әуе шоуында Саике истребительдерінің алғашқы эскадрильясы көрсетілді. 2012 жылдың мамырында Қорғаныс министрі Ахмад Вахиди үш жаңа буын Саике истребительдерінің жасалып, Әскери-әуе күштеріне тапсырылғанын мәлімдеді. 2012 жылдың 26 тамызында Қорғаныс министрінің орынбасары Мохаммад Эслами 2013 жылдың соңына дейін Саике истребительдерінің жаңартылған нұсқасы Иран Әскери-әуе күштеріне енгізілетінін хабарлады. Өндіріс тоқтатылғанға дейін Саек 1 бір орындық модификациясының бесеуі және Саек 2 екі орындық модификациясының біреуі жасалды, содан кейін өндіріс HESA Kowsar-ға көшірілді.

Дизайн

Саикехтің техникалық сипаттамалары туралы ақпарат аз ғана жарияланды. Иран Ислам Республикасы Әуе күштерінің қолбасшысы, бригадир генерал Ахмад Мигани, Саикехтің аэродинамикалық тепе-теңдігі мен зымырандық және радарлық жүйелер жағынан заманауи екенін мәлімдеді. Қорғаныс және қарулы күштердің логистика министрлігінің авиациялық ұйымының бас директоры Маджид Хедяят Саикехті жоғары маневрлік қабілетімен және жақын мақсаттарды бомбалау мүмкіндігімен жабдықталған логистикалық және жауынгерлік ұшақ деп сипаттады. Ол 80 км (50 миль) қашықтықты қамтитын, 10 мақсатты анықтап, бір уақытта екі мақсатқа шабуылдай алатын "Бааз" деп аталған Phazotron NIIR N019 радарын пайдаланады. Саикех пен түпкілікті Northrop F 5E арасындағы көзге көрінетін айырмашылықтар екі тік қанатша, қосымша қанаттық иілімдер және өзгертілген реактивтік қозғалтқыштарында. Корпус, қону шассисі, қозғалтқыштар, қару-жарақ және кабина аспаптары F 5E-мен бірдей, бұл Саикехтің жаңадан құрастырылған ұшақ емес, ескі Northrop F 5 ұшақтарының модификацияланғанын көрсетеді.

Саике-2

2015 жылы 2 орындық, жаңартылған қару жүйелері, электроника және авиациялық құралдармен жаңа нұсқасы ұсынылды. Бұл модельді оқу мақсатында да пайдалануға болады. Ирандық әскери дереккөздің мәлімдемесінше: "Иран [жақын арада] төртінші (немесе одан да жоғары) буын авиациялық құралдарымен жабдықталған Саике платформасында ұшақ өндіретін болады", – деді Әуе күштерінің Оудж кешенінің командирі, полковник Хушанг Монфаредзаде, 2015 жыл.

IRIAF-тың қазіргі қорларында 17 Northrop F 5F ұшағы бар деп саналады, оларды Саике 2 конфигурациясына түрлендіруге болады.